Οι ΗΠΑ στέλνουν το αεροπλανοφόρο Gerald Ford κατά του Ιράν για «αλλαγή καθεστώτος»

Η απόσταση ανάμεσα στη διπλωματική ρητορική και τη στρατιωτική πραγματικότητα δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερη. Ενώ η Αθήνα και οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες τηρούν «σιγή ιχθύος», η Ουάσιγκτον μετακινεί τη μεγαλύτερη ναυτική δύναμη πυρός στον πλανήτη προς τον Περσικό Κόλπο.

Η είδηση δεν είναι απλώς η δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ (14/2) ότι η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν «θα ήταν το καλύτερο που θα μπορούσε να συμβεί» Πηγή. Η είδηση είναι το μέταλλο που συνοδεύει τα λόγια: το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford, ένας γίγαντας 100.000 τόνων με 75 αεροσκάφη, διατάχθηκε να πλεύσει στη Μέση Ανατολή για να ενωθεί με το USS Abraham Lincoln Πηγή.

Η γεωπολιτική της σιωπής

Για την Ελλάδα, η κλιμάκωση αυτή δεν είναι θεωρητική. Η Σούδα και η Αλεξανδρούπολη αποτελούν τους πνεύμονες της αμερικανικής στρατιωτικής μηχανής στην περιοχή. Η ελληνική κυβέρνηση αποφεύγει επιμελώς οποιαδήποτε δήλωση για το «regime change», επιμένοντας στην ασφαλή ρητορική της «περιφερειακής σταθερότητας».

Πίσω από τη σιωπή κρύβεται ένας ρεαλιστικός φόβος: η Ελλάδα είναι ο απαραίτητος κόμβος (logistics hub) για μια σύγκρουση που κανείς στην Ευρώπη –πλην ίσως του Γερμανού Καγκελαρίου Friedrich Merz που στήριξε ανοιχτά την αμερικανική γραμμή Πηγή– δεν επιθυμεί. Αν η κρίση «ανάψει», η Ελλάδα βρίσκεται αυτόματα στο κέντρο του χάρτη, είτε το επιλέξει είτε όχι.

Το τείχος της Κίνας και το πετρέλαιο

Ο Τραμπ δεν παίζει μόνο με αεροπλανοφόρα, αλλά και με το πορτοφόλι. Η επιβολή δασμών 25% σε όσους εμπορεύονται με το Ιράν στοχεύει ευθέως την Κίνα, η οποία αγοράζει το 80% του ιρανικού πετρελαίου Πηγή. Το Πεκίνο έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν θα κλείσει την κάνουλα, χρησιμοποιώντας έναν «σκιώδη στόλο» δεξαμενόπλοιων και συναλλαγές εκτός δολαρίου.

Το διακύβευμα για την τσέπη μας

Εδώ τελειώνει η διπλωματία και αρχίζει η οικονομία της καθημερινότητας. Το σενάριο που τρέμει η παγκόσμια αγορά είναι το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν ως αντίποινα. Μια τέτοια κίνηση θα εκτόξευε τις τιμές ενέργειας σε επίπεδα που θα έκαναν την κρίση του 2022 να μοιάζει με απλή διορθωση.

Το επόμενο διάστημα των 3-4 εβδομάδων –όσο χρειάζεται το USS Ford να φτάσει στην περιοχή– είναι ο κρισιμότερος χρόνος διπλωματίας της δεκαετίας. Το ερώτημα δεν είναι αν η Αμερική μπορεί να χτυπήσει, αλλά αν το Ιράν (και η Κίνα) πιστεύουν ότι ο Τραμπ μπλοφάρει. Η ιστορία δείχνει ότι όταν μαζεύονται τόσα πλοία σε τόσο μικρό χώρο, τα ατυχήματα γίνονται στατιστική βεβαιότητα.