Καθαρισμός οικοπέδων: Πρόστιμα έως 5.000€ σε πολίτες, στο απυρόβλητο το Δημόσιο

Από αύριο, 1η Απριλίου, κάθε ιδιοκτήτης οικοπέδου υποχρεούται να το καθαρίσει από ξερόχορτα και εύφλεκτα υλικά, να υποβάλει ηλεκτρονική δήλωση στην πλατφόρμα akatharista.apps.gov.gr και να διατηρήσει τον χώρο καθαρό ως τις 31 Οκτωβρίου. Αλλιώς: πρόστιμο έως €2.000, και αν η δήλωση είναι ψευδής, €5.000 και φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών (dnews.gr). Ο Νόμος 5281/2026 διπλασίασε τα πρόστιμα σε σχέση με πέρυσι (aftodioikisi.gr).

Απέναντι σε αυτές τις ποινές, ο κρατικός μηχανισμός απαντά με αδράνεια. Το 2024, οι δήμοι έλεγξαν μόλις το 0,76% των οικοπέδων που δηλώθηκαν (6.300 από 830.000), ενώ ο ίδιος ο νόμος απαιτούσε τουλάχιστον 5% (xtypos.gr). Οι μισοί δήμοι δεν είχαν συνδεθεί καν στην πλατφόρμα δηλώσεων. Κι όταν η Πυροσβεστική πήγε να ελέγξει καταγγελίες πέρυσι, σε δείγμα 164 ελέγχων επέβαλε πρόστιμα σε 13 περιπτώσεις (topontiki.gr).

Για τα δημόσια οικόπεδα, η εικόνα είναι χειρότερη. Ο νόμος γράφει ότι οι φορείς του δημοσίου είναι «υπόχρεοι» (odigostoupoliti.eu), αλλά δεν προβλέπει πλατφόρμα δήλωσης, πρόστιμο ή μηχανισμό ελέγχου. Το Ελεγκτικό Συνέδριο, σε έκθεση για 14 δήμους, διαπίστωσε 77% παραβατικότητα στη διαχείριση κοινόχρηστων χώρων και «περιορισμένη ελεγκτική δραστηριότητα» (dekeleias.gr).

Στα κενά πέφτουν κι αυτοί που δεν μπορούν: ηλικιωμένοι, ανάπηροι, ιδιοκτήτες στο εξωτερικό, κληρονομιές σε εκκρεμότητα. Ο νόμος τους επιτρέπει να κάνουν τη δήλωση στο ΚΕΠ αντί για ηλεκτρονικά, αλλά δεν τους βοηθά να πληρώσουν τον καθαρισμό ούτε τους εξαιρεί από τα πρόστιμα (aftodioikisi.gr).

Η προθεσμία λήγει 15 Ιουνίου. Οι δήμοι που θα κληθούν να την εφαρμόσουν είναι οι ίδιοι που πέρυσι δεν είχαν ούτε πρόσβαση στο σύστημα, ούτε προσωπικό για ελέγχους, ούτε κίνητρο να επιβάλουν πρόστιμα.