Το Ισραήλ αδειάζει ολόκληρη τη Ναμπατίγιε

Από τις 17 Απριλίου, όταν τέθηκε σε ισχύ η αμερικανικής εμπνεύσεως κατάπαυση πυρός Ισραήλ-Λιβάνου, η UNIFIL έχει καταγράψει 276 περιστατικά πυρών αποδιδόμενα στις IDF και 65 τροχιές αποδιδόμενες στη Χεζμπολάχ (UN). Η αναλογία τέσσερα προς ένα δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι ο ορισμός του τι έχει γίνει στην πράξη η «εκεχειρία»: ένα πλαίσιο όπου ο ένας από τους δύο επιτιθέμενους διατηρεί δικαίωμα να συνεχίσει.

Στις 25 Μαΐου ο αραβόφωνος εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού Avichay Adraee εξέδωσε εντολή εκκένωσης για δέκα τοποθεσίες στον νότιο Λίβανο, με οδηγία απομάκρυνσης τουλάχιστον 1.000 μέτρων και απειλή ότι ο στρατός θα δράσει «με ισχύ» λόγω παραβιάσεων που αποδίδει στη Χεζμπολάχ (Dawn/AFP, Asharq Al-Awsat/Reuters). Λίγες ώρες αργότερα, οι προειδοποιήσεις στόχευσαν συγκεκριμένα κτίρια στη Rashidiyeh και τη Burj al-Shamali κοντά στην Τύρο (Arab News, MTV Lebanon).

Στις 26 Μαΐου η εντολή επεκτάθηκε σε ολόκληρη την πόλη της Nabatieh, μία από τις μεγαλύτερες του νότου. Οι κάτοικοι κλήθηκαν να μετακινηθούν βόρεια του ποταμού Zahrani, ενώ ο IDF ανακοίνωνε ότι μέσα στη νύχτα είχε πλήξει πάνω από 100 στόχους της Χεζμπολάχ (Channel NewsAsia/AFP, Los Angeles Times/AP). Ο Zahrani είναι το ποτάμι που δίνει στη Nabatieh νερό και ηλεκτρισμό. Η εντολή απομάκρυνσης ολόκληρης πόλης πέρα από αυτό το όριο δεν είναι τακτική εκκένωση γειτονιάς, είναι αναδιαγραφή χάρτη. Η Χεζμπολάχ απαντά με περιορισμένες ρουκέτες και drones, αρνούμενη να σύρει το Ιράν σε σύγκρουση που θα τίναζε στον αέρα το ανοιχτό κανάλι Τεχεράνης-Ουάσιγκτον. Είναι ο στρατηγικός εγκλωβισμός που πρωτοκαταγράψαμε μετά την εκεχειρία της 17ης Απριλίου (To Brief): η οργάνωση μπορεί να αιμορραγεί, αλλά δεν μπορεί να ανταποδώσει αναλογικά χωρίς να χάσει τη μοναδική γεωπολιτική προστασία που της απομένει.

Αυτή η αναδιαγραφή νομιμοποιείται μέσα από μία διατύπωση που οι ίδιες οι ΗΠΑ ενέγραψαν στην παρουσίαση της παύσης εχθροπραξιών: το Ισραήλ δεσμεύεται να μην κάνει επιθετικές επιχειρήσεις, αλλά διατηρεί δικαίωμα για «όλα τα αναγκαία μέτρα αυτοάμυνας» απέναντι σε «σχεδιαζόμενες, επικείμενες ή συνεχιζόμενες» επιθέσεις (State Department). Η ρήτρα λειτουργεί ως αυτόματος διακόπτης. Όταν ο IDF ανακοινώνει ότι η Χεζμπολάχ «παραβίασε», η επόμενη εκκένωση ή το αεροπορικό πλήγμα μετονομάζονται από επίθεση σε «επιβολή».

Το πρόβλημα είναι ότι ο αξιολογητής της απειλής είναι ο ίδιος ο δράστης. Δεν υπάρχει δημόσιος, ανεξάρτητος μηχανισμός που να επιβεβαιώνει την «επικείμενη απειλή» πριν εκδοθούν οι εντολές εκκένωσης. Το αμερικανογαλλικό monitoring committee δεν δημοσιεύει εκθέσεις. Η UNIFIL μετράει, καταγράφει, αλλά δεν έχει εντολή επιβολής (UNIFIL). Έτσι το Ισραήλ γίνεται διάδικος, εισαγγελέας και εκτελεστής στην ίδια πράξη. Ο πρόεδρος Joseph Aoun μιλά ήδη δημόσια για χωριά υπό «ανανεωμένη κατοχή» (Arab News).

Πίσω από αυτή τη νομιμοποιημένη βία, υπάρχει ένας αριθμός που σπάνια φτάνει στους ευρωπαϊκούς τίτλους. Η OCHA κατέγραψε περίπου 95.000 νέους εκτοπισμένους μέσα σε λίγες μέρες του Μαΐου, αποτέλεσμα επαναλαμβανόμενων ισραηλινών εντολών εκτόπισης (People's Daily / OCHA). Από την επανέναρξη των εχθροπραξιών τον Μάρτιο, η OCHA μετράει τουλάχιστον 3.020 νεκρούς και πάνω από 9.200 τραυματίες (Xinhua/OCHA), ενώ εντολές εκτοπισμού έχουν αφορά πάνω από 400 χωριά και τοποθεσίες (UN). Η UNHCR περιγράφει έναν κύκλο, όχι μια επιστροφή: άνθρωποι γυρίζουν διστακτικά, βρίσκουν σπίτια χωρίς νερό και ρεύμα, αντιμετωπίζουν εκρηκτικά κατάλοιπα και ξαναφεύγουν με την επόμενη εντολή (UNHCR briefing).

Η ελληνική θέση εξετάζεται σε αυτό το πεδίο, όχι στα ψηφίσματα. Η Αθήνα κάθεται ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας από το 2025 (UNSC), διατηρεί στρατιωτική παρουσία στην UNIFIL και ταυτόχρονα έχει επενδύσει σε ενεργό αμυντική σχέση με το Ισραήλ μέσω του συστήματος εκτοξευτών PULS από την Elbit. Όσο η σιωπή για τη μηχανική της εκεχειρίας συνεχίζεται, ποιος κρίνει την «αυτοάμυνα», ποιος δημοσιεύει στοιχεία, ποιος εφαρμόζει την αποχώρηση που το Ισραήλ αρνείται, η Αθήνα επιλέγει την σκληρή ισχύ της εξοπλιστικής σχέσης έναντι του διπλωματικού κεφαλαίου που θεωρητικά εκπροσωπεί. Δεν είναι ουδετερότητα. Είναι ανοχή σε ένα μοντέλο όπου η εκεχειρία δεν παγώνει τη βία, την ρυθμίζει.