Gov.gr: Οι υποσχέσεις για AI και η σκληρή πραγματικότητα της 26ης θέσης

Η υπόσχεση ακούγεται σχεδόν ουτοπική για τα ελληνικά δεδομένα: Ένα κράτος που δεν σας ζητάει χαρτιά που ήδη έχει, που σας θυμίζει πότε λήγει η ταυτότητά σας και που λειτουργεί ως «προσωπικός βοηθός». Η πρόσφατη ανακοίνωση για τον νέο ψηφιακό μετασχηματισμό του gov.gr υπόσχεται ακριβώς αυτό. Όμως, πίσω από τους τίτλους για Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) και «εξατομικευμένες υπηρεσίες», η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και λιγότερο άμεση από όσο φαίνεται.

Τι σημαίνει στην πράξη (Hype vs Reality)

Στον πυρήνα της ανακοίνωσης βρίσκεται η «Περιοχή Πολίτη», ένα ψηφιακό dashboard που συγκεντρώνει τα αιτήματά σας. Στην πράξη, ωστόσο, μιλάμε κυρίως για αναβάθμιση υπαρχόντων εργαλείων. Υπηρεσίες όπως το support.gov.gr λειτουργούν ήδη πιλοτικά, αλλά με περιορισμένη κίνηση (περίπου 32 αιτήματα ημερησίως κατά την έρευνα), ενώ η πλήρης «εξυπνάδα» του συστήματος είναι ένας στόχος με ορίζοντα το 2026 και όχι μια σημερινή πραγματικότητα.

Το πραγματικό στοίχημα είναι η διαλειτουργικότητα: να σταματήσετε να είστε ο κλητήρας μεταξύ εφορίας και δήμου. Εδώ η Ελλάδα, παρά τα βήματα προόδου, παραμένει 26η στην ΕΕ (Digital Economy and Society Index), καθώς λείπουν ακόμα κεντρικές υποδομές τύπου "X-Road" (όπως της Εσθονίας) που επιτρέπουν στα υπουργεία να «μιλούν» μεταξύ τους αυτόματα.

Το τίμημα της ευκολίας: Τα δεδομένα σας

Η εξατομίκευση απαιτεί profiling. Για να σας προτείνει το κράτος λύσεις, πρέπει να ξέρει τις συνήθειές σας. Εδώ εγείρεται το μείζον ζήτημα του GDPR. Ενώ η ευκολία είναι δελεαστική, η έρευνα δείχνει ότι κρίσιμα εργαλεία διαφάνειας, όπως μια δημοσιευμένη Εκτίμηση Αντικτύπου Προστασίας Δεδομένων (DPIA), απουσιάζουν. Ο πολίτης καλείται να εμπιστευτεί το κράτος με έναν τεράστιο όγκο συγκεντρωμένων δεδομένων, χωρίς ξεκάθαρο «χάρτη» για το ποιος δημόσιος υπάλληλος βλέπει τι.

Callout: Η ψηφιακή μετάβαση δεν είναι δωρεάν. Χρηματοδοτείται με δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά για το 50% των νοικοκυριών που δεν έχουν γρήγορο ίντερνετ (Digital Strategy EU), ο «ψηφιακός βοηθός» παραμένει επιστημονική φαντασία.

Η ετυμηγορία

Ο μετασχηματισμός του gov.gr είναι αναμφισβήτητα θετικός — όποιος θυμάται την προ-2019 εποχή, βλέπει τη διαφορά. Ωστόσο, οι ανακοινώσεις για «AI επαναστάσεις» πρέπει να διαβάζονται με ψυχραιμία. Προς το παρόν, έχουμε ψηφιοποιήσει τη γραφειοκρατία (PDF αντί για χαρτί), αλλά δεν την έχουμε ακόμα καταργήσει.

Μέχρι να λυθεί το θέμα της πραγματικής διασύνδεσης των μητρώων και να διασφαλιστεί η ιδιωτικότητα, το «έξυπνο κράτος» θα παραμένει ένα χρήσιμο εργαλείο για τους digitally savvy, αλλά ένας λαβύρινθος για τους υπόλοιπους.