ΗΠΑ αναπτύσσουν στρατιωτικές δυνάμεις στον Κόλπο καθώς το Ιράν καταστέλλει βίαια τις διαδηλώσεις

Η κρίση που βλέπουμε να «τρέχει» από χθες έχει δύο μηχανές που δουλεύουν ταυτόχρονα και αλληλοενισχύονται: υπαρξιακή πίεση μέσα στο Ιράν (μαζικές διαδηλώσεις και καταστολή σε κλίμακα που οι διαθέσιμες αναφορές περιγράφουν ως εξαιρετικά βαριά) και κρίση αποτροπής έξω από το Ιράν (αμερικανική συγκέντρωση στρατιωτικής ισχύος στον Περσικό Κόλπο, με ρητορική που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο χρήσης βίας). Αυτό το «δίπολο» είναι το επικίνδυνο μείγμα: όταν ένα καθεστώς αισθάνεται ότι απειλείται εσωτερικά, συχνά σκληραίνει στο εσωτερικό και δοκιμάζει μοχλούς κόστους στο εξωτερικό για να επιβάλει ανασφάλεια στους αντιπάλους του και να συσπειρώσει το εσωτερικό ακροατήριο.

Η είδηση της ημέρας δεν είναι μόνο οι δηλώσεις. Είναι η δημιουργία επιχειρησιακών επιλογών. Ο Πρόεδρος Τραμπ μιλά για αποστολή «armada» και η κάλυψη παραπέμπει στην αποστολή του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln ως ορατού εργαλείου πίεσης. (https://www.theguardian.com/world/2026/jan/23/trump-says-us-armada-heading-middle-east-iran-death-toll) Παράλληλα, καταγράφεται ενίσχυση της αμερικανικής αεροπορικής παρουσίας με F‑15E (μαχητικά-βομβαρδιστικά μεγάλης εμβέλειας/φορτίου, χρήσιμα σε πλήγματα ακριβείας). (https://www.airandspaceforces.com/pentagon-f-15s-middle-east-trump-iran/)

Στην Τεχεράνη, η επίσημη αντίδραση «γράφει» αποτροπή: ο διοικητής των IRGC (Islamic Revolutionary Guard Corps – «Φρουροί της Επανάστασης», ο θεσμός-πυρήνας ασφάλειας και επιβίωσης του καθεστώτος) μιλά για «δάχτυλο στη σκανδάλη», στέλνοντας μήνυμα ετοιμότητας και κόστους. (https://apnews.com/article/059ba55b8e169d57f978fc3c52ccd05a) Και η ιρανική γραμμή για το τι θα συμβεί αν υπάρξει αμερικανικό χτύπημα κωδικοποιείται σε μία φράση: «all‑out war» (δηλαδή, υπόσχεση γενικευμένων αντιποίνων ώστε να καταστεί μη ελέγξιμη η κλιμάκωση για τις ΗΠΑ). (https://www.dawn.com/news/1968774/iran-will-treat-any-attack-as-all-out-war-against-us-says-senior-iran-official?utm_source=openai)

Τι «σημαίνει» η ανάπτυξη δυνάμεων: η αποτροπή ως παιχνίδι αξιοπιστίας

Ας το πάρουμε από το μηδέν. Αποτροπή (deterrence) είναι η στρατηγική λογική «σου ανεβάζω το κόστος ώστε να μη δοκιμάσεις την κίνηση». Δεν απαιτεί να κερδίσεις πόλεμο· απαιτεί ο αντίπαλος να πιστέψει ότι η απόπειρα θα του στοιχίσει περισσότερο από όσο αξίζει.

Σε αυτό το πλαίσιο, ένα αεροπλανοφόρο δεν λειτουργεί ως «σύμβολο» μόνο. Λειτουργεί ως πλωτή αεροπορική βάση που παράγει:

• δυνατότητα κρούσης χωρίς άμεση εξάρτηση από χερσαίες βάσεις τρίτων,
• δυνατότητα επιτήρησης/συνοδείας,
• και, κυρίως, δυνατότητα να μετατραπεί η πολιτική πίεση σε επιχειρησιακή πράξη με μικρότερο χρόνο προειδοποίησης.

