Γιατί τα 1.500 ευρώ άφησαν το Καστελόριζο χωρίς γιατρό

Δύο αγροτικοί γιατροί παραιτούνται μέσα σε ένα πρωί από το μοναδικό ιατρείο του πιο ανατολικού νησιού της χώρας, και λίγο μετά ο ένας συλλαμβάνεται έπειτα από μήνυση ιδιοκτήτη ταβέρνας. Το επεισόδιο αυτό είναι η πιο καθαρή απόδειξη ότι το ακριβό οικονομικό κίνητρο με το οποίο η κυβέρνηση υπόσχεται να στελεχώσει τα μικρά νησιά ακυρώνεται στην πράξη, όταν δεν συνοδεύεται από στέγη και θεσμική προστασία.

Το χρονολόγιο έχει έναν διοικητικό πυρήνα που δεν αμφισβητείται. Στις 3 Ιουλίου 2026 οι δύο γιατροί του Πολυδύναμου Περιφερειακού Ιατρείου Μεγίστης ζήτησαν ταυτόχρονη άδεια, ο διοικητής της 2ης ΥΠΕ την απέρριψε, εκείνοι υπέβαλαν αμέσως παραιτήσεις και οι παραιτήσεις έγιναν δεκτές από το ίδιο πρωί (News247, Zougla). Πάνω σε αυτόν τον πυρήνα η διοίκηση έχτισε το επιχείρημά της: όταν έγινε η σύλληψη, οι γιατροί ήταν ήδη «ιδιώτες», άρα το κράτος δεν ευθύνεται. Ο Άδωνις Γεωργιάδης το επανέλαβε, λέγοντας ότι η υπόθεση «δεν έχει καμία σχέση ούτε με το ΕΣΥ ούτε με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση» (Gazzetta).

Το πρόβλημα είναι ότι η ίδια η αιτία της παραίτησης δείχνει πού σπάει το σύστημα. Ο γιατρός Νίκος Χατζόπουλος είχε καταγγείλει δημόσια το κατάλυμα που του παραχωρήθηκε: σπασμένες πόρτες, μουχλιασμένα ντουλάπια, υγρασία, ακατάλληλο νερό (Ethnos). Ο Δήμος Μεγίστης απάντησε με μια αποκαλυπτική διατύπωση: ότι δεν έχει «θεσμική ή νόμιμη υποχρέωση» να στεγάσει τους αγροτικούς γιατρούς, παραδεχόμενος όμως ταυτόχρονα ότι διαχρονικά παραχωρεί δημοτικά καταλύματα και ότι υπάρχει επίδομα 400 ευρώ τον μήνα από το Ίδρυμα Γαληνός της Περιφέρειας (Iefimerida). Με άλλα λόγια, κανείς δεν είναι επίσημα υπεύθυνος, αλλά όλοι βάζουν ένα μπάλωμα.

Το επίδομα που η ίδια η διοίκηση παραδέχεται ότι δεν φτάνει

Σε αυτό το σημείο αποκαλύπτεται η κεντρική αδυναμία. Το μηνιαίο επίδομα των 1.500 ευρώ για γιατρούς σε 47 μικρά νησιά, χρηματοδοτούμενο από δωρεά 10,08 εκατ. ευρώ του Ιδρύματος Στέλιος Χατζηιωάννου, πέρασε από τον Απρίλιο του 2026 σε φάση εφαρμογής μέσω ΚΥΑ, με πλαφόν έως 80 δικαιούχους και ορίζοντα ως το 2032 (HealthReport). Όταν παρουσιάστηκε, το μέτρο αυτό ήταν η αναγνώριση ότι ο ενιαίος μισθός δεν φέρνει γιατρούς εκεί που τους θέλει το κράτος (To Brief).

Το ίδιο το κράτος όμως δεν έμεινε στα 1.500 ευρώ. Παράλληλα, η 2η ΥΠΕ, στο ραντάρ της οποίας βρίσκεται και η Μεγίστη, άνοιξε ξεχωριστή πρόσκληση για μετακινούμενους γιατρούς με έξτρα 2.100 ευρώ, κάλυψη μετακίνησης και διαμονής (HealthPharma). Και το υπουργείο Εσωτερικών ξεκίνησε πρόγραμμα κατοικιών για γιατρούς και δημοσίους υπαλλήλους σε 12 νησιά (ProtoThema). Κάθε ένα από αυτά τα πακέτα είναι μια σιωπηρή ομολογία ότι το «καθαρό χρήμα» μόνο του δεν αρκεί εκεί που το κόστος στέγασης είναι απαγορευτικό (HuffPost).

Το μοτίβο δεν είναι μοναδικό. Στη Λήμνο η ΑΔΕΔΥ είχε καταγγείλει «μη βιώσιμη» κατοικία για αγροτική γιατρό (LimnosLive), ενώ Κύθνος, Μύκονος και Μήλος στήνουν το καθένα το δικό του σχήμα επιδομάτων και δωρεάν στέγης για να βρουν προσωπικό (Politica). Η στέγαση δεν λειτουργεί ως ενιαία κρατική παροχή, αλλά ως μωσαϊκό από δήμους, περιφέρειες, ΥΠΕ και ιδιωτικές δωρεές.

Πάνω σε αυτό το εύθραυστο έδαφος προστίθεται η δεύτερη τρύπα: η νομική έκθεση. Δεν υπάρχει ορατό, πανελλαδικό πρωτόκολλο που να καλύπτει αυτόματα έναν γιατρό όταν συγκρούεται με τοπικά συμφέροντα ή δέχεται μήνυση για την άσκηση των καθηκόντων του. Το πλαίσιο αυτεπάγγελτης δίωξης που ισχύει από το 2024 αφορά τη βία κατά υγειονομικών, όχι τις μηνύσεις και τις πιέσεις (ProtoThema). Γι' αυτό η ΠΟΕΔΗΝ ζήτησε να αποσυρθούν οι μηνύσεις, συνδέοντας τέτοια περιστατικά με την αποθάρρυνση της στελέχωσης (Newsbeast), και ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών μίλησε για «σοβαρές δυσκολίες» των γιατρών στις ακριτικές περιοχές (Enikos).

Σε ένα νησί που στηρίζεται σε έναν ή δύο γιατρούς, μια μήνυση δεν είναι προσωπική υπόθεση, είναι το τέλος της υγειονομικής κάλυψης. Το κράτος υπολόγισε ότι με 1.500 ευρώ αγοράζει την παρουσία ενός γιατρού στα ακριτικά. Το Καστελόριζο μόλις έδειξε τι δεν αγοράζεται με το επίδομα: μια στέγη χωρίς μούχλα και την ασφάλεια ότι, όταν έρθει η σύγκρουση, ο γιατρός δεν θα μείνει μόνος.