Ηλιακό πάνελ στο μπαλκόνι: πότε βγάζει τα λεφτά του

Μπορείτε πλέον να στερεώσετε ένα μικρό ηλιακό πάνελ στο μπαλκόνι σας και να ρίξετε τον λογαριασμό του ρεύματος, χωρίς άδεια, χωρίς σύμβαση με τον προμηθευτή και χωρίς τέλος σύνδεσης. Στις 14 Σεπτεμβρίου το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοίνωσε ότι θέτει σε ισχύ το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης. Για πρώτη φορά επιτρέπονται σε κατοικίες μικρά συστήματα, τα λεγόμενα «φωτοβολταϊκά μπαλκονιού»: πάνελ έως 1.000 βατ, με παραγωγή έως 800 (Energygame, Μακεδονία).

Το «σε ισχύ» όμως δεν σημαίνει «εγκαταστάσιμο αύριο». Σε συνέχεια της διαβούλευσης που είχε ανοίξει τον Ιούλιο (To Brief), η απόφαση υπογράφηκε από τον υπουργό Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο, αλλά η εγκατάσταση μπορεί να ξεκινήσει μόνο αφού ο ΔΕΔΔΗΕ (ο διαχειριστής του δικτύου διανομής) αναρτήσει τις προδιαγραφές ασφαλείας, έως τις 31 Οκτωβρίου (Newmoney, Newsit). Η ψηφιακή πύλη μέσω της οποίας θα δηλώνονται τα συστήματα έρχεται αργότερα, με την ημερομηνία έναρξής της να ανακοινώνεται έως το τέλος του έτους. Δεν είναι όμως φραγμός: όποιος εγκαταστήσει πριν ανοίξει, το δηλώνει εντός 30 ημερών από τη λειτουργία της (Το Βήμα). Χρειάζεται και έξυπνος μετρητής, που τοποθετεί ο ΔΕΔΔΗΕ· αν πρέπει να προηγηθεί της σύνδεσης, η ανακοίνωση δεν το διευκρινίζει (Newsit).

Το «αλλά» που κρίνει το χρήμα

Το πραγματικό στοίχημα είναι αλλού. Το σχέδιο του Ιουλίου απαγόρευε κάθε έγχυση στο δίκτυο· το τελικό κείμενο επιτρέπει στο περίσσευμα να φύγει, χωρίς όμως να το πληρώνει κανείς (Insider, Capital). Πρακτικά αυτό σημαίνει ένα πράγμα: αξία έχει μόνο η κιλοβατώρα που θα καταναλώσετε τη στιγμή ακριβώς που παράγεται, δηλαδή το μεσημέρι. Ένα νοικοκυριό που λείπει όλη μέρα στη δουλειά χαρίζει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής του στο δίκτυο, δωρεάν.

Τα κιτ κοστίζουν σήμερα 500 έως 1.000 ευρώ, συνηθέστερα 600 έως 700 (Fortune Greece, Euro2day). Κι όμως το ίδιο πάνελ έχει τελείως διαφορετική αξία από σπίτι σε σπίτι. Πάρτε δύο νοικοκυριά. Το πρώτο πληρώνει 800 ευρώ, παράγει 900 κιλοβατώρες τον χρόνο και προλαβαίνει να χρησιμοποιήσει μόνο το 35%: με την κιλοβατώρα στα 18 λεπτά, γλιτώνει περίπου 57 ευρώ τον χρόνο και αποσβένει σε δεκατέσσερα χρόνια. Το δεύτερο πληρώνει 600 ευρώ, το μπαλκόνι του βλέπει καθαρά τον ήλιο, παράγει 1.200 κιλοβατώρες και καταναλώνει το 75% το μεσημέρι: με την κιλοβατώρα στα 21 λεπτά, γλιτώνει περίπου 189 ευρώ και αποσβένει σε τρία. Ίδια τεχνολογία, απόσβεση από τρία έως δεκατέσσερα χρόνια (οι υπολογισμοί είναι ενδεικτικοί).

Ποιος τελικά ωφελείται

Αυτό αλλάζει και το ερώτημα «ποιος κερδίζει». Το μέτρο ευνοεί όσους έχουν μπαλκόνι χωρίς σκιά, διαθέσιμα χρήματα για την αρχική αγορά και κάποιον στο σπίτι το μεσημέρι. Ο ενοικιαστής βρίσκεται σε δυσκολότερη θέση: η απλούστευση κόβει χαρτιά, δεν αλλάζει όμως μισθωτήριο ούτε κανονισμό πολυκατοικίας, και μια παρέμβαση στην όψη ή στο κιγκλίδωμα μπορεί να απαιτεί τη συναίνεση των συνιδιοκτητών (Insider, Dnews). Για όποιον νοικιάζει μετράει επιπλέον πόσο θα μείνει και αν θα πάρει το πάνελ μαζί του.

Πέρα από τα πάνελ, η απόφαση επιτρέπει και μπαταρία χωρίς φωτοβολταϊκό, μόνο για ίδια χρήση και χωρίς έγχυση στο δίκτυο (in.gr, SofokleousIn). Η λογική εδώ είναι να αγοράζεις ρεύμα όταν είναι φθηνό και να το χρησιμοποιείς όταν ακριβαίνει, κάτι που βγάζει νόημα μόνο με τιμολόγιο που αλλάζει ανά ώρα και εφόσον η διαφορά τιμής καλύψει τη φθορά της μπαταρίας. Ξεχωριστή πρόβλεψη, χρήσιμη σε όποιον σχεδιάζει μεγαλύτερη εγκατάσταση: για τις συνηθισμένες οικιακές συνδέσεις (χαμηλής τάσης) καταργείται η εγγυητική επιστολή, μια δέσμευση κεφαλαίου που ως τώρα κρατούσε πίσω μικρές εγκαταστάσεις (ΣΚΑΪ, Euro2day).

Η κυβέρνηση έκανε τη γραφειοκρατία απλή. Το αν το πάνελ του μπαλκονιού θα γίνει φθηνότερος λογαριασμός ή ακριβό στολίδι δεν το κρίνει πια η απόφαση, αλλά τρεις αριθμοί που ο καθένας πρέπει να βάλει μόνος του στον υπολογισμό πριν πληρώσει: πόσο κοστίζει το κιτ, πόσες κιλοβατώρες θα βγάζει τον χρόνο και τι ποσοστό τους θα προλαβαίνει να καταναλώνει το μεσημέρι.