Η Τεχεράνη το διαβάζει ως απειλή αλλαγής ισορροπίας. Η Ουάσιγκτον το παρουσιάζει ως «ενίσχυση». Το κρίσιμο σημείο είναι ότι τέτοιες μετακινήσεις δημιουργούν και μια παγίδα: όταν η ηγεσία προβάλλει δημόσια ισχύ, χτίζει προσδοκία αξιοπιστίας. Αν μετά υποχωρήσει χωρίς ανταλλάγματα, πληρώνει κόστος κύρους (και σε συμμάχους και σε αντιπάλους).

Η ιρανική απάντηση «όλες οι αμερικανικές βάσεις στην περιοχή γίνονται νόμιμοι στόχοι» έχει συγκεκριμένη λειτουργία: αυξάνει το κόστος για τους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο, που φιλοξενούν υποδομές, ραντάρ, αεροπορία και αποθήκες. Αυτή η δήλωση αποδίδεται σε ανώτερο στρατιωτικό επίπεδο, με τη λογική ότι η σύγκρουση δεν θα περιοριστεί σε ένα σημείο. (https://www.aljazeera.com/sitemap.xml%3Fyyyy%3D2025%26mm%3D03%26dd%3D09?utm_source=openai)

Η εσωτερική φωτιά στο Ιράν: γιατί η καταστολή πάει μαζί με εξωτερική κλιμάκωση

Οι διαδηλώσεις ξεκινούν στο τέλος Δεκεμβρίου 2025 και μετατρέπονται σε πανεθνική κρίση. (https://www.ungeneva.org/es/news-media/meeting-summary/2026/01/human-rights-council-adopts-resolution-extending-mandates-fact) Όσο ανεβαίνει η ένταση, ανεβαίνει και η χρησιμότητα του blackout: η επιβολή σχεδόν καθολικής διακοπής του διαδικτύου (internet blackout) κόβει τον συντονισμό, περιορίζει την τεκμηρίωση και δυσκολεύει την ανεξάρτητη επαλήθευση. Το γεγονός καταγράφεται ως κεντρικό στοιχείο της κρίσης. (https://en.wikipedia.org/wiki/2026_Internet_blackout_in_Iran)

Σε αυτό το περιβάλλον, οι αριθμοί των θυμάτων γίνονται πεδίο πολιτικής σύγκρουσης. Αναφορές δυτικών μέσων (με επίκληση πηγών εντός Ιράν) μιλούν για ενδεχόμενο δεκάδων χιλιάδων νεκρών και περιγράφουν την καταστολή ως «κρατικά οργανωμένη σφαγή». Η κορύφωση της φονικής βίας τοποθετείται στο δίημερο 8–9 Ιανουαρίου σε σχετικές αναφορές. (https://time.com/7357635/more-than-30000-killed-in-iran-say-senior-officials/) Παράλληλα, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων τεκμηριώνουν χρήση θανατηφόρας βίας και μαζικές συλλήψεις. (https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/01/iran-deaths-injuries-authorities-protest-bloodshed/)

Για να καταλάβουμε γιατί αυτό συνδέεται με το εξωτερικό μέτωπο, χρειάζεται να δούμε την αρχιτεκτονική ισχύος του ιρανικού κράτους:

• Οι IRGC είναι ο «σκληρός πυρήνας» του συστήματος. Έχουν ρόλο εσωτερικής ασφάλειας, οικονομική επιρροή και εξωτερική δράση μέσω δικτύων/πληρεξουσίων (proxy forces: ένοπλες ομάδες που εξυπηρετούν ιρανικούς στόχους χωρίς επίσημη ιρανική σημαία).
• Ο συμβατικός στρατός υπάρχει, αλλά το καθεστώς επιβιώνει πολιτικά μέσω μηχανισμών που ελέγχουν την εσωτερική τάξη.

Όταν οι IRGC ανεβαίνουν σε ετοιμότητα, ο στόχος δεν είναι μόνο η άμυνα έναντι των ΗΠΑ. Είναι η επαν-πλαισίωση της εσωτερικής εξέγερσης ως «ξένης συνωμοσίας» και «εθνικής άμυνας». Αυτό παράγει συσπείρωση, νομιμοποιεί μεγαλύτερη βία και απομονώνει τους διαδηλωτές ως «κίνδυνο για το κράτος».

