Καρκίνος ωοθηκών και φυματίωση: Νέες θεραπείες αναμένονται στην Ελλάδα μετά το 2031

Ένα νέο φάρμακο συρρικνώνει τον καρκίνο των ωοθηκών σε 6 στις 10 ασθενείς που είχαν εξαντλήσει κάθε άλλη επιλογή. Ένα ρινικό εμβόλιο εξαλείφει πλήρως τη φυματίωση σε πειραματόζωα. Και τα δύο βρίσκονται χρόνια μακριά από τα ελληνικά νοσοκομεία, όχι μόνο για επιστημονικούς λόγους.

Φάρμακο με ενσωματωμένο GPS

Το Mo-Rez της GSK ανήκει σε μια νέα κατηγορία φαρμάκων: τα ADC (antibody-drug conjugates). Ένα αντίσωμα αναγνωρίζει μια πρωτεΐνη στην επιφάνεια του καρκινικού κυττάρου, «δένεται» πάνω του και απελευθερώνει τοξικό φορτίο μόνο εκεί, αφήνοντας τα υγιή κύτταρα σχετικά ανέπαφα. Στη δοκιμή BEHOLD-1, το ποσοστό ανταπόκρισης έφτασε 62% σε καρκίνο ωοθηκών ανθεκτικό στην πλατίνα, δηλαδή σε όγκους που έχουν πάψει να αντιδρούν στις πιο σκληρές χημειοθεραπείες που διαθέτουμε, και 67% σε ενδομητριακό καρκίνο (GSK). Για ασθενείς με μέση επιβίωση γύρω στους 14 μήνες, αυτά τα νούμερα ξεχωρίζουν. Κρίσιμη λεπτομέρεια: μόνο 3% εμφάνισε πνευμονική τοξικότητα, έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους παρόμοιων φαρμάκων (GSK).

Πρόκειται όμως για δεδομένα Φάσης Ι, από μόλις 34 ασθενείς. Η GSK ξεκινά φέτος πέντε δοκιμές Φάσης ΙΙΙ, με πιθανή έγκριση FDA γύρω στο 2029-2030.

Ίδια φιλοσοφία ακρίβειας, διαφορετική μάστιγα

Ενώ η GSK κυνηγά τον καρκίνο με στοχευμένα βλήματα, στο Johns Hopkins εφαρμόζουν παρόμοια λογική σε μια νόσο που σκοτώνει ακόμα 1,23 εκατομμύρια ανθρώπους ετησίως, κυρίως στις φτωχότερες χώρες του κόσμου. Ερευνητές δημοσίευσαν στο Journal of Clinical Investigation ένα θεραπευτικό DNA εμβόλιο που χορηγείται από τη μύτη, εκεί δηλαδή που η φυματίωση ζει. Στόχος του είναι τα «επίμονα» βακτήρια: εκείνα που πέφτουν σε νάρκη κατά τη διάρκεια της θεραπείας, επιβιώνουν τα αντιβιοτικά και προκαλούν υποτροπές. Σε πειραματόζωα που έλαβαν εμβόλιο μαζί με φάρμακα, κανένα δεν υποτροπίασε, σε αντίθεση με όλα τα μη εμβολιασμένα (EurekAlert). Το BCG εμβόλιο, ηλικίας ενός αιώνα, προστατεύει μόνο περίπου το 20% των ενηλίκων. Το ρινικό εμβόλιο βρίσκεται σε προκλινικό στάδιο. Ανθρώπινες δοκιμές απέχουν τουλάχιστον 2-3 χρόνια.

Ο τοίχος μεταξύ εργαστηρίου και ασθενή

Ακόμα κι αν το Mo-Rez εγκριθεί, η διαδρομή μέχρι την Ελλάδα είναι μαραθώνιος: έγκριση FDA, μετά EMA (12-15 μήνες επιπλέον), μετά αίτηση αποζημίωσης στον ΕΟΠΥΥ. Ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα για δημόσια πρόσβαση: μετά το 2031, αν υποβληθεί καν αίτηση. Η τιμολογιακή πολιτική Trump «Most Favored Nation», που συνδέει τις τιμές Medicare με τη χαμηλότερη τιμή σε χώρες ΟΟΣΑ, έχει ήδη προκαλέσει 35% πτώση στις νέες κυκλοφορίες φαρμάκων στην ΕΕ. Οι φαρμακευτικές αποφεύγουν την Ευρώπη για να μη «ρίξουν» τις αμερικανικές τιμές τους. Χώρες με χαμηλές τιμές αναφοράς, όπως η Ελλάδα, γίνονται λιγότερο ελκυστικές αγορές.

Η επιστήμη τρέχει. Η πρόσβαση σέρνεται. Και η απόσταση μεγαλώνει.