Κατάρρευση της αμερικανικής Spirit Airlines: 17.000 απολύσεις και ντόμινο στα εισιτήρια

Δεκαεπτά χιλιάδες εργαζόμενοι έμειναν χωρίς δουλειά και χωρίς ασφάλιση υγείας στις 2 π.μ. του Σαββάτου, όταν η Spirit Airlines σταμάτησε να πετά. Δεν τους εγγυάται κανείς αποζημίωση απόλυσης. Στη διαδικασία εκκαθάρισης μπαίνουν στην ουρά πίσω από τις εταιρείες που είχαν νοικιάσει τα αεροσκάφη (CBS News). Είναι η πρώτη μεγάλη αμερικανική αεροπορική κατάρρευση εδώ και 25 χρόνια.

Η κυβέρνηση Trump είχε προτείνει διάσωση 500 εκατ. δολαρίων με δύο όρους: να πάρει το 90% των μετοχών και να αποπληρωθεί πρώτη, πριν από οποιονδήποτε άλλο πιστωτή (Fortune). Citadel, Ares και Cyrus Capital αρνήθηκαν, καθώς η δομή μηδένιζε τις δικές τους ανακτήσεις. Στο Κογκρέσο, ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές την έθαψαν δημόσια ως «τρομερή ιδέα» και χειρότερα (Semafor).

Την ίδια εβδομάδα, η ίδια κυβέρνηση επικαλείται τον Defense Production Act για να χρηματοδοτήσει αμυντικούς και ενεργειακούς αναδόχους χωρίς συζήτηση. Η επιλογή έχει καθαρά πολιτικά κίνητρα: το κράτος διασώζει όσους έχουν γραφεία στην Ουάσιγκτον και αφήνει όσους μετέφεραν επιβάτες των 49 δολαρίων.

Η συνέπεια στην αμερικανική αγορά είναι ήδη μετρημένη. Στις διαδρομές που η Spirit εγκατέλειψε στο παρελθόν, οι τιμές ανέβηκαν 23% και ο συνολικός αριθμός επιβατών έπεσε 20% (CBS News/Cirium). Ένας στους πέντε επιβάτες απλώς σταματάει να πετά. Η AFA-CWA υπολογίζει το επιπλέον κόστος για τους καταναλωτές σε 1 δισ. δολάρια ετησίως (Politico).

Πίσω από όλα αυτά, ένα μόνο νούμερο: το jet fuel πέρασε από τα 2,50 στα 4,03 δολάρια το γαλόνι μετά τις 28 Φεβρουαρίου, με τα περιθώρια διυλιστηρίου εκτοξευμένα 320% (TASS). Ο Michael O'Leary της Ryanair το έθεσε ωμά: αν το πετρέλαιο μείνει στα 150 δολάρια το βαρέλι μέχρι Σεπτέμβριο, ευρωπαϊκές αεροπορικές θα πέσουν (AFM Aero). Τα συμβόλαια προστασίας της easyJet και της Wizz λήγουν τότε ακριβώς.

Το ίδιο σοκ χτυπάει ήδη την ελληνική αγορά. Η Aegean, παρά το ότι έχει κλειδώσει τιμές καυσίμου για το 60% των αναγκών της το 2026, υπολογίζει επιπλέον κόστος 90 έως 115 εκατ. ευρώ φέτος (Protothema). Χωρίς αυτή την προστασία, ο πρόεδρος Ευτύχης Βασιλάκης παραδέχθηκε ότι η ζημιά θα ήταν 2,5 φορές μεγαλύτερη. Τα εισιτήρια έχουν ήδη ανέβει 7-8% από τις αρχές Απριλίου. Η Spirit έπεσε επειδή ήταν η πιο εκτεθειμένη. Στην Αθήνα, ο λογαριασμός μόλις άρχισε να γράφεται.