Το πυρηνικό υπόβαθρο: η αβεβαιότητα ως στρατηγικό όπλο

Στο βάθος, το πυρηνικό πρόγραμμα είναι ο μόνιμος «επιταχυντής» κινδύνου. Η συμφωνία JCPOA (Joint Comprehensive Plan of Action – συμφωνία του 2015 που περιόριζε το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα με αντάλλαγμα άρση κυρώσεων) ήταν ο βασικός μηχανισμός που έβαζε κανόνες, επιθεωρήσεις και προβλεψιμότητα. (https://en.wikipedia.org/wiki/Joint_Comprehensive_Plan_of_Action) Η αποχώρηση των ΗΠΑ το 2018 επανέφερε τη λογική «maximum pressure» (μέγιστης οικονομικής πίεσης μέσω κυρώσεων). (https://trumpwhitehouse.archives.gov/briefings-statements/president-donald-j-trump-ending-united-states-participation-unacceptable-iran-deal/)

Το 2025, αναφέρεται ότι το Ιράν ανακοίνωσε επίσημο τέλος του JCPOA, σπρώχνοντας το παιχνίδι σε ακόμη πιο ασταθές πεδίο. (https://www.theguardian.com/world/2025/oct/18/iran-announces-official-end-to-10-year-old-nuclear-agreement) Και τεχνικά, η συζήτηση για τον εμπλουτισμό ουρανίου μεταφράζεται σε πολιτικό ρίσκο: αναφορές για απόθεμα 440,9 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου έως 60% δημιουργούν αίσθηση «μικρού χρόνου» (breakout time: χρόνος που θα χρειαζόταν ένα κράτος για να φτάσει σε υλικό κατάλληλο για όπλο, αν έπαιρνε την πολιτική απόφαση). (https://www.euronews.com/2025/09/03/iran-increased-stockpile-of-near-weapons-grade-uranium-before-israeli-strikes-iaea-says)

Η αβεβαιότητα εδώ λειτουργεί ως εργαλείο ισχύος. Όσο λιγότερη πρόσβαση έχουν επιθεωρητές και όσο περισσότερο «θολό» είναι το ακριβές σημείο ισορροπίας του προγράμματος, τόσο περισσότερο αυξάνεται:

• ο πειρασμός προληπτικών χτυπημάτων από αντιπάλους,
• η πίεση για κυρώσεις,
• και η πιθανότητα λάθους υπολογισμού.

Ποιος φοβάται τι: οι συμμαχίες ως διαπραγμάτευση κόστους

Στον Κόλπο, οι συμμαχίες δεν είναι «συναισθηματικές». Είναι συμβόλαια κόστους-οφέλους.

• Τα κράτη του Κόλπου θέλουν αμερικανική προστασία απέναντι στο Ιράν, αλλά πληρώνουν πρώτα τα αντίποινα αν σπάσει η αποτροπή: πυραυλικές απειλές, επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, ασφάλιστρα κινδύνου στη ναυτιλία.
• Η Ευρώπη θέλει σταθερότητα για ενέργεια και για μη διάδοση πυρηνικών, αλλά έχει περιορισμένη στρατιωτική επιρροή στην περιοχή και συχνά καταλήγει να πληρώνει τον λογαριασμό με τη μορφή τιμών/πληθωρισμού.
• Η Τουρκία παρακολουθεί μια κρίση που μπορεί να παράγει μεταναστευτικές πιέσεις και να αλλάξει ισορροπίες στη Μέση Ανατολή. Ταυτόχρονα κρατά «ρευστό» ρόλο εντός ΝΑΤΟ: οφέλη συμμαχίας, αυτονομία κινήσεων όπου την συμφέρει.

Η ΕΕ, στο επίπεδο δημόσιας γραμμής, κινείται με δηλώσεις και απειλές για μέτρα/κυρώσεις, κάτι που είναι αναμενόμενο στο οπλοστάσιο «οικονομικού πολέμου» της. (https://www.eeas.europa.eu/eeas/g7-foreign-ministers-statement-iran_en?utm_source=openai) Η ερώτηση είναι αν το οικονομικό εργαλείο αρκεί όταν στο πεδίο ανεβαίνει η στρατιωτική θερμοκρασία.

