Καναδική επαρχία μηνύει την OpenAI για σχολικό μακελειό

Στις 10 Φεβρουαρίου 2026, σε μια μικρή πόλη της δυτικής Καναδά, μια 18χρονη σκότωσε οκτώ ανθρώπους: έξι μέσα στο σχολείο του Τάμπλερ Ριντζ και δύο σε κατοικία (RCMP). Τη Δευτέρα, η επαρχία της Βρετανικής Κολομβίας και η τοπική σχολική αρχή προσέφυγαν σε αμερικανικό ομοσπονδιακό δικαστήριο κατά της OpenAI και του Σαμ Άλτμαν για ένα τηλεφώνημα που δεν έγινε.

Το χρονικό κενό είναι ο πυρήνας της υπόθεσης. Τον Ιούνιο του 2025, οκτώ μήνες πριν από την επίθεση, η OpenAI είχε εντοπίσει τις συνομιλίες της κοπέλας, τις είχε περάσει από ανθρώπινη αξιολόγηση και είχε απενεργοποιήσει τον λογαριασμό της. Η αστυνομία δεν ενημερώθηκε ποτέ. Αυτό το παραδέχεται η ίδια η εταιρεία, και ο Σαμ Άλτμαν είχε ζητήσει δημόσια συγγνώμη γι' αυτό στις 23 Απριλίου (To Brief). Σε επιστολή της 26ης Φεβρουαρίου 2026 προς τον Καναδό υπουργό Έβαν Σόλομον, η OpenAI εξήγησε το σκεπτικό: ο λογαριασμός δεν πληρούσε τότε το όριο του «αξιόπιστου και επικείμενου σχεδιασμού», αλλά με το ενισχυμένο πρωτόκολλο που εφαρμόζει σήμερα θα παραπεμπόταν στις αρχές (επιστολή OpenAI, BBC).

Δύο κατώφλια: αποκλεισμός και παραπομπή

Βοηθά η εικόνα ενός ανιχνευτή καπνού συνδεδεμένου με πυροσβεστικό κέντρο. Ο ανιχνευτής χτυπά αυτόματα όταν πιάσει σήματα κινδύνου, αλλά ο συναγερμός δεν σημαίνει φωτιά και σίγουρα δεν στέλνει μόνος του οχήματα. Κάποιος άνθρωπος πρέπει να κρίνει. Στην OpenAI η διαδρομή είναι ίδια: αυτόματος εντοπισμός, ανθρώπινη εξέταση, πιθανός αποκλεισμός λογαριασμού, και μόνο σε ακόμη υψηλότερο επίπεδο κινδύνου, αξιολόγηση για παραπομπή στις αρχές. Δύο διαφορετικά κατώφλια, με το δεύτερο πολύ ψηλότερα.

Την απόσταση ανάμεσά τους τη δημιουργούν τα λανθασμένα θετικά. Μια συζήτηση για μυθοπλασία, μια σχολική εργασία ή ο φόβος κάποιου που νιώθει απειλή μπορούν επιφανειακά να μοιάζουν με επικίνδυνες προθέσεις. Κάθε παραπομπή σημαίνει ότι άνθρωποι διαβάζουν ιδιωτικές συνομιλίες και ενδεχομένως ότι η αστυνομία χτυπά την πόρτα κάποιου αθώου. Σύμφωνα με την εταιρεία, το παλιό κατώφλι απαιτούσε ουσιαστικά να έχουν δηλωθεί στόχος, μέσα και χρόνος· το σημερινό χρησιμοποιεί ειδικούς ψυχικής υγείας και συμπεριφοράς και κρίνει πιο ευέλικτα, χωρίς να απαιτεί και τα τρία (OpenAI). Αυτό τεκμηριώνει ότι η OpenAI μετακίνησε η ίδια το όριό της. Δεν αποδεικνύει ότι μια παραπομπή θα είχε αποτρέψει την επίθεση.

