Ιταλικό δικαστήριο «ξεκλειδώνει» αποζημιώσεις 62 εκατ. για τη σφαγή του Διστόμου

Την Μεγάλη Παρασκευή, το Συνταγματικό Δικαστήριο της Ιταλίας απέρριψε την προσφυγή του γερμανικού Δημοσίου κατά της εκτέλεσης απόφασης για τη σφαγή του Διστόμου. Μια νομική νίκη που ξεκλειδώνει αποζημιώσεις πάνω από €62 εκατ. για 218 νεκρούς. Η ειρωνεία είναι δομική: η δικαίωση δεν ήρθε από ελληνικό δικαστήριο, αλλά από ιταλικό. Γιατί κανένας Έλληνας υπουργός Δικαιοσύνης, ανεξαρτήτως κόμματος, δεν υπέγραψε ποτέ την εκτέλεση στην Ελλάδα. Το άρθρο 923 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας απαιτεί υπουργική άδεια για αναγκαστική εκτέλεση κατά ξένου κράτους. Η άδεια δεν χορηγήθηκε ποτέ. Ούτε από ΠΑΣΟΚ, ούτε από ΝΔ, ούτε από ΣΥΡΙΖΑ.

Η ιστορία ξεκινά το 1997: το Πρωτοδικείο Λειβαδιάς δικαιώνει τους συγγενείς, ο Άρειος Πάγος επικυρώνει αμετάκλητα το 2000. Η Γερμανία δεν πληρώνει. Και η ελληνική πολιτεία δεν κάνει τίποτα.

Οι δικηγόροι των οικογενειών στράφηκαν στην Ιταλία, επικαλούμενοι τη Sentenza 238/2014: το ιταλικό Συνταγματικό Δικαστήριο είχε κρίνει, αψηφώντας ανοιχτά το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, ότι η κρατική ασυλία δεν μπορεί να καλύπτει εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Αν η Αθήνα αρνείται, ίσως η Ρώμη τολμήσει.

Οι δικαιούχοι πλέον είναι κληρονόμοι δεύτερης και τρίτης γενιάς. Τα ίδια τα θύματα και οι επιζώντες έφυγαν χωρίς να δουν ευρώ. Στην Ελλάδα, ο εξώδικος κληρονόμων προς τον υπουργό Φλωρίδη παραμένει αναπάντητος. Η Γερμανία εκποίησε ή έθεσε υπό διπλωματική προστασία τα ακίνητά της στην Ελλάδα. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν εξέδωσε ούτε ανακοίνωση για την ιταλική απόφαση. Η Ρώμη δικάζει, η Αθήνα σιωπά.

Η κρίσιμη λεπτομέρεια βρίσκεται στο σκεπτικό. Η Ιταλία είχε ιδρύσει το 2022 ειδικό Ταμείο €61 εκατ. για αποζημίωση θυμάτων ναζιστικών σφαγών, αποκλειστικά για Ιταλούς πολίτες. Οι Έλληνες εξαιρέθηκαν. Ακριβώς αυτή η εξαίρεση έκρινε την υπόθεση: εφόσον δεν υπάρχει κανένας εναλλακτικός μηχανισμός αποζημίωσης, η αναγκαστική εκτέλεση σε γερμανική κρατική περιουσία στην Ιταλία μπορεί να προχωρήσει.