Ο οικονομικός πόλεμος και η «τιμολόγηση του φόβου»

Οι κυρώσεις (sanctions: περιορισμοί σε εμπόριο, χρηματοδότηση, τεχνολογία, πρόσβαση σε διεθνές σύστημα πληρωμών) έχουν διπλή λειτουργία:

1. Στενεύουν τους πόρους του κράτους-στόχου.
2. Δημιουργούν «σκιώδεις» οικονομίες (λαθρεμπόριο, παρακαμπτήριες αλυσίδες, δίκτυα μεσαζόντων) που συχνά ενισχύουν τους σκληρούς μηχανισμούς ασφαλείας, επειδή αυτοί ελέγχουν την παράκαμψη.

Σε μια κρίση ΗΠΑ–Ιράν, ο οικονομικός πόλεμος περνά άμεσα στις αγορές μέσω του risk premium (ασφάλιστρο κινδύνου): η τιμή του πετρελαίου και τα ναύλα δεν ανεβαίνουν μόνο όταν «κοπεί» η ροή, ανεβαίνουν όταν οι αγορές πιστέψουν ότι υπάρχει πιθανότητα να κοπεί. Αυτό, για τους εισαγωγείς ενέργειας όπως η Ελλάδα, μεταφράζεται σε άμεση πίεση στο κόστος ζωής.

Ποιος κερδίζει ισχύ μέσα στην αναταραχή (και ποιος την χάνει)

Σε ρεαλιστικούς όρους, η ισχύς εδώ δεν είναι «συμπάθεια» ή «ηθικό δίκαιο». Είναι ποιος αποκτά μεγαλύτερο περιθώριο επιβολής, μεγαλύτερη διαπραγματευτική μόχλευση και μεγαλύτερη ικανότητα να μετατρέπει την κρίση σε αποτέλεσμα.

Βραχυπρόθεσμοι κερδισμένοι (σε ισχύ, όχι σε νομιμοποίηση):

• Οι IRGC και ο μηχανισμός ασφάλειας στο Ιράν: όσο το καθεστώς παρουσιάζει τη χώρα ως πολιορκημένη, τόσο αυξάνει η αξία όσων ελέγχουν βία, συλλήψεις, πληροφορία και αντιποίνους.
• Η αμερικανική εκτελεστική εξουσία: η μετακίνηση δυνάμεων χτίζει πίεση, επιβάλλει ρυθμό στη διπλωματία, και μεταφέρει την ατζέντα στο πεδίο «εθνικής ασφάλειας».
• Μεσολαβητές (όσοι έχουν κανάλια και στις δύο πλευρές): σε κρίσεις αποτροπής, το κανάλι επικοινωνίας γίνεται σπάνιος πόρος.

Βραχυπρόθεσμοι χαμένοι:

• Οι Ιρανοί διαδηλωτές: το blackout, η καταστολή και η αδυναμία εξωτερικής προστασίας μειώνουν δραστικά το επιχειρησιακό τους βάθος.
• Η ΕΕ ως κανονιστική δύναμη: σε φάση στρατιωτικής κλιμάκωσης, οι κανόνες και τα ψηφίσματα έχουν μικρότερη επιρροή από την προβολή ισχύος, εκτός αν συνοδεύονται από σκληρά εργαλεία.
• Οι εισαγωγείς ενέργειας: πληρώνουν την αστάθεια είτε υπάρξει πόλεμος είτε όχι, μέσω τιμών, ασφαλίστρων, ναύλων και πληθωρισμού.

Η θέση των διεθνών θεσμών: καταγραφή, κόστος, περιορισμένη επιβολή

Οι θεσμοί έχουν ρόλο, αλλά με όρια. Το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ (UNHRC) προχώρησε σε απόφαση/ψήφισμα για επείγουσα διερεύνηση και ενίσχυση μηχανισμών τεκμηρίωσης. Αυτό αυξάνει το πολιτικό κόστος για την Τεχεράνη και χτίζει φάκελο, χωρίς να δημιουργεί από μόνο του μηχανισμό επιβολής στο πεδίο. (https://www.ungeneva.org/es/news-media/meeting-summary/2026/01/human-rights-council-adopts-resolution-extending-mandates-fact)

Η ουσία: ο ΟΗΕ λειτουργεί ως εργαλείο νομιμοποίησης και καταγραφής. Η αποτροπή όμως, στη συγκεκριμένη φάση, παίζεται σε στρατιωτική και γεωοικονομική σκακιέρα.

