Ιράν: Προτείνει εμπλουτισμό ουρανίου 1,5% πριν λήξει το τελεσίγραφο του προέδρου Τραμπ

Οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν στη Γενεύη πέτυχαν κάτι που δύο προηγούμενοι γύροι δεν είχαν: μια κοινή ατζέντα. Αλλά η στρατιωτική ετοιμότητα στη Σούδα τρέχει με δικό της χρονοδιάγραμμα — κι αυτό δεν περιμένει τη διπλωματία.

Οι πρώτες ώρες στη Γενεύη ήταν απογοητευτικές. Οι Αμερικανοί βρήκαν τους Ιρανούς άκαμπτους, η ατμόσφαιρα κόλλησε (NBC News). Κάτι άλλαξε το βράδυ. Ο Ομανός ΥΠΕΞ Αλ-Μπουσαΐντι ανακοίνωσε «σημαντική πρόοδο» (The Hill), ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αραγκτσί μίλησε για «κύρια στοιχεία πιθανής συμφωνίας» (Tehran Times). Η Ουάσιγκτον τις χαρακτήρισε απλώς «θετικές» (NBC News). Τεχνικές ομάδες — πυρηνικοί φυσικοί, ειδικοί κυρώσεων — θα συναντηθούν τη Δευτέρα στη Βιέννη, στην έδρα του IAEA (Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας).

Η μεταφορά της πίεσης στη Βιέννη

Η Τεχεράνη πρότεινε αναστολή εμπλουτισμού στο 1,5% για τρία ως πέντε χρόνια και αραίωση 400 κιλών ουρανίου 60% υπό εποπτεία IAEA (Al Jazeera). Οι ΗΠΑ ζητούν μηδενικό εμπλουτισμό. Οι βαλλιστικοί πύραυλοι παραμένουν εκτός τραπεζιού — ο Αραγκτσί τους χαρακτήρισε «μη διαπραγματεύσιμους». Αυτά θα πέσουν στη Βιέννη, αλλά ο χρόνος δεν τον ελέγχουν οι τεχνικοί.

Ο Τραμπ έθεσε deadline 10-15 ημερών από τις 19 Φεβρουαρίου. Λήγει γύρω στις 7-12 Μαρτίου — και συμπίπτει με συνεδρίαση του IAEA που ενδέχεται να επιβάλει νέες κυρώσεις (Bloomberg). Ο Ρούμπιο μεταβαίνει στο Ισραήλ τη Δευτέρα 2 Μαρτίου (Jerusalem Post). Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι τα κενά είναι «αγεφύρωτα» και θεωρούν τη σύγκρουση «πιθανότερη από τη διευθέτηση» (Times of Israel).

Στο ίδιο παράθυρο, η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, η Ιορδανία και η Βρετανία έχουν αρνηθεί πρόσβαση σε βάσεις και εναέριο χώρο. Η Ελλάδα δεν βρίσκεται σε αυτή τη λίστα (in.gr). Ο Γεραπετρίτης συνάντησε τον Ρούμπιο στην Ουάσιγκτον υποσχόμενος ότι «η Ελλάδα θα συνεχίσει να δρα υπέρ της ασφάλειας» — ενώ η Σούδα ανεφοδιάζει ήδη αεροπλανοφόρα, κινεζικοί δορυφόροι δημοσιεύουν συντεταγμένες αμερικανικών αεροσκαφών στη βάση (To Brief), και η Αθήνα αποδέχεται σιωπηλά τον ρόλο — και το ρίσκο — του ορμητηρίου.

Ο άνθρωπος πίσω από την «πρόοδο»

Στην Τεχεράνη, ο Αλί Λαριτζανί — πρώην πρόεδρος Βουλής, βετεράνος του καθεστώτος — λειτουργεί de facto ως ηγέτης ενώ ο Χαμενεΐ δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως από τις 9 Φεβρουαρίου (Straits Times). Ο Λαριτζανί ενέκρινε την αντιπρόταση, ταξίδεψε στη Μόσχα, συντόνισε τη διαπραγματευτική γραμμή. Η «σημαντική πρόοδος» που ανακοινώθηκε στη Γενεύη είναι πρώτα απ' όλα δική του ανάγκη: η ιρανική οικονομία καταρρέει — πληθωρισμός 46%, ριάλ στο 1,65 εκατ./δολάριο (Boston Globe). Χωρίς κάποια μορφή χαλάρωσης κυρώσεων, το καθεστώς δεν αντέχει. Οι φοιτητές διαδηλώνουν σε πέντε πανεπιστήμια (FDD), χιλιάδες εξεγερμένοι του Ιανουαρίου είναι νεκροί. Ο Λαριτζανί χρειάζεται τη Βιέννη — όχι για ειρήνη, αλλά για να κρατήσει ζωντανή μια εξουσία που πατά πάνω στο αίμα τους.