Ίμια: Η απαγόρευση συγκεντρώσεων και η βολική «σιωπή» για την πτώση του ελικοπτέρου

Η απόφαση της ΕΛ.ΑΣ. να απαγορεύσει κάθε είδους συγκέντρωση στο κέντρο της Αθήνας για την 30ή επέτειο των Ιμίων δεν είναι απλώς ένα επιχειρησιακό μέτρο τάξης. Είναι η ομολογία ότι τρεις δεκαετίες μετά, το ελληνικό κράτος εξακολουθεί να φοβάται τη διαχείριση της μνήμης μιας εθνικής τραυματικής εμπειρίας.

Το γεγονός ότι ένας Αστυνομικός Διευθυντής μπορεί με μια διοικητική πράξη να αναστείλει το συνταγματικό δικαίωμα του συνέρχεσθαι σε μια τεράστια γεωγραφική ζώνη, επικαλούμενος «βάσιμη πιθανολόγηση» κινδύνου (Πηγή), δείχνει πως η πολιτική ηγεσία προτιμά την προληπτική σιωπή από τον θόρυβο της διαμαρτυρίας. Στην πραγματικότητα, η απαγόρευση δεν στοχεύει μόνο τους ακραίους που καπηλεύονται την επέτειο, αλλά την ίδια τη συζήτηση για το τι έγινε εκείνη τη νύχτα.

Ο κλειστός φάκελος και η «πολιτική» του ατυχήματος

Γιατί όμως η Ζωή Κωνσταντοπούλου και μέρος της κοινής γνώμης ζητούν ακόμα το άνοιγμα του «Φακέλου της Κύπρου»; Διότι το αφήγημα του «ατυχήματος» λόγω καιρού για την πτώση του ελικοπτέρου και τον θάνατο των τριών αξιωματικών, ανέκαθεν έμοιαζε με βολική διπλωματική λύση.

Αν τα ιατροδικαστικά ευρήματα ή τα συντρίμμια έδειχναν κατάρριψη (φιλική ή εχθρική), η Ελλάδα θα έπρεπε να είχε αντιδράσει διαφορετικά το 1996. Η διατήρηση του απορρήτου εξυπηρετεί διαχρονικά όλες τις κυβερνήσεις (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ), καθώς μια ανατροπή της επίσημης εκδοχής θα εξέθετε το πολιτικό σύστημα σε κατηγορίες για συγκάλυψη χάριν της αποφυγής πολέμου.

Δύο κόσμοι, δύο γλώσσες

Η κρίση του 1996 ανέδειξε το χάσμα μεταξύ πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας που υφίσταται ως σήμερα. Ο Κώστας Σημίτης, μόλις λίγες μέρες πρωθυπουργός τότε, επέλεξε τον ρεαλισμό και τη διπλωματική οδό μέσω ΗΠΑ, παρακάμπτοντας τους στρατηγούς που ζητούσαν κλιμάκωση. Το περίφημο «ευχαριστώ» στους Αμερικανούς στη Βουλή παραμένει πληγή, όχι γιατί ήταν λάθος διπλωματικά, αλλά γιατί υπενθύμισε ωμά την εξάρτηση της χώρας για την ασφάλειά της.

Σήμερα, 30 χρόνια μετά, ζούμε με το αποτέλεσμα εκείνης της νύχτας: το δόγμα «no ships, no troops, no flags» στα Ίμια και μια γκρίζα ζώνη που, ενώ νομικά δεν αναγνωρίζουμε, επιχειρησιακά τηρούμε. Το ότι δεν ξέρουμε ακόμα πόσα ακριβώς incidents συμβαίνουν στο Αιγαίο ή τι λένε οι οικογένειες των θυμάτων μακριά από τις κάμερες, είναι επιλογή. Μια επιλογή που λέει ότι η ησυχία είναι προτιμότερη από την πλήρη αλήθεια.