Η ελληνική διάσταση: γιατί «μας καίει» παρότι είμαστε μακριά

Η Ελλάδα δεν είναι εμπλεκόμενος δρων στην κρίση, είναι όμως μέρος του συστήματος που πληρώνει τις δονήσεις. Υπάρχουν τέσσερις καθαροί μηχανισμοί μετάδοσης:

1) Ενέργεια και πληθωρισμός: η κρίση περνάει στην αντλία

Η Ελλάδα είναι καθαρός εισαγωγέας πετρελαίου/φυσικού αερίου. Όταν ανεβαίνει το ασφάλιστρο κινδύνου στον Κόλπο, το βλέπουμε:

• στην τιμή καυσίμων,
• στο κόστος μεταφορών,
• στο κόστος ηλεκτροπαραγωγής όπου επηρεάζεται από τις διεθνείς τιμές.

Η ελληνική «άμυνα» εδώ είναι η ευελιξία: υποδομές LNG (Liquefied Natural Gas – υγροποιημένο φυσικό αέριο που έρχεται με πλοία) και δυνατότητα διαφοροποίησης προμηθευτών. Αυτό μειώνει τον κίνδυνο φυσικής έλλειψης, όχι τον κίνδυνο τιμής.

2) Ναυτιλία: ελληνικό συμφέρον πάνω σε παγκόσμιο choke point

Το Στενό του Ορμούζ λειτουργεί ως «λαιμός μπουκαλιού» (choke point: σημείο διέλευσης όπου μικρή διαταραχή παράγει μεγάλη επίδραση). Για την ελληνόκτητη ναυτιλία, το ρίσκο έχει δύο μορφές:

• επιχειρησιακή (ασφάλεια πλοίων/πληρωμάτων, rerouting, καθυστερήσεις),
• οικονομική (ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, ναύλοι, συμβόλαια μεταφοράς).

Ακόμη και μια περιορισμένη κλιμάκωση, χωρίς γενικευμένο πόλεμο, αρκεί για να ακριβύνει η θαλάσσια μεταφορά ενέργειας.

3) Μεταναστευτικές πιέσεις: η αποσταθεροποίηση γεννά ροές

Αν η κρίση εξελιχθεί σε παρατεταμένη αποσταθεροποίηση, μπορεί να δημιουργήσει νέα κύματα μετακίνησης πληθυσμών στην ευρύτερη περιοχή, τα οποία συχνά «αγγίζουν» την Ευρώπη μέσω Τουρκίας. Αυτό είναι κλασικός μηχανισμός έμμεσης πίεσης σε ευρωπαϊκά κράτη-πρώτης γραμμής, όπως η Ελλάδα.

4) Διπλωματία και ρόλος στον ΟΗΕ: ευκαιρία πλατφόρμας, όχι αυταπάτη επιβολής

Η Ελλάδα έχει θεσμικό «μικρόφωνο» λόγω της παρουσίας της ως μη μόνιμο μέλος στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ (2025–2026). Η ελληνική τοποθέτηση στο Συμβούλιο Ασφαλείας καταγράφει γραμμή ανησυχίας για τη βία, τις απώλειες ζωών και τις συλλήψεις και ζητά αποκλιμάκωση μέσω διαλόγου. (https://greeceforunsc.mfa.gr/un-security-council-on-the-situation-in-the-middle-east-iran/)

Ρεαλιστικά, η ελληνική επιρροή δεν θα σταματήσει μόνη της μια κλιμάκωση ΗΠΑ–Ιράν. Μπορεί όμως:

• να ενισχύσει προσπάθειες αποκλιμάκωσης/ανθρωπιστικής πρόσβασης,
• να στηρίξει τεχνικές λύσεις (επιθεωρήσεις, διαύλους επικοινωνίας),
• να συμβάλει στη συνοχή ευρωπαϊκής θέσης χωρίς να αυξήσει το δικό της επιχειρησιακό ρίσκο.

