Ισπανικό πακέτο 5 δισ. κατά της ακρίβειας, κέρδη δισεκατομμυρίων στα ελληνικά διυλιστήρια

Με τη βενζίνη πάνω από €2 στα ελληνικά νησιά και το πετρέλαιο σε ράλι λόγω του πολέμου στο Ιράν (To Brief), η Ισπανία απάντησε χθες με πακέτο 80 μέτρων, €5 δισ. από τον εθνικό προϋπολογισμό: μείωση ΦΠΑ καυσίμων από 21% στο 10%, πάγωμα 600.000 ενοικίων για δύο χρόνια, εξοικονόμηση έως €0,30 ανά λίτρο για κάθε οδηγό (Euronews). Την ίδια στιγμή, η ελληνική κυβέρνηση «εξετάζει τη χρήση ευρωπαϊκών κονδυλίων». Η διαφορά είναι καθαρά δομική.

Η Ισπανία μπόρεσε γιατί το χρέος της είναι 100,8% του ΑΕΠ (Banco de España), τα spreads της στις 44 μονάδες βάσης, η οικονομία της τρέχει με 2,4-2,9%. Η Ελλάδα ξεκινά από χρέος 142-148% του ΑΕΠ (Τράπεζα της Ελλάδος), spreads στις 85 μονάδες (Financial Times) και υποχρέωση πρωτογενούς πλεονάσματος (δηλαδή έσοδα μείον δαπάνες, χωρίς τόκους) 3,4% του ΑΕΠ (sofokleous10.gr). Περίπου €8,8 δισ. τον χρόνο δεσμεύονται για αποπληρωμή χρέους αντί να πηγαίνουν σε παροχές.

Τα κονδύλια πηγαίνουν σε υποδομές, όχι στην τσέπη

Τα «ευρωπαϊκά κεφάλαια» που αναζητά η Ελλάδα (Ταμείο Ανάκαμψης, Social Climate Fund) έχουν αυστηρούς κανόνες: χρηματοδοτούν πράσινες υποδομές, αυτοκινητόδρομους, αγωγούς φυσικού αερίου. Δεν είναι χρήματα που μπορούν να γίνουν επιδότηση ρεύματος ή πάγωμα ενοικίων. Εργολάβοι και κατασκευαστικές, όχι λογαριασμοί νοικοκυριών. Η εξοικονόμηση, αν έρθει, θα φανεί σε χρόνια.

Την ώρα που το κράτος ψάχνει πόρους, η εγχώρια αγορά ενέργειας παράγει υπερκέρδη. Η HELLENiQ Energy ανακοίνωσε EBITDA €1,132 δισ. για το 2025, με καθαρά κέρδη αυξημένα κατά 810% στα €503 εκατ. (en.parapolitika.gr). Η Motor Oil αναμένει EBITDA €1,094 δισ. για το 2026 (ot.gr). Τέσσερα συνεχόμενα χρόνια κερδών άνω του δισεκατομμυρίου, χωρίς κανέναν μηχανισμό ανακατανομής. Η Ισπανία τουλάχιστον ενίσχυσε την εποπτική αρχή ανταγωνισμού (CNMC) με εξουσίες κατά της αισχροκέρδειας (lasexta.com). Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ούτε windfall tax ούτε αντίστοιχο εργαλείο.

Η Σύνοδος Κορυφής υποσχέθηκε «προσωρινά και στοχευμένα μέτρα» (Von der Leyen), αλλά κοινό ταμείο δεν υπάρχει: κάθε χώρα πληρώνει μόνη της. Για την Ελλάδα, τα νοικοκυριά πληρώνουν τον λογαριασμό της κρίσης. Τα κέρδη μένουν στα διυλιστήρια.