Ισραήλ και Ιράν αλλάζουν τον χάρτη, ενώ η Ελλάδα προστατεύει σαουδαραβικά διυλιστήρια

Στον νότιο Λίβανο, ο ισραηλινός στρατός γκρεμίζει γέφυρες στον ποταμό Λιτάνη και κατεδαφίζει σπίτια σε συνοριακά χωριά. Ο υπουργός Άμυνας Israel Katz ανακοίνωσε στις 24 Μαρτίου ότι ο IDF θα ελέγχει ζώνη 30 χλμ βόρεια των συνόρων, απαγορεύοντας σε εκατοντάδες χιλιάδες Λιβανέζους να επιστρέψουν «μέχρι να εξασφαλιστεί η ασφάλεια» (Al-Monitor). Ο υπουργός Οικονομικών Smotrich ήταν πιο ωμός: ο Λιτάνης πρέπει να γίνει το νέο σύνορο (JNS).

Την ίδια ώρα που το Ισραήλ χαράσσει νέα σύνορα στο έδαφος, το Ιράν επιβάλλει τους δικούς του κανόνες στη θάλασσα. Στα Στενά του Ορμούζ, οι Φρουροί της Επανάστασης μετέτρεψαν τον αποκλεισμό σε τελωνείο: 2 εκατ. δολάρια ανά δεξαμενόπλοιο για «δικαίωμα διέλευσης», αλλά μόνο σε πλοία χωρών που δεν συμμετέχουν στον πόλεμο (Iran International). Κίνα, Ινδία, Τουρκία περνούν. Δυτικά πλοία μένουν έξω. Δύο παράλληλα τετελεσμένα, ένα χερσαίο και ένα θαλάσσιο, που αναδιαμορφώνουν τον χάρτη ενώ ακόμα μιλάμε για «ειρήνη».

Το σχέδιο που δεν σχεδιάστηκε για να γίνει δεκτό

Πριν καν δημοσιευτεί η ανάρτηση Τραμπ στο Truth Social για «παραγωγικές συνομιλίες» με το Ιράν, 6 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου είχαν αλλάξει χέρια σε δύο λεπτά, αντί των συνηθισμένων 700.000 (To Brief). Το «ειρηνευτικό σχέδιο 15 σημείων» που ακολούθησε, μέσω Πακιστάν, ζητά μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου, αποσυναρμολόγηση πυρηνικών εγκαταστάσεων, παύση χρηματοδότησης ένοπλων ομάδων και ελεύθερο Ορμούζ (CNBC TV18). Σε αντάλλαγμα: πλήρης άρση κυρώσεων. Η Τεχεράνη αρνείται ότι γίνονται διαπραγματεύσεις. Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι το Ιράν δεν θα δεχτεί (Axios). Λογικό: οι όροι ζητούν ταυτόχρονα πυρηνική, πυραυλική και περιφερειακή αποδυνάμωση. Δηλαδή παράδοση των τριών πυλώνων ισχύος της Τεχεράνης. Αυτό είναι τελεσίγραφο, όχι πρόσκληση σε τραπέζι.

Η Αθήνα προστατεύει διυλιστήρια, αλλά τι παίρνει πίσω;

Στη Σούδα, το USS Gerald Ford επισκευάζεται από τις 23 Μαρτίου (Yeni Safak). Στη Σαουδική Αραβία, ελληνική συστοιχία Patriot κατέρριψε δύο ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους στις 19 Μαρτίου, προστατεύοντας διυλιστήρια της Aramco (Ελεύθερος Τύπος). Η κυβέρνηση αποκαλεί αυτό «αμυντική αποτροπή». Η αντιπολίτευση, που ψήφισε υπέρ της αποστολής τον Ιούλιο 2024 χωρίς να ορίσει τι σημαίνει «εμπλοκή», ζητά τώρα ανάκληση αυτού που ενέκρινε (Capital). Πέρα όμως από το εσωτερικό πολιτικό θέατρο, υπάρχει ένα ερώτημα που κανείς δεν θέτει: τι παίρνει η Ελλάδα πίσω; Η Σαουδική Αραβία επενδύει 5 δισ. ευρώ σε ανανεώσιμες πηγές στην Τουρκία, χτίζει μονάδες αμμωνίας στη Γερμανία. Στην Ελλάδα, που προστατεύει τα διυλιστήριά της με ελληνικό αίμα και ελληνικό εξοπλισμό, η σαουδαραβική επένδυση είναι μηδέν.

Τα ειρηνευτικά σχέδια συζητούνται σε τραπέζια χιλιάδες χιλιόμετρα από τον Λιτάνη και το Ορμούζ. Στο έδαφος, τα νέα σύνορα, τα διόδια και οι τουλάχιστον 1.400 νεκροί άμαχοι του ιρανικού Νοβρούζ (SCMP) έχουν ήδη διαμορφώσει την επόμενη μέρα. Η διπλωματία, απλώς, δεν το έχει αποδεχτεί ακόμα.