Κάθετος Διάδρομος: Το «ακριβό» αμερικανικό LNG και το σοκ της δέσμευσης 0,07%

Η Ελλάδα μετασχηματίζεται ραγδαία από απλός καταναλωτής ενέργειας σε περιφερειακό «τροχονόμο». Ο λόγος για τον Κάθετο Διάδρομο, το σύστημα αγωγών που φιλοδοξεί να μεταφέρει αμερικανικό LNG από την Αλεξανδρούπολη και τη Ρεβυθούσα μέχρι την Ουκρανία, παρακάμπτοντας τη Ρωσία. Το 2025, οι καθαρές εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας εκτοξεύθηκαν στις 2.671 GWh, μια εντυπωσιακή αύξηση σε σχέση με τις μόλις 307 GWh του 2024 (Serbia Energy).

Όμως, πίσω από τους πανηγυρισμούς για τον γεωπολιτικό ρόλο της χώρας, κρύβεται μια άβολη οικονομική πραγματικότητα: η αγορά δεν αγοράζει το αφήγημα.

Το χάσμα της τιμής

Το πρόβλημα είναι καθαρά λογιστικό. Το αμερικανικό υγροποιημένο αέριο (LNG) που φτάνει στα ελληνικά λιμάνια είναι 30-40% ακριβότερο από το ρωσικό αέριο που εξακολουθεί να ρέει στην Ευρώπη μέσω του TurkStream (REST Media). Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι: στις δημοπρασίες του Φεβρουαρίου για τη χρήση του αγωγού, δεσμεύτηκε μόλις το 0,07% της διαθέσιμης χωρητικότητας (To Vima).

Οι έμποροι (traders) προτιμούν το φθηνότερο ρωσικό αέριο (€20-25/MWh) έναντι του ακριβότερου αμερικανικού (€32-40/MWh). Η αγορά ψηφίζει με το πορτοφόλι, όχι με τη γεωπολιτική.

Ποιος κερδίζει (Cui Bono)

Αν η αγορά διστάζει, ποιος ωφελείται από αυτή την υποδομή; Η απάντηση βρίσκεται στους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους που τοποθετούνται στρατηγικά:

• Metlen (πρώην Mytilineos): Συμμετέχει ενεργά στις δοκιμές του διαδρόμου και επεκτείνεται με επενδύσεις εκατομμυρίων σε συνεργασία με την ΕΤΕπ (To Vima).
• AKTOR: Μέσω του CEO Αλέξανδρου Εξάρχου, πιέζει την ΕΕ για επιδοτήσεις, ενώ υπέγραψε το πρώτο συμβόλαιο πώλησης αμερικανικού LNG στην Ουκρανία (ProtoThema).
• Chevron: Ο αμερικανικός κολοσσός ετοιμάζεται για σεισμικές έρευνες νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου το φθινόπωρο του 2026, μια επένδυση που μπορεί να αγγίξει τα €2 δισ. (OT.gr).

Τι σημαίνει για την τσέπη μας

Για τον Έλληνα φορολογούμενο και καταναλωτή, η εξίσωση είναι πιο περίπλοκη. Η χώρα αναβαθμίζεται γεωπολιτικά, αλλά η απεξάρτηση από το φθηνό ρωσικό αέριο κοστίζει. Η Ελλάδα κατατάσσεται ήδη 19η στην ΕΕ σε τιμές ρεύματος (Parapolitika), και η μετάβαση σε ακριβότερο LNG δεν υπόσχεται φθηνότερους λογαριασμούς σύντομα.

Το κρίσιμο ραντεβού είναι στις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσινγκτον. Εκεί, οι υπουργοί Ενέργειας θα ζητήσουν ουσιαστικά από τις ΗΠΑ και την ΕΕ να «επιδοτήσουν» τη διαφορά τιμής. Το ερώτημα που παραμένει είναι: αν δεν πληρώσουν οι Βρυξέλλες ή η Ουάσινγκτον για αυτή την ενεργειακή ασφάλεια, θα κληθεί να πληρώσει τη διαφορά ο τελικός καταναλωτής;