ΗΠΑ: Δικάζουν τον πρόεδρο Μαδούρο ενώ υπογράφουν πετρελαϊκές συμφωνίες με τη Βενεζουέλα

Στη μία αίθουσα του ομοσπονδιακού δικαστηρίου της Νέας Υόρκης, οι ΗΠΑ δικάζουν τον Νικολάς Μαδούρο για ναρκοτρομοκρατία. Λίγα τετράγωνα παρακάτω, αμερικανικές πετρελαϊκές υπογράφουν συμβόλαια δισεκατομμυρίων με την αντιπρόεδρο του καθεστώτος που αυτός άφησε πίσω, τη Ντέλσι Ροντρίγκες.

Ο Μαδούρο βρίσκεται σε αμερικανικό κελί μετά την «Επιχείρηση Absolute Resolve» του Νοεμβρίου 2025, την πρώτη στρατιωτική σύλληψη εν ενεργεία αρχηγού κράτους στη Λατινική Αμερική (CSIS). Η αμερικανική δικαιολογία ήταν ότι δεν τον αναγνώριζαν ως νόμιμο πρόεδρο, άρα δεν είχε ασυλία. Αυτό αντιβαίνει δεκαετίες εθιμικού διεθνούς δικαίου, σύμφωνα με το οποίο η ασυλία αρχηγών κράτους εξαρτάται από τον de facto έλεγχο, όχι από ξένη αναγνώριση (Völkerrechtsblog).

Στις 26 Μαρτίου, ο 92χρονος δικαστής Άλβιν Χέλερσταϊν αρνήθηκε να απορρίψει τις κατηγορίες (El País). Ο Μαδούρο αντιμετωπίζει τέσσερις κατηγορίες, μεταξύ αυτών ναρκοτρομοκρατική συνωμοσία με υποχρεωτικό ελάχιστο 20 ετών φυλάκιση (CRS Report). Ο νόμος αυτός έχει οδηγήσει σε μόλις τέσσερις καταδίκες από το 2006, δύο εκ των οποίων ανατράπηκαν (Straits Times).

Η νομική ντρίμπλα του κατηγορητηρίου

Η αρχική δίωξη του 2020 ανέφερε 32 φορές το «Καρτέλ των Ήλιων» ως δομημένη εγκληματική οργάνωση υπό τον Μαδούρο. Το νέο κατηγορητήριο του Ιανουαρίου 2026 το αναφέρει δύο φορές και το αποκαλεί «σύστημα πελατειακών σχέσεων» και «κουλτούρα διαφθοράς» (InSight Crime). Η εισαγγελία, δηλαδή, υποβάθμισε σιωπηρά τη βάση πάνω στην οποία στήριξε μια στρατιωτική επιχείρηση σύλληψης.

Η υποκρισία των συμβολαίων

Ξεχωριστά από τη νομική διαδικασία, η οικονομική σχέση των ΗΠΑ με το καθεστώς του Καράκας συνεχίζεται κανονικά. Η Shell υπέγραψε ήδη για τα πεδία Carito, η Chevron διαπραγματεύεται τη ζώνη Orinoco (Reuters). Τον Ιανουάριο, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε άδεια στη Βενεζουέλα να χρηματοδοτήσει τη νομική υπεράσπιση του Μαδούρο. Τρεις ώρες αργότερα την ανακάλεσε, επικαλούμενο «διοικητικό σφάλμα». Ο δικαστής ρώτησε ευθέως τον εισαγγελέα: κάνουμε πετρελαϊκές συμφωνίες με τη Βενεζουέλα αλλά της απαγορεύουμε να πληρώσει δικηγόρο;

Τι σημαίνει για το διεθνές δίκαιο

Η υπόθεση Μαδούρο δημιουργεί ένα προηγούμενο που υπερβαίνει κατά πολύ τη Λατινική Αμερική. Αν η μη αναγνώριση ενός ηγέτη αρκεί για να καταργήσει την ασυλία του, τότε ο κανόνας που προστάτευε αρχηγούς κρατών από αλλοδαπή δίωξη παύει να υφίσταται ως εγγύηση. Για κράτη που βασίζουν την ασφάλειά τους στους διεθνείς θεσμούς αντί στα πυρηνικά όπλα, αυτό αποτελεί ουσιαστική υποβάθμιση της προστασίας τους.