Κάλπικη εκεχειρία ΗΠΑ-Ιράν για τα πυρηνικά εγκλωβίζει τη βάση της Σούδας

Οι φυγόκεντροι στο υπόγειο εργοστάσιο του Fordow έχουν φτάσει σε εμπλουτισμό 89,2% (Mason Cole Report). Το ουράνιο γίνεται όπλο στο 90%. Ανάμεσα στη σημερινή κατάσταση και στην πυρηνική κεφαλή μεσολαβεί 0,8 ποσοστιαίας μονάδας. Και ωστόσο, η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη ισχυρίζονται ότι υπέγραψαν εκεχειρία.

Δεν υπέγραψαν την ίδια εκεχειρία. Το κείμενο στα φαρσί που κυκλοφόρησε η Τεχεράνη περιλαμβάνει ρητά «αποδοχή του εμπλουτισμού ουρανίου» ως σημείο 3 της 10σημείου πρότασης. Η αγγλική εκδοχή που κοινοποίησε η αμερικανική πλευρά το παραλείπει (Middle East Eye). Ο Τραμπ, από την πλευρά του, δήλωσε ότι «δεν θα υπάρξει εμπλουτισμός ουρανίου» και απαίτησε εξαγωγή ολόκληρου του ιρανικού αποθέματος: 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, αρκετά για 9 έως 12 πυρηνικές κεφαλές (Times of Israel). Η Λευκή Οίκος χαρακτήρισε τον εμπλουτισμό «κόκκινη γραμμή χωρίς υποχώρηση» (NDTV).

Η αντίφαση δεν είναι παρεξήγηση. Η Τεχεράνη χρειάζεται το φαρσί κείμενο για να πει στο εσωτερικό της ότι δεν παραδόθηκε. Η Ουάσιγκτον χρειάζεται το αγγλικό για να δείξει ότι κέρδισε. Η εκεχειρία έδειχνε ήδη από την πρώτη μέρα σημάδια κατάρρευσης, καθώς κάθε πλευρά διάβαζε άλλο κείμενο (To Brief). Αύριο στο Ισλαμαμπάντ, η ομάδα του Βανς και οι Ιρανοί διαπραγματευτές θα κάτσουν σε τραπέζι μιλώντας κυριολεκτικά για διαφορετικές συμφωνίες.

Γιατί η Σούδα μπαίνει στην εξίσωση

Ακριβώς επειδή η διπλωματία είναι διάτρητη, ο Τραμπ στήνει εναλλακτικό μοχλό πίεσης: απειλεί με δασμούς 50% κάθε χώρα που προμηθεύει όπλα στο Ιράν, στοχεύοντας κυρίως την Κίνα. Η νομική βάση είναι αμφίβολη, καθώς το Ανώτατο Δικαστήριο έχει ήδη αναιρέσει τη χρήση του IEEPA (International Emergency Economic Powers Act, ο νόμος εκτάκτων οικονομικών εξουσιών) για ευρείς δασμούς (Politico). Η απειλή λειτουργεί περισσότερο ως διπλωματικό σήμα παρά ως εφαρμόσιμη πολιτική.

Αν όμως ούτε η εκεχειρία ούτε οι δασμοί αποδώσουν, απομένει η στρατιωτική επιλογή. Και εδώ μπαίνει η Ελλάδα. Η βάση της Σούδας αποτελεί κεντρικό κόμβο αμερικανικής προβολής ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο (JINSA). Στις 29 Απριλίου εκπνέει η 60ήμερη προθεσμία του War Powers Act (ο νόμος που περιορίζει τον πρόεδρο να διατηρεί στρατιωτικές επιχειρήσεις χωρίς έγκριση του Κογκρέσου) για τις αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν (ngtimes.org). Αν το Κογκρέσο δεν δώσει εξουσιοδότηση και οι επιχειρήσεις συνεχιστούν, η Αθήνα θα διευκολύνει στρατιωτικές δράσεις σε νομικό κενό. Η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει θέσει δημόσια το ζήτημα. Ούτε η αντιπολίτευση.