Κατάρρευση συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν: Ελληνικές αναχαιτίσεις πυραύλων και συναγερμός στη βάση της Σούδας

Τρία αεροπλανοφόρα, πάνω από 730 πύραυλοι cruise Tomahawk και 30.000 στρατιώτες στον Περσικό Κόλπο (Atlantic Council). Από την άλλη, αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου (SPR) στα 413 εκατομμύρια βαρέλια, χαμηλό 40ετίας (ycharts). Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι «φορτώνει πλοία με τα καλύτερα όπλα» (bssnews) και ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζονται τον Ορμούζ. Με τα αποθέματα όμως στο χαμηλότερο σημείο από τη δεκαετία του '80, το κλείσιμο των Στενών δεν καλύπτεται από δηλώσεις.

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα βρίσκεται ήδη μέσα σε αυτόν τον πόλεμο. Ελληνική πυροβολαρχία Patriot κατέρριψε δύο ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους στη Σαουδική Αραβία στις 19 Μαρτίου και ένα drone στις 6 Απριλίου (To Brief). Η Αθήνα αναλαμβάνει ρόλο σιωπηλού συμπαραστάτη, αναπτύσσοντας δυνάμεις στο πεδίο ενώ η ψηφοφορία για τις αρμοδιότητες πολέμου (War Powers) έρχεται μόλις στις 28-30 Απριλίου, σχεδόν έξι εβδομάδες μετά την πρώτη κατάρριψη.

Γιατί κατέρρευσε το Ισλαμαμπάντ

Οι συνομιλίες της 10-11ης Απριλίου δεν απέτυχαν σε κάποια λεπτομέρεια. Ο Τραμπ ζητά μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου. Η Τεχεράνη τον θεωρεί κυριαρχικό δικαίωμα (FDD). Αυτό από μόνο του αρκούσε για αδιέξοδο. Υπάρχει όμως και δεύτερη διάσταση: το Ιράν συνδέει ρητά την κατάπαυση πυρός στον Λίβανο με οποιαδήποτε συμφωνία για τον Ορμούζ (Straits Times). Με άλλα λόγια, το τελωνείο που η Τεχεράνη στήνει στα Στενά, με διόδια σε κρυπτονόμισμα (To Brief), λειτουργεί ως μοχλός πίεσης: χαλαρώνει μόνο αν οι ΗΠΑ πιέσουν το Ισραήλ για τον Λίβανο. Ο Τραμπ αρνείται. Τρεις αμοιβαίως αποκλειόμενες θέσεις.

Η εκεχειρία που ανακοινώθηκε στις 8 Απριλίου δεν κράτησε ούτε 24 ώρες. Ο Τραμπ έχει θέσει ήδη πέντε τελεσίγραφα (Fox News) χωρίς να εκτελέσει κανένα (To Brief). Η επανάληψη διαβρώνει την αξιοπιστία, αλλά τα πλοία στον Κόλπο είναι πραγματικά.

Όταν η διπλωματία καταρρέει, οι ναυτικές βάσεις ανεβάζουν επίπεδο συναγερμού. Το USS Gerald R. Ford βρίσκεται ήδη στη Σούδα μετά από πυρκαγιά στις 18 Μαρτίου (newsbomb.gr). Η Κάρπαθος απέκτησε δική της συστοιχία Patriot για να καλύψει την Κρήτη. Ο πρώην Αμερικανός υφυπουργός Μάθιου Μπράιζα δήλωσε ρητά ότι η Σούδα αποτελεί πιθανό ιρανικό στόχο αντιποίνων (agonaskritis.gr). Το ρίσκο αυτής της στρατηγικής είναι ξεκάθαρο: η βάση που καθιστά την Ελλάδα απαραίτητη για τις ΗΠΑ είναι η ίδια που την εκθέτει.