Κατατέθηκαν δύο υποψηφιότητες για την προεδρία της ΕΚΤ

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, πρόεδρος του Eurogroup (της συνόδου των υπουργών Οικονομικών του ευρώ), ανακοίνωσε ότι έλαβε δύο υποψηφιότητες για την προεδρία που αφήνει η Κριστίν Λαγκάρντ: του Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος από την Ισπανία και του Κλάας Κνοτ από την Ολλανδία (δήλωση του Eurogroup). Μόνο αυτές οι δύο προτάσεις κατατέθηκαν ως την προθεσμία της Παρασκευής 6 Νοεμβρίου.

Την ισπανική διαβίβασε με επιστολή ο υπουργός Οικονομίας Κάρλος Κουέρπο, στην οποία η Μαδρίτη πρόβαλε την εμπειρία, την ανεξαρτησία και την ικανότητα συνεννόησης του υποψηφίου της (RTÉ/Reuters). Την ολλανδική πρότεινε στο ολλανδικό κοινοβούλιο ο υπουργός Οικονομικών Έελκο Χάινεν ήδη από τις 4 Νοεμβρίου (NOS).

Η Λαγκάρντ είχε ανακοινώσει στα τέλη Οκτωβρίου ότι αποχωρεί έως τις 7 Φεβρουαρίου 2027, εννέα μήνες πριν λήξει η θητεία της (To Brief). Η διαδοχή της είναι μέρος ευρύτερης αλλαγής: τρεις από τις έξι θέσεις της Εκτελεστικής Επιτροπής αλλάζουν μέσα σε πέντε μήνες, καθώς η Ιζαμπέλ Σνάμπελ αποχωρεί στις 3 Ιανουαρίου, η Λαγκάρντ στις 7 Φεβρουαρίου και η θητεία του επικεφαλής οικονομολόγου Φίλιπ Λέιν λήγει στις 31 Μαΐου (ΕΚΤ).

Δύο αναγνώσεις του ίδιου δείκτη

Το σκηνικό των υποψηφιοτήτων το δίνει η πρώτη εκτίμηση της Eurostat για τον Οκτώβριο: πληθωρισμός 4,0% στην ευρωζώνη και 5,6% στην Ελλάδα (Eurostat). Οι δύο υποψήφιοι διαβάζουν το ίδιο πληθωριστικό σοκ με διαφορετική έμφαση.

Ο Κνοτ διοίκησε την ολλανδική κεντρική τράπεζα από το 2011 έως το 2025. Στις 4 Νοεμβρίου προειδοποίησε ότι οι αυξήσεις των τιμών μπορεί να περάσουν σε υπηρεσίες και άλλα αγαθά, ενισχύοντας τον υποκείμενο πληθωρισμό (αυτόν χωρίς ενέργεια και τρόφιμα), και ότι ο στόχος του 2% ίσως προσεγγίζεται συχνότερα από πάνω. Γι' αυτό, είπε, η ΕΚΤ θα χρειαστεί «κάπως αυστηρότερη» στάση (Bloomberg).

Ο ντε Κος, επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (όπου συνεργάζονται οι κεντρικές τράπεζες), θεωρεί ότι ένα προσωρινό σοκ δεν απαιτεί αυτομάτως αύξηση επιτοκίων: μετρούν η διάρκειά του, η διάχυσή του σε άλλες τιμές και οι προσδοκίες, ενώ δέχεται ότι αν οι πιέσεις επιμένουν μπορεί να χρειαστεί αυστηρότερη πολιτική (BIS). Σε συνέντευξη που δημοσιεύθηκε στις 7 Νοεμβρίου σημείωσε ότι δεν έχουν φανεί ακόμη δευτερογενείς επιδράσεις (όταν οι αυξήσεις αρχίζουν να τρέχουν πέρα από την ενέργεια), αλλά η επιμονή των υψηλών τιμών απαιτεί επαγρύπνηση (Swissinfo).

Η διαφορά είναι πρακτική: ο Κνοτ κλίνει σε αυστηρότερη στάση τώρα· ο ντε Κος θα περίμενε να δει αν το σοκ επιμένει.

Δεν αλλάζει μόνο ο πρόεδρος

Όποιος επιλεγεί, δεν θα ορίζει μόνος του τα επιτόκια: τα αποφασίζει συλλογικά το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, όπου μετέχουν και οι διοικητές των εθνικών κεντρικών τραπεζών. Για την Ελλάδα αυτό δεν είναι αφηρημένο: μια αλλαγή επιτοκίων φτάνει στα κυμαινόμενα δάνεια μέσω δεικτών όπως το Euribor, όταν η σύμβαση προβλέπει αναπροσαρμογή. Το σχέδιο ημερήσιας διάταξης της Δευτέρας βάζει στο ίδιο θέμα την προεδρία και τις υπόλοιπες κενές θέσεις (Συμβούλιο της ΕΕ), και το El País μεταφέρει ότι αρκετές κυβερνήσεις, μεταξύ τους η ισπανική, προτιμούν να διαπραγματευτούν τις θέσεις από κοινού (El País).

Η Ιταλία δεν έχει διαλέξει πλευρά: αξιωματούχοι του γραφείου της Τζόρτζια Μελόνι είπαν στο Reuters ότι η Ρώμη αξιολογεί και τους δύο υποψηφίους (Reuters μέσω Euronext). Η διαδικασία προβλέπει ότι το Eurogroup συζητά και προετοιμάζει την επιλογή, το Συμβούλιο της ΕΕ εκδίδει σύσταση, και τον διορισμό κάνουν οι αρχηγοί κρατών στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με πλειοψηφία τουλάχιστον 16 από τις 21 χώρες που εκπροσωπούν το 65% του πληθυσμού της ευρωζώνης (επίσημος οδηγός).

Τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης θα κάνουν την πρώτη τους αποτίμηση των δύο υποψηφιοτήτων, όχι τον διορισμό. Αυτό που έκλεισε αυτή την εβδομάδα είναι η λίστα: δύο κεντρικοί τραπεζίτες με πολυετή θητεία στα όργανα της ΕΚΤ, δύο διαφορετικές αναγνώσεις του ίδιου δείκτη, και μια κεντρική τράπεζα που αλλάζει τις μισές θέσεις της διοίκησής της μέσα σε πέντε μήνες.