Κακοκαιρία σάρωσε την Αττική: 940 κλήσεις και παράλυση στα ΜΜΜ

Η προειδοποίηση είχε βγει από την προηγούμενη μέρα. Έκτακτο δελτίο της ΕΜΥ, σήμα αυξημένης ετοιμότητας (Red Code), μηνύματα του συστήματος 112 σε πέντε περιφέρειες. Και όμως, όταν το βράδυ της Παρασκευής η καταιγίδα μπήκε στο λεκανοπέδιο, χρειάστηκε μισή ώρα για να μετατραπούν βασικοί δρόμοι της Αθήνας σε ποτάμια, να σταματήσει ο Προαστιακός και να κοπεί τμήμα του τραμ στον Πειραιά. Για τον πολίτη το ζήτημα είναι απλό: γνωρίζαμε ακριβώς τι ερχόταν, αλλά οι υποδομές λύγισαν στο πρώτο κύμα.

Ο πιο πλήρης απολογισμός ανεβάζει στις 940 τις κλήσεις προς την Πυροσβεστική από το απόγευμα της Παρασκευής έως τα ξημερώματα του Σαββάτου. Οι 850 αφορούσαν την Αττική, 60 τη Στερεά Ελλάδα και 30 τη Θεσσαλία (Pentapostagma). Μόνο στην Αττική καταγράφηκαν 251 κοπές δέντρων, 59 αφαιρέσεις αντικειμένων και 54 αντλήσεις υδάτων. Η εικόνα δεν ήταν ένα μεμονωμένο μπουρίνι στο κέντρο, αλλά ένα βίαιο πέρασμα πάνω από Πετρούπολη, Κολωνό, Περιστέρι, Ζωγράφου και Πειραιά (ERT).

Το κρίσιμο μέγεθος δεν ήταν το ημερήσιο ύψος βροχής, αλλά η ραγδαιότητα. Στην Αττική έπεσαν 20 με 30 χιλιοστά σε μόλις 30 λεπτά, δηλαδή 20 με 30 λίτρα νερού ανά τετραγωνικό μέτρο, ρυθμός που αντιστοιχεί σε 40 με 60 χιλιοστά την ώρα αν συνεχιζόταν η ίδια ένταση (Zougla). Σε μια πυκνά δομημένη πόλη, τόσο νερό σε τόσο λίγο χρόνο σημαίνει ότι η απορροή προηγείται της αποστράγγισης. Τα φρεάτια δεν προλαβαίνουν, οι δρόμοι πλημμυρίζουν. Μέχρι τις 19:50 είχαν καταγραφεί περισσότερες από 55.000 ηλεκτρικές εκκενώσεις. Αργότερα ο αριθμός ξεπέρασε τις 100.000, ανάλογα με το χρονικό παράθυρο μέτρησης (Newsbomb).

Όταν χτυπήθηκαν ταυτόχρονα δρόμος, ράγα και εναέριο δίκτυο

Το βαρύτερο στοιχείο δεν ήταν οι πλημμύρες καθαυτές, αλλά ότι έπεσαν μαζί πολλά διασυνδεδεμένα συστήματα. Ο Προαστιακός εμφάνισε σοβαρή διαταραχή δρομολογίων που αποδόθηκε σε πρόβλημα ηλεκτροδότησης, χωρίς ωστόσο να έχει δημοσιοποιηθεί ακριβές χρονολόγιο, διάρκεια ή τεχνική αιτία (Ethnos). Στον Πειραιά, κατάρρευση σκαλωσιάς πάνω ή κοντά στο εναέριο δίκτυο διέκοψε τμήμα της γραμμής 7 του τραμ (TheTOC). Στο οδικό δίκτυο, η Πειραιώς έκλεισε στο ύψος Χαμοστέρνας και Πέτρου Ράλλη, ενώ διακοπές σημειώθηκαν και στη Γρηγορίου Λαμπράκη (Dnews). Στο Ίλιον, δέντρο έπεσε πάνω σε ταξί μέσα στη χαλαζόπτωση.

Η κακοκαιρία δεν ήταν αθηναϊκή υπόθεση. Στη Σέττα Ευβοίας έπεσαν έως 148 χιλιοστά, στη Σκοπιά Φαρσάλων έως 52, ενώ στον άξονα Τυρνάβου-Δαμασίου αναφέρθηκαν χαλαζοπτώσεις με ζημιές στην αγροτική παραγωγή. Στη Μαγνησία, κεραυνός προκάλεσε φωτιά στην Κερασιά Ρήγα Φεραίου. Το ίδιο επεισόδιο έδωσε ταυτόχρονα πλημμυρικό και πυρικό κίνδυνο.

Εδώ η αλυσίδα προειδοποίησης δείχνει ένα κενό. Η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου συνεδρίασε παρουσία του υπουργού Κλιματικής Κρίσης Βαγγέλη Τουρνά και μπήκαν περιοχές σε αυξημένη ετοιμότητα. Μηνύματα 112 στάλθηκαν σε Λάρισα, Μαγνησία, Σποράδες, Φθιώτιδα, βόρεια Εύβοια και Σκύρο, με σύσταση περιορισμού μετακινήσεων (Newsit). Για την Αττική, όμως, που σήκωσε το μεγαλύτερο βάρος, δεν εντοπίστηκε δημόσια ξεχωριστό 112 (SKAI). Αυτό δεν αποδεικνύει ότι δεν στάλθηκε, δείχνει όμως ότι λείπουν τα αναλυτικά στοιχεία αποστολής και τα κριτήρια ενεργοποίησης.

Σε συνέχεια του έκτακτου δελτίου που είχε προαναγγείλει το διήμερο (To Brief), η κυβέρνηση έχει επιχείρημα ότι υπήρξε προετοιμασία και όχι αιφνιδιασμός. Η αντιπολίτευση έχει το δικό της: τι απέδωσαν στην πράξη οι προειδοποιήσεις. Την απάντηση την κρατούν έγγραφα που δεν έχουν βγει ακόμη, τα αναλυτικά στοιχεία βλαβών του ΔΕΔΔΗΕ, ο τρόπος με τον οποίο αστόχησαν Προαστιακός και τραμ, το πρόγραμμα καθαρισμού φρεατίων και δέντρων ανά δήμο.

Μέχρι να δοθούν, η πρόγνωση παραμένει ακριβής ως μετεωρολογικό σήμα και άχρηστη ως ασπίδα. Ξέραμε τι ερχόταν με ώρες προειδοποίησης. Το μόνο που κατέγραψε τελικά η ακρίβεια της πρόβλεψης ήταν η λίστα των ζημιών.