Κινητήρες 50 σεντς, εργαστηριακοί εγκέφαλοι και Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη σε 5 χρόνια

Ηλεκτρικός κινητήρας τυπωμένος σε 3 ώρες με κόστος μισού δολαρίου. Εγκεφαλικός ιστός ποντικιού που μαθαίνει να ισορροπεί εικονικό ρομπότ. Σωλήνες λάβας χιλιομετρικής διαμέτρου κάτω από την επιφάνεια της Αφροδίτης. Και μαύρες τρύπες που σκοτώνουν τη γέννηση άστρων σε ολόκληρες γειτονιές γαλαξιών. Αυτή η εβδομάδα στην επιστήμη είχε ρυθμό πολυβόλου.

Στο MIT, ερευνητές χρησιμοποίησαν 3D εκτυπωτή με τέσσερα διαφορετικά υλικά — αγωγούς, μαγνήτες, μονωτές, πλαστικό — για να κατασκευάσουν πλήρως λειτουργικό ηλεκτρικό κινητήρα σε ένα βήμα (MIT News). Κόστος υλικών: 50 σεντ. Η υπόσχεση δεν είναι φθηνοί κινητήρες — είναι παραγωγή χωρίς εργοστάσιο, αλυσίδα εφοδιασμού ή αποθήκη ανταλλακτικών.

Στο UC Santa Cruz, «μίνι εγκέφαλοι» — τρισδιάστατες δομές εγκεφαλικού ιστού ποντικιού, μικρότερες από πιπεριόνι — έμαθαν να λύνουν πρόβλημα ισορροπίας, κλασικό τεστ ρομποτικής (UC Santa Cruz). Χωρίς ντοπαμίνη, χωρίς σώμα, χωρίς αισθήσεις — μόνο νευρώνες και ηλεκτρικά σήματα. Η επιτυχία έφτασε στο 46%, από 2,3% χωρίς εκπαίδευση. Δεν είναι συνείδηση — αλλά δείχνει ότι η ικανότητα μάθησης είναι εγγενής ιδιότητα του νευρικού ιστού.

Το σύμπαν δεν μένει πίσω

Στην Αφροδίτη, δεδομένα ραντάρ 30 ετών αποκάλυψαν γιγάντιο σωλήνα λάβας διαμέτρου ενός χιλιομέτρου — ένδειξη πρόσφατης ηφαιστειακής δραστηριότητας στον «δίδυμο» πλανήτη της Γης (Nature Communications). Και το James Webb αποκάλυψε ότι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες δεν περιορίζονται στον δικό τους γαλαξία — «σκοτώνουν» τη γέννηση άστρων σε γαλαξίες ένα εκατομμύριο έτη φωτός μακριά, σαν κοσμικά αρπακτικά που ελέγχουν ολόκληρο οικοσύστημα (University of Arizona).

Το βάρος της πραγματικότητας

Πίσω στη Γη, ο Ντέμης Χασάμπης — νομπελίστας, επικεφαλής της Google DeepMind — επανέλαβε ότι η τεχνητή γενική νοημοσύνη (AGI) θα φτάσει σε 5-8 χρόνια (Business Today). AI που δεν λύνει απλώς προβλήματα αλλά ανακαλύπτει ότι υπάρχουν. Το τεστ του: δώσε στο AI γνώσεις μέχρι το 1911 και δες αν φτάνει μόνο του στη Γενική Σχετικότητα.

Ο Yann LeCun της Meta διαφωνεί κάθετα: «70 χρόνια λανθασμένων προβλέψεων — κάθε φορά λένε "σε 10 χρόνια"». Ταυτόχρονα, η Deutsche Bank ρώτησε το δικό της AI πώς σχεδιάζει να αλλάξει την αγορά εργασίας. Η απάντηση: 92 εκατομμύρια θέσεις εκτοπισμένες έως το 2030 — 170 εκατομμύρια νέες δημιουργημένες, αλλά με χάσμα δεξιοτήτων που θα απαιτήσει 12 εκατομμύρια επαγγελματικές μεταβάσεις μόνο στις ΗΠΑ (Fortune).

Κινητήρες που τυπώνονται σαν φυλλάδια. Νευρώνες που μαθαίνουν χωρίς σώμα. Μαύρες τρύπες που σβήνουν γαλαξίες εξ αποστάσεως. Δέος — μέχρι να θυμηθείς ότι κάποιος πρέπει να αποφασίσει τι θα κάνουμε με όλα αυτά.