Τι ζητούν οι δημόσιοι φορείς

Η αγωγή κατατέθηκε στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Σαν Φρανσίσκο, όπου εδρεύει η OpenAI, με βασικές αξιώσεις την αμέλεια και την παράλειψη προειδοποίησης (CityNews/Canadian Press, New York Times). Ζητούνται οι δαπάνες κατεδάφισης και αντικατάστασης του σχολείου, η επείγουσα ανταπόκριση, η περίθαλψη και η ψυχική υγεία της κοινότητας. Το μέγεθος αυτού του τελευταίου το δίνουν οι ίδιοι οι ενάγοντες: πάνω από 900 συνεδρίες για περισσότερα από 100 παιδιά και οικογένειες, και περίθαλψη για πάνω από 130 ενήλικες (Globe and Mail). Συνολικό ποσό δεν έχει ανακοινωθεί· το «άνω των 75.000 δολαρίων» που κυκλοφορεί είναι απλώς το ελάχιστο όριο αρμοδιότητας του ομοσπονδιακού δικαστηρίου.

Το βαρύτερο σκέλος είναι το άλλο. Οι ενάγοντες ζητούν δικαστική διαταγή που θα υποχρεώνει το ChatGPT να «αρνείται αξιόπιστα, να τερματίζει ή να αποκλιμακώνει» συνομιλίες όπου εκφράζεται πρόθεση βίας ή ζητείται βοήθεια για όπλα και επίθεση (Times Colonist). Προηγήθηκαν 37 ιδιωτικές αγωγές, επτά τον Απρίλιο και άλλες 30 στις 2 Σεπτεμβρίου (Guardian, Global News). Εκείνες ζητούσαν αποζημίωση για θανάτους και τραύματα. Αυτή ζητά να μετατραπούν οι εταιρικές υποσχέσεις ασφάλειας σε δικαστικά εκτελεστές πρακτικές.

Τι είναι βέβαιο και τι όχι

Βέβαιο είναι ότι η OpenAI εντόπισε και έκλεισε τον λογαριασμό χωρίς να ειδοποιήσει κανέναν. Ισχυρισμός παραμένει ότι δώδεκα εργαζόμενοι πίεσαν να ενημερωθεί η RCMP και ότι η ηγεσία ανέτρεψε την εισήγηση — διατυπωμένος μάλιστα «κατά πληροφορίες και πεποίθηση», δικονομική φράση που δείχνει ότι οι ενάγοντες δεν επικαλούνται ακόμη έγγραφο (NPR). Η εταιρεία το χαρακτηρίζει «απολύτως ψευδές». Και υπόθεση εργασίας παραμένει η φράση της γενικής εισαγγελέως Νίκι Σάρμα ότι «ένα τηλεφώνημα θα μπορούσε να είχε αποτρέψει την τραγωδία»: θα έπρεπε να αποδειχθεί ότι η εταιρεία θα ειδοποιούσε εγκαίρως, ότι η αστυνομία θα ενεργούσε και ότι η ενέργεια θα άλλαζε την έκβαση. Η ίδια η επαρχία δηλώνει ότι δεν έχει λάβει ακόμη τις επίμαχες συνομιλίες (Global News).

Η OpenAI έχει περίπου τρεις εβδομάδες από την επίδοση για να απαντήσει ή να ζητήσει απόρριψη. Αν οι βασικές αξιώσεις επιβιώσουν, η δικονομική έρευνα αποδεικτικού υλικού (discovery) θα φέρει στο φως αρχεία καταγραφής, email και εσωτερικά σημειώματα, και μπορεί να κρατήσει έως ενάμιση χρόνο. Το ερώτημα που θα κριθεί εκεί δεν αφορά μόνο μία εταιρεία: όταν ένα σύστημα εντοπίζει μόνο του μια συγκεκριμένη απειλή και τη στέλνει σε άνθρωπο να την κρίνει, πότε ακριβώς η ικανότητα να δεις τον κίνδυνο γίνεται υποχρέωση να κάνεις κάτι γι' αυτόν;