Ο Κασιδιάρης βγαίνει από τη φυλακή, όχι στις κάλπες

Ο Ηλίας Κασιδιάρης, ηγετικό στέλεχος της ναζιστικής Χρυσής Αυγής, εκτίει ποινή κάθειρξης για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης και ετοιμάζεται τώρα να βγει από τη φυλακή. Η συνήγορός του, Βάσω Πανταζή, ανακοίνωσε εγγράφως στις 11 Σεπτεμβρίου ότι η απόλυση από το Κατάστημα Κράτησης Δομοκού θα γίνει «στις 15 Σεπτεμβρίου 2026 και ώρα 12.00», με συνέντευξη Τύπου αμέσως μετά για τη «σίγουρη κάθοδό» του στις εκλογές (Αθήνα 9.84). Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν ο νόμος τον αφήνει να μπει σε ψηφοδέλτιο, και εκεί η απάντηση είναι πολύ πιο περίπλοκη από το δελτίο Τύπου.

Ό,τι ξέρουμε για την 15η Σεπτεμβρίου προέρχεται από μία και μόνη πηγή, την υπεράσπιση. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί αποφυλακιστήριο, εισαγγελική παραγγελία ή ανακοίνωση του Δομοκού που να πιστοποιεί ανεξάρτητα την ημερομηνία και τη νομική βάση της εξόδου, ενώ η ίδια ημερομηνία είχε προαναγγελθεί δημοσιογραφικά ήδη από τις 9 Σεπτεμβρίου (Το Βήμα).

Ασαφής παραμένει και ο υπολογισμός της κράτησης. Η τελεσίδικη ποινή είναι κάθειρξη 13 ετών, που επέβαλε στις 11 Μαρτίου 2026 το Πενταμελές Εφετείο για τη διεύθυνση της οργάνωσης (ΕΡΤ, TheTOC). Η δημοσιογραφική εξήγηση της επικείμενης εξόδου, μετά περίπου επτά χρόνια πραγματικής κράτησης, στηρίζεται σε ευεργετικό υπολογισμό λόγω εργασίας (Έθνος), χωρίς να έχει δημοσιευτεί επίσημο εκκαθαριστικό που να τον επαληθεύει.

Τέσσερα στάδια, όχι ένα

Το κρίσιμο είναι ότι η ανακοίνωση συγχωνεύει τέσσερα εντελώς διαφορετικά νομικά κατώφλια. Άλλο η έξοδος από τη φυλακή. Άλλο το δικαίωμα ψήφου και η πολιτική δράση: το άρθρο 51§3 του Συντάγματος επιτρέπει περιορισμό της ψήφου μόνο ως συνέπεια αμετάκλητης καταδίκης για ορισμένα εγκλήματα, και ο Ποινικός Κώδικας του 2019 κατάργησε τη γενική αποστέρηση πολιτικών δικαιωμάτων (Βουλή). Άλλο η προσωπική υποψηφιότητα, για την οποία το άρθρο 55 ζητά μόνο ιθαγένεια, δικαίωμα ψήφου και ηλικία 25 ετών. Και άλλο, το πιο δύσκολο, η ανακήρυξη ενός κομματικού συνδυασμού, που δεν την αποφασίζει η υπεράσπιση αλλά το Α1 Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου (opengov). Η έξοδος από το κελί δεν χαρίζει αυτομάτως κανένα από τα άλλα τρία.

Το πιο παρεξηγημένο σημείο κρύβεται μέσα στον εκλογικό νόμο. Όπως αναδιατυπώθηκε με τον ν. 5019/2023, ορίζει ρητά ότι η αποστέρηση του δικαιώματος κατάρτισης συνδυασμών «ισχύει για τη χρονική διάρκεια της επιβληθείσας ποινής» και μετριέται από την επομένη της οριστικής καταδίκης, ενώ «η έκτιση ή μη της ποινής ή η παραγραφή αυτής δεν ασκεί επιρροή» στον υπολογισμό (Constitutionalism). Δηλαδή το ρολόι του αποκλεισμού δεν σταματά επειδή τελείωσε η φυλάκιση. Η έξοδος από τον Δομοκό και η πρόσβαση στην κάλπη είναι δύο ημερολόγια που δεν συγχρονίζονται.

Ο λόγος που ο νόμος γράφτηκε έτσι φάνηκε ήδη τρεις φορές. Το 2023 ο Άρειος Πάγος απέκλεισε δύο διαδοχικά σχήματα του Κασιδιάρη: πρώτα το «Εθνικό Κόμμα ΕΛΛΗΝΕΣ» (απόφαση 8/2023), κρίνοντας ότι η πραγματική ηγεσία «ουδέποτε έπαυσε να ασκείται» από τον ίδιο, και έπειτα τον συνασπισμό «Έλληνες για την Πατρίδα και την Ελευθερία» (95/2023) ως «μανδύα» του ίδιου πυρήνα (Liberal). Το 2024 επανέλαβε το ίδιο με τους «Σπαρτιάτες» στις ευρωεκλογές, θεωρώντας αποδεδειγμένη την πραγματική ηγεσία του (DNews). Ο νόμος ελέγχει όχι τον τίτλο στο καταστατικό, αλλά ποιος κρατά πραγματικά τα κλειδιά.

Γι' αυτό και η αθώωση των «Σπαρτιατών» δεν αλλάζει το τοπίο όσο ακούγεται. Στις 10 Φεβρουαρίου 2026 το Τριμελές Εφετείο αθώωσε ομόφωνα 13 κατηγορουμένους, ανάμεσά τους 11 πρώην βουλευτές και τον Κασιδιάρη, για την ποινική κατηγορία της εξαπάτησης εκλογέων, καθώς δεν αποδείχθηκε καθοδήγηση (Newsit, To Brief). Η ποινική αυτή αθώωση είναι όμως άλλο πράγμα από τον εκλογικό έλεγχο και δεν καταργεί τον νόμο ούτε προεγκρίνει κανέναν σχηματισμό. Πέρσι, μάλιστα, το Εκλογοδικείο ακύρωσε εκ των υστέρων την εκλογή τριών βουλευτών των Σπαρτιατών (dikastiko.gr).

Ο ίδιος ο Κασιδιάρης δείχνει ότι το γνωρίζει. Τον Μάιο δήλωσε ότι θα συμμετάσχει σε νέο κόμμα χωρίς να είναι επικεφαλής, πρόεδρος, γενικός γραμματέας ή ιδρυτής, συνδέοντας ρητά την επιλογή με τους περιορισμούς του 2023 (Newsit). Η αποφυγή του τίτλου, όμως, δεν απαντά στο ερώτημα του νόμου, δηλαδή ποιος ασκεί την πραγματική ηγεσία, ενώ ανοιχτή μένει και η νομικά διακριτή διαδρομή του μεμονωμένου ανεξάρτητου υποψηφίου (Athens Voice). Το οικοδόμημα δεν είναι αναμφισβήτητο: στην 8/2023 ο αρεοπαγίτης Φώτης Μουζάκης είχε μειοψηφήσει, κρίνοντας αντισυνταγματικές τις ρυθμίσεις (Liberal).

Το τεστ, στην πραγματικότητα, δεν έχει καν ξεκινήσει: κανένας πολιτικός φορέας δεν έχει ανακοινωθεί και καμία υποψηφιότητα δεν έχει υποβληθεί για να κριθεί. Η 15η Σεπτεμβρίου είναι μόνο μια ημερομηνία εξόδου. Η είσοδος στις κάλπες θα κριθεί από το Α1 του Αρείου Πάγου, και μέχρι στιγμής κανείς δεν του το έχει ζητήσει.