Ιράν: Σύγκρουση κυβέρνησης και στρατού για τον Ορμούζ πυροδοτεί τελεσίγραφο Τραμπ

Οι πανηγυρισμοί κράτησαν λίγες ώρες. Σήμερα το πρωί, το Brent υποχώρησε 11,5% μετά την ανακοίνωση του Ιρανού ΥΠΕΞ Αραγτσί ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι «πλήρως ανοιχτά» (To Brief). Πριν στεγνώσει το μελάνι, η ανώτατη στρατιωτική διοίκηση του Ιράν (Khatam al-Anbiya) ανακοίνωσε ότι τα Στενά «επέστρεψαν στην προηγούμενη κατάσταση». Ιρανικά ταχύπλοα άνοιξαν πυρ κατά δεξαμενόπλοιου ανοιχτά του Ομάν (Euronews).

Ο αδειασμός ήταν θεσμικός και δημόσιος. Τα μέσα ενημέρωσης που ελέγχει η IRGC (Mehr News, Tasnim) επιτέθηκαν στον Αραγτσί γιατί «πρόσφερε στον Τραμπ την ευκαιρία να ανακηρύξει τον εαυτό του νικητή» (Iran International). Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Γκαλίμπαφ, ο ίδιος που ηγήθηκε των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, διέψευσε ευθέως τον ΥΠΕΞ: «αν τα Στενά είναι ανοιχτά ή κλειστά θα το καθορίσει το πεδίο, όχι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης» (Argus Media).

Ποιος αποφασίζει στην Τεχεράνη

Η ρήξη αποκαλύπτει ένα θεσμικό κενό που καθιστά οποιαδήποτε συμφωνία εγγενώς εύθραυστη. Ο πρόεδρος Πεζεσκιάν κατηγόρησε ονομαστικά τους στρατηγούς Βαχίντι και Αμπντολαχί ότι υπονομεύουν τις πιθανότητες εκεχειρίας. Πρώτη φορά Ιρανός πρόεδρος στοχεύει δημόσια στρατιωτικούς ηγέτες εν καιρώ πολέμου (Iran International). Δεν έχει όμως εξουσία να τους απομακρύνει: αυτό ανήκει αποκλειστικά στον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τον διορισμό του.

Ο Αραγτσί διαπραγματεύεται. Οι Φρουροί της Επανάστασης ελέγχουν φυσικά τον Ορμούζ. 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% παραμένουν σε άγνωστη τοποθεσία, ενώ η IAEA είναι αποκλεισμένη εδώ και μήνες. Η βασική διαφωνία στις διαπραγματεύσεις παραμένει αγεφύρωτη: οι ΗΠΑ ζητούν 20ετή αναστολή εμπλουτισμού και εξαγωγή όλου του ουρανίου. Το Ιράν αντιπροτείνει 5 χρόνια και αραίωση εντός χώρας, χαρακτηρίζοντας το ουράνιο «ιερό ως ιρανικό έδαφος» (Argus Media).

Αυτό το θεσμικό σχίσμα αφορά άμεσα την Αθήνα. Σχεδόν το ένα τρίτο των πλοίων που διασχίζουν τα Στενά φέρουν ελληνική σημαία ή ελληνική διαχείριση. Παράλληλα, η Ελλάδα εισάγει πάνω από 90% των λιπασμάτων της, με μηδενικά στρατηγικά αποθέματα. Η τιμή της ουρίας έχει εκτοξευθεί πάνω από 50% σε έναν μήνα. Αν το παράθυρο για ανοιξιάτικη λίπανση κλείσει, οι τιμές τροφίμων θα ακολουθήσουν.

Ο Τραμπ απειλεί με επανέναρξη βομβαρδισμών αν δεν υπάρξει συμφωνία ως την Τετάρτη 22 Απριλίου (India Today). Δεύτερος γύρος διαπραγματεύσεων αναμένεται τη Δευτέρα στο Ισλαμαμπάντ. Η Ουάσιγκτον περιμένει απαντήσεις από μια κυβέρνηση που δεν ελέγχει τον στρατό της.