Ισραηλινή νεκρή ζώνη στον Λίβανο πριν τη συμφωνία

Καθώς Ουάσινγκτον και Τεχεράνη πλησιάζουν σε πιθανή συμφωνία, το Ισραήλ διεξάγει αγώνα δρόμου για να κατοχυρώσει τετελεσμένα στο έδαφος πριν υποχρεωθεί σε παύση πυρός. Η ίδια συνομιλία που έριξε χθες την τιμή του Brent (To Brief) έχει στο πεδίο την αντίστροφη όψη: εντατικοποίηση, όχι αποκλιμάκωση.

Στη Ριμάλ της Πόλης της Γάζας, ισραηλινό πλήγμα σκότωσε τον Μοχάμεντ Όντεχ, μαζί με έξι ακόμη νεκρούς και πάνω από 20 τραυματίες. Το Ισραήλ τον παρουσιάζει ως νέο διοικητή των Ταξιαρχιών Κασάμ· η Χαμάς δεν έχει επιβεβαιώσει τέτοιο ρόλο (AP via Audacy, Bloomberg). Την ίδια ημέρα, ο IDF ανέφερε πάνω από 100 πλήγματα στον νότιο Λίβανο. Το λιβανικό υπουργείο Υγείας κατέγραψε 31 νεκρούς και 40 τραυματίες (Al-Monitor).

Το ρολόι της διπλωματίας

Ισραηλινές πηγές το παραδέχονται σχεδόν ανοιχτά: ο IDF καταρτίζει σχέδια για τον Λίβανο επειδή ανησυχεί ότι μια συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν θα περιορίσει την ελευθερία δράσης του απέναντι στη Χεζμπολάχ (Times of Israel). Η Τεχεράνη απαιτεί η εκεχειρία να καλύπτει «όλα τα μέτωπα», συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου (AJC/AP). Ο Ναΐμ Κάσεμ, από την πλευρά της Χεζμπολάχ, ελπίζει σε «πλήρη παύση εχθροπραξιών» μέσω αμερικανο-ιρανικής συμφωνίας και απορρίπτει απευθείας διάλογο με το Ισραήλ ή αφοπλισμό (AFP via New Indian Express).

Η χρονική σύμπτωση δείχνει την ισραηλινή πρόθεση: κατοχύρωση εδαφικού ελέγχου πριν το διπλωματικό κλείδωμα. Δημόσιο τεκμήριο συνειδητού σαμποτάζ δεν υπάρχει. Υπάρχει όμως η λογική των τετελεσμένων.

Η νεκρή ζώνη ως πραγματικότητα

Ο ισραηλινός σχεδιασμός επιβάλλει μια λωρίδα 5 έως 10 χιλιομέτρων εντός λιβανικού εδάφους όπου οι κάτοικοι δεν επιτρέπεται να επιστρέψουν, κτίρια κατεδαφίζονται και ο IDF διατηρεί δικαίωμα επιχειρήσεων πέρα από τη Blue Line (Channel News Asia). Ο Νετανιάχου έδωσε εντολή για εντατικοποίηση κατά της Χεζμπολάχ, επικαλούμενος αύξηση των επιθέσεων με drones (Times of Israel). Ήδη από τις 24 Μαρτίου, ο Ισραέλ Κατζ μιλούσε για έλεγχο έως τον Λιτάνι ποταμό (CFR). Η εκεχειρία του Απριλίου επέτρεπε ήδη ισραηλινή παρουσία σε ζώνη 8-10 χλμ. (UK Government).

Αν αύριο υπογραφεί συμφωνία που υποχρεώνει «πλήρη αποχώρηση», το Ισραήλ θέλει η αποχώρηση να γίνει από εδάφη που έχει ήδη ισοπεδώσει και από έναν αντίπαλο που έχει χάσει την επιχειρησιακή του ηγεσία. Ο Λιβανέζος πρόεδρος Ζοζέφ Αούν επιμένει ότι η πλήρης αποχώρηση είναι μη διαπραγματεύσιμη, διαπραγματεύεται όμως κυριαρχία σε έδαφος όπου ο κρατικός έλεγχος έχει ήδη συρρικνωθεί (Asharq Al-Awsat).

Η ελληνική προσφορά μένει χωρίς αντικείμενο

Η εδραίωση μιας ισραηλινής νεκρής ζώνης ακυρώνει στην πράξη την πρόταση που είχε διατυπώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στους Δελφούς τον Απρίλιο, για ελληνική συμμετοχή σε πολυεθνική δύναμη εποπτείας της εκεχειρίας στον Λίβανο (To Brief). Δύναμη εποπτείας προϋποθέτει εκεχειρία προς εποπτεία· εδώ η εκεχειρία γίνεται περίβλημα διαρκούς στρατιωτικής επιχείρησης. Ο Γεραπετρίτης συνυπέγραψε με 17 ΥΠΕΞ έκκληση να ενταχθεί ο Λίβανος στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης (ΕΡΤ), ενώ ο πρωθυπουργός περιγράφει τη σχέση με το Ισραήλ ως σταθερή επιλογή (Iefimerida). Η απόσταση μεταξύ διπλωματικής τοποθέτησης και επιχειρησιακής πραγματικότητας μεγαλώνει.

Η συζήτηση για τα σύνορα γίνεται ερήμην των ανθρώπων που ζουν εκεί. Στις 26 Μαΐου εκδόθηκε για πρώτη φορά εντολή εκκένωσης για τη Ναμπατίγιε, βόρεια του Λιτάνι. Σε μία ημέρα η UNIFIL κατέγραψε 91 παραβιάσεις εναέριου χώρου και 399 περιστατικά πυρών που αποδίδονται στο Ισραήλ (UN News).

Σε τέσσερις ημέρες, καταγράφηκαν εννέα επιθέσεις σε δομές υγείας.