Πιθανές τροχιές τις επόμενες εβδομάδες: τι θα ξεχωρίσει την επίδειξη ισχύος από τη σύγκρουση

Οι εξελίξεις συνήθως κινούνται σε τρεις κατευθύνσεις (χωρίς να είναι «καθαρά κουτιά»):

• Ελεγχόμενη αποτροπή με διπλωματικό διάδρομο: οι ΗΠΑ κρατούν υψηλή παρουσία, το Ιράν κρατά απειλές, αλλά και οι δύο πλευρές αφήνουν «έξοδο» μέσω τρίτων. Θα το δούμε αν αυξηθούν τα σήματα για κανάλια επικοινωνίας και αν η ναυτιλία συνεχίσει χωρίς σοβαρά επεισόδια.
• Περιορισμένο χτύπημα και αντίποινα μέσω περιφέρειας: οι συγκρούσεις ΗΠΑ–Ιράν συχνά αποφεύγουν την «μετωπική» αναμέτρηση και εκτονώνονται μέσω επιθέσεων/παρενοχλήσεων σε βάσεις ή ναυτιλία, με τρόπο που επιτρέπει και στις δύο πλευρές να ελέγχουν την κλιμάκωση. Το Ιράν έχει λόγους να προτιμά ασύμμετρη απάντηση, επειδή κοστίζει λιγότερο και παράγει οικονομικό σοκ.
• Ανεξέλεγκτη κλιμάκωση από λάθος υπολογισμό: αυτό είναι το πιο επικίνδυνο. Ένα επεισόδιο στη θάλασσα, μια κατάρριψη, μια επίθεση με νεκρούς σε βάση, μπορεί να αφαιρέσει τον πολιτικό χώρο αποκλιμάκωσης.

Οι δείκτες που αξίζει να παρακολουθηθούν (με υλικό αποτύπωμα) είναι:

• διάρκεια/βάθος του blackout στο Ιράν,
• μετακινήσεις πρόσθετων αμερικανικών μέσων και αμυντικών συστημάτων (όχι μόνο πλοίων, αλλά και αντιπυραυλικής άμυνας),
• πραγματικά επεισόδια στη ναυτιλία,
• νέα σήματα πυρηνικής αβεβαιότητας.

Συμπέρασμα: η κρίση είναι αγώνας ισχύος με λογαριασμό που φτάνει στην Ευρώπη

Η τρέχουσα φάση συνδυάζει εσωτερική επιβίωση καθεστώτος και εξωτερική αποτροπή. Το Ιράν, υπό πίεση στο εσωτερικό, ανεβάζει το τίμημα προς τα έξω και επενδύει στη λογική ότι μπορεί να κάνει τον πόνο «περιφερειακό» και οικονομικό. Οι ΗΠΑ, με μετακίνηση υψηλής ισχύος στον Κόλπο, επιδιώκουν να επαναφέρουν την αποτροπή και να κρατήσουν την πρωτοβουλία κινήσεων.

Για την Ελλάδα, το κεντρικό διακύβευμα δεν είναι να «πάρει θέση» σε μια διμερή αντιπαράθεση με όρους συνθημάτων. Είναι να μειώσει έκθεση σε τρεις γραμμές: τιμές ενέργειας, ασφάλεια/κόστος ναυτιλίας, διαχείριση πιθανών μεταναστευτικών πιέσεων, ενώ διπλωματικά αξιοποιεί τον ρόλο της στον ΟΗΕ για αποκλιμάκωση χωρίς να μπαίνει σε επιχειρησιακή τροχιά που αυξάνει ρίσκο.

Η μεγάλη εικόνα παραμένει σκληρή: όταν μια υπερδύναμη μετακινεί πλατφόρμες ισχύος και μια περιφερειακή δύναμη υπό εσωτερική κρίση απαντά με δόγμα γενικευμένων αντιποίνων, η σταθερότητα κρέμεται από λεπτές ισορροπίες και από την ικανότητα των πλευρών να αφήσουν «έξοδο» πριν ένα επεισόδιο κάνει την αποκλιμάκωση πολιτικά αδύνατη.