Ιστορική ρήξη: Ανεξέλεγκτο το 90% των πυρηνικών και ο εφιάλτης των 600 κινεζικών κεφαλών

Από σήμερα το πρωί, ο πλανήτης εισήλθε σε αχαρτογράφητα νερά. Η 5η Φεβρουαρίου 2026 σηματοδοτεί τη λήξη της συνθήκης New START, της τελευταίας νομικής δικλείδας ασφαλείας που περιόριζε τα πυρηνικά οπλοστάσια ΗΠΑ και Ρωσίας. Για πρώτη φορά μετά από μισό αιώνα, οι δύο υπερδυνάμεις που ελέγχουν το 90% των παγκόσμιων πυρηνικών κεφαλών δεν δεσμεύονται από κανένα όριο, κανέναν έλεγχο και καμία υποχρέωση διαφάνειας (UN Secretary-General Statement).

Για την Ελλάδα, που βασίζει την ασφάλειά της στη σταθερότητα των συμμαχιών και το διεθνές δίκαιο, η εξέλιξη αυτή δεν είναι μια μακρινή διπλωματική είδηση. Είναι μια δομική αλλαγή στην αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης.

Η Παγίδα των Τριών Σωμάτων

Η κατάρρευση της συνθήκης δεν οφείλεται μόνο στον πόλεμο της Ουκρανίας, αλλά στη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα. Η Ουάσιγκτον αρνήθηκε να ανανεώσει μια διμερή συμφωνία με τη Μόσχα, καθώς πλέον αντιμετωπίζει έναν δεύτερο πυρηνικό ανταγωνιστή: την Κίνα. Το Πεκίνο τριπλασίασε το οπλοστάσιό του σε μια πενταετία, φτάνοντας τις ~600 κεφαλές με προοπτική τις 1.000+ ως το 2030 (FAS). Οι ΗΠΑ δεν δέχονται πλέον να "δένουν τα χέρια τους" απέναντι στη Ρωσία, ενώ η Κίνα τρέχει ανεξέλεγκτη.

Η Ρωσική Ασυμμετρία και τα Νέα Όπλα

Η Μόσχα, αδυνατώντας να ακολουθήσει οικονομικά μια συμβατική κούρσα εξοπλισμών, στρέφεται σε ασύμμετρα όπλα που δεν καλύπτονταν από τη συνθήκη. Η ανάπτυξη συστημάτων όπως ο πύραυλος Oreshnik (που μπορεί να πλήξει ευρωπαϊκούς στόχους εντός λεπτών) και η πυρηνοκίνητη τορπίλη Poseidon, δημιουργεί ένα περιβάλλον ανασφάλειας. Χωρίς τις επιτόπιες επιθεωρήσεις που προέβλεπε η συνθήκη, η Δύση —και κατ' επέκταση το ΝΑΤΟ— χάνει την "εικόνα" του τι πραγματικά συμβαίνει στα ρωσικά σιλό. Ο σχεδιασμός πλέον θα γίνεται με βάση το "χειρότερο σενάριο" (Chatham House).

Ο Κίνδυνος για τη Νοτιοανατολική Πτέρυγα

Εδώ εντοπίζεται το διακύβευμα για την περιοχή μας. Η κατάρρευση των κανόνων στην κορυφή της πυραμίδας (ΗΠΑ-Ρωσία) δημιουργεί κύματα αποσταθεροποίησης προς τα κάτω:

1. Η Πυρηνική Ομπρέλα: Η αξιοπιστία της αμερικανικής προστασίας προς την Ευρώπη βασιζόταν στη διαφάνεια. Σε ένα καθεστώς αδιαφάνειας και πιθανής κλιμάκωσης, οι εγγυήσεις ασφαλείας δοκιμάζονται.
2. Το Ζήτημα της Τουρκίας: Η γειτονική χώρα φιλοξενεί εκτιμώμενες 50 πυρηνικές βόμβες B61 στη βάση του Ιντσιρλίκ (Caliber.az). Σε έναν κόσμο χωρίς πυρηνικούς κανόνες, οι φιλοδοξίες περιφερειακών δυνάμεων να αποκτήσουν αυτόνομη ισχύ ενισχύονται. Η συζήτηση για τριμερή συνεργασία Τουρκίας-Πακιστάν-Σ. Αραβίας αποκτά άλλη βαρύτητα όταν οι διεθνείς συνθήκες αποδυναμώνονται.

Το τέλος της New START δεν σημαίνει απαραίτητα πόλεμο αύριο. Σημαίνει όμως ότι το κόστος της ασφάλειας θα εκτοξευθεί, καθώς ξεκινά μια νέα, δαπανηρή κούρσα εξοπλισμών. Για την Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται στην ανάγκη για ακόμη μεγαλύτερη εγρήγορση και επένδυση σε συμβατική αποτροπή, καθώς οι διεθνείς δικλείδες ασφαλείας ξηλώνονται η μία μετά την άλλη.