Η γερμανική Βουλή επιτρέπει στις μυστικές υπηρεσίες να επεμβαίνουν

Η Bundestag, η γερμανική ομοσπονδιακή Βουλή, ψήφισε σήμερα μεταρρύθμιση που επιτρέπει στις δύο μυστικές υπηρεσίες της χώρας να επεμβαίνουν σε υποδομές απειλής, όχι μόνο να τις παρακολουθούν (Bundestag). Πρόκειται για την BND, την υπηρεσία πληροφοριών εξωτερικού, και την BfV, που προστατεύει το σύνταγμα στο εσωτερικό. Τις βαρύτερες επιχειρήσεις μέσα στη χώρα δεν θα τις εγκρίνει η Βουλή. Θα τις ελέγχει, πριν εκτελεστούν, ανεξάρτητο συμβούλιο με δικαστικό χαρακτήρα (έκθεση επιτροπής).

Για την BfV, το κείμενο ονομάζει τι μπορεί να κάνει. Μπορεί να εκτρέπει ή να μπλοκάρει ροές δεδομένων που χρησιμοποιούνται για μια απειλή, να αλλοιώνει πληροφορίες που αποθηκεύτηκαν γι' αυτήν και να δίνει ψευδή στοιχεία σε όσους εμπλέκονται (Verfassungsblog). Ο νόμος βάζει δύο όρους. Η υπηρεσία δρα μόνο όταν η αστυνομία δεν μπορεί να αποτρέψει τον κίνδυνο ή δεν μπορεί να λάβει νόμιμα την πληροφορία, και μόνο απέναντι σε προετοιμασία σοβαρής τρομοκρατικής επίθεσης ή σε συστηματική δράση υπέρ ξένης δύναμης (έκθεση επιτροπής). Η επέμβαση αφορά συστήματα και αντικείμενα: ο καταναγκασμός προσώπων απαγορεύεται και οι υπηρεσίες δεν αποκτούν δικαίωμα σύλληψης (Verfassungsblog, n-tv).

Για την BND οι όροι είναι διαφορετικοί. Χρειάζεται συγκεκριμένη ξένη δύναμη που απειλεί επίμονα και μεθοδικά ιδιαίτερα σημαντικά δημόσια αγαθά. Η εντολή δίνεται από την ηγεσία της υπηρεσίας, ισχύει έως 12 μήνες και η απειλή επανεξετάζεται κάθε έξι (νομοσχέδιο). Καμία επιχείρηση δεν στρέφεται κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας, και δράση μέσα στη Γερμανία επιτρέπεται μόνο όταν δεν γίνεται εξίσου αποτελεσματικά στο εξωτερικό. Ως παραδείγματα η κυβέρνηση ανέφερε την αχρήστευση διακομιστών κρατικά υποστηριζόμενων χάκερ και την επέμβαση σε εργαστήρια χημικών όπλων ή εργοστάσια drones, παραδείγματα της αιτιολόγησης και όχι κατάλογο που απαριθμεί ο νόμος (Bundestag, hib).

Γιατί το ζητά η κυβέρνηση

Ο υπουργός Εσωτερικών Alexander Dobrindt μίλησε για «μεταρρύθμιση του αιώνα» και είπε ότι οι υπηρεσίες θα γίνουν «πραγματικές μυστικές υπηρεσίες» (Bundestag). Μαζί με τη Nina Warken, την υπουργό που είναι αρμόδια για την BND, υποστήριξε ότι η κατασκοπεία, το σαμποτάζ και οι κυβερνοεπιθέσεις απαιτούν υπηρεσίες ικανές να αποτρέπουν όσα εντοπίζουν. Το υπουργικό συμβούλιο είχε εγκρίνει το νομοσχέδιο στις 12 Αυγούστου (ομοσπονδιακή κυβέρνηση).

Δύο περιστατικά στηρίζουν το κυβερνητικό σκεπτικό. Τον Δεκέμβριο του 2025 η γερμανική κυβέρνηση απέδωσε την εισβολή του 2024 στα διοικητικά συστήματα της υπηρεσίας ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας σε ομάδα χάκερ γνωστή ως APT28, την οποία συνδέει με τη ρωσική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών GRU, χωρίς να δημοσιοποιήσει τα στοιχεία της απόδοσης (γερμανικό ΥΠΕΞ). Τον Αύγουστο του 2026 εξουδετερώθηκε drone με εκρηκτικά στο αεροδρόμιο Leipzig/Halle· η κυβέρνηση απέδωσε την επιχείρηση στη Ρωσία, που αρνήθηκε την ευθύνη (Tagesschau). Τα περιστατικά εξηγούν τον συλλογισμό της κυβέρνησης. Δεν αποδεικνύουν ότι οι νέες εξουσίες θα τα είχαν αποτρέψει.

Η αντιπολίτευση στάθηκε στο όριο ανάμεσα στις πληροφορίες και την αστυνομία. Η Clara Bünger της Αριστεράς υποστήριξε ότι οι ενεργές αρμοδιότητες θολώνουν το ιστορικό όριο ανάμεσα στις δύο. Ο Πράσινος Konstantin von Notz στήριξε το σκέλος της BND, αλλά αντιτάχθηκε σε εκείνο της BfV για τις βιομετρικές αναζητήσεις, τη χρήση ανηλίκων ως πληροφοριοδοτών και τη διαβίβαση δεδομένων σε ιδιώτες (Bundestag). Πρόκειται για πολιