Γιατί το 30% της ΝΔ δεν φτάνει

Δύο δημοσκοπήσεις που παρουσιάστηκαν την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου σε ΣΚΑΪ και MEGA δίνουν στη ΝΔ 30% στην εκτίμηση ψήφου. Δεύτερη και στις δύο έρχεται η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ.) του Αλέξη Τσίπρα και τρίτο το ΠΑΣΟΚ (ΕΡΤnews). Στη Metron Analysis, όμως, το 69% περιμένει ότι θα χρειαστεί δεύτερη κάλπη και μόλις 28% βλέπει κυβέρνηση από την πρώτη (Newsit). Οι ερωτηθέντες φαίνεται να κάνουν την αριθμητική που κρύβουν οι τίτλοι για την πρωτιά.

Αυτό που περιμένουν δεν είναι απαραίτητα αυτό που θέλουν. Όταν ρωτήθηκαν ποια κυβέρνηση προτιμούν, οι ερωτηθέντες της Metron μοιράστηκαν σχεδόν στη μέση: 49% θέλει αυτοδυναμία και 48% συνεργασία (Newsit). Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζητά δημόσια αυτοδυναμία (Πρωθυπουργός) και έχει ήδη τοποθετήσει τις εκλογές την άνοιξη του 2027 (To Brief). Το ΠΑΣΟΚ, ο εταίρος που στα χαρτιά θα του έδινε πλειοψηφία, έχει κλείσει την πόρτα: ο γραμματέας του Ανδρέας Σπυρόπουλος απέκλεισε κυβέρνηση με τη ΝΔ (Εφ.Συν.).

Η δεύτερη θέση έχει περιθώριο σφάλματος

Και οι δύο εταιρείες βάζουν την ΕΛ.Α.Σ. δεύτερη. Στην Pulse η εκτίμηση δίνει 16,5% στην ΕΛ.Α.Σ. και 13% στο ΠΑΣΟΚ, σύμφωνα με τις κάρτες που έδειξε ο ΣΚΑΪ (ΣΚΑΪ). Στη Metron τα ποσοστά είναι 15% και 13%, όμως τα δημοσιευμένα διαστήματα της εκτίμησης αλληλεπικαλύπτονται: η ΕΛ.Α.Σ. κινείται από 13,1% έως 16,9% και το ΠΑΣΟΚ από 11,2% έως 14,8% (Το Ποντίκι). Η δεύτερη θέση της ΕΛ.Α.Σ. είναι λοιπόν το πιθανότερο σενάριο, όχι κεκτημένο.

Η τάση, άλλωστε, δείχνει σύγκλιση. Από τον Σεπτέμβριο, η απόσταση των δύο κομμάτων στη Metron μίκρυνε από 3,2 σε 2 μονάδες (Το Βήμα). Στην Pulse έπεσε από 5 σε 3,5 μονάδες (Capital). Ο Νίκος Ανδρουλάκης επανέλαβε στις 20/10 τον στόχο της νίκης, την ώρα που οι έρευνες ήταν ακόμη στο πεδίο (ΣΚΑΪ). Η σύμπτωση στον χρόνο δεν αποδεικνύει ότι οι δηλώσεις του μετακίνησαν ψήφους.

Η ακρίβεια κρίνει την ψήφο, αλλά δεν λέει προς τα πού

Στην Pulse, το 50% λέει ότι θα ψηφίσει με κριτήριο την οικονομία και το κόστος ζωής, ενώ μόλις 18% βάζει πρώτη τη δικαιοσύνη και το κράτος δικαίου. Για τα κυβερνητικά μέτρα, το 51% κρίνει ότι κινούνται σωστά αλλά δεν αρκούν, το 38% ότι πάνε λάθος και μόνο το 10% ότι επαρκούν (CNN Greece, in.gr). Στη Metron, το 52% θεωρεί την ακρίβεια σημαντικό πρόβλημα και το 65% πιστεύει ότι η χώρα πάει σε λάθος κατεύθυνση (MEGA). Η ανησυχία έχει πραγματική βάση: ο ετήσιος πληθωρισμός τον Σεπτέμβριο ήταν 5% (ΕΛΣΤΑΤ).

Εδώ όμως σταματά ό,τι μπορούν να πουν οι αριθμοί για την πολιτική. Το ίδιο 51% στηρίζει και τη γραμμή του Μαξίμου («σωστή κατεύθυνση») και τη γραμμή της αντιπολίτευσης («δεν φτάνουν»). Το ότι η ακρίβεια θα κρίνει την ψήφο δεν λέει σε ποιο κόμμα θα πάει αυτή η ψήφος.

Η μετάφραση σε έδρες ξεκινά από τον νόμο. Όποιο κόμμα περάσει το 3% μπαίνει στη Βουλή, και το πρώτο παίρνει μπόνους που στο 30% φτάνει τις 30 έδρες (Νομική ανάλυση). Στην εκτίμηση της Metron, δέκα κόμματα ξεπερνούν το όριο (MEGA). Αν, καθαρά ως άσκηση, οι σημερινές εκτιμήσεις γίνονταν εκλογικό αποτέλεσμα, η ΝΔ θα έπαιρνε περίπου 117 έδρες με την Pulse και 119 με τη Metron, μακριά από τις 151 (Νομική ανάλυση).

Η άσκηση έχει όρια, και είναι συγκεκριμένα. Ένα κόμμα που μένει οριακά κάτω από το 3% ή μια διαφορετική συμμετοχή μπορούν να μετακινήσουν αυτόν τον αριθμό προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Ούτε η απουσία πλειοψηφίας οδηγεί αυτόματα σε δεύτερη κάλπη: το άρθρο 37 του Συντάγματος προβλέπει πρώτα διερευνητικές εντολές στους αρχηγούς των κομμάτων (Βουλή).

Το κρίσιμο νούμερο για την αυτοδυναμία, λοιπόν, δεν είναι το 151. Μια κυβέρνηση μειοψηφίας μπορεί να πάρει ψήφο εμπιστοσύνης με την πλειοψηφία των παρόντων, αλλά ποτέ με λιγότερες από 120 ψήφους (Βουλή, άρθρο 84). Με τις σημερινές μετρήσεις, η ΝΔ του 30% μένει κάτω ακόμη και από αυτό το κατώφλι. Αν θα το περάσει θα το κρίνει λιγότερο το δικό της ποσοστό και περισσότερο το πόσες ψήφοι θα καταλήξουν σε κόμματα εκτός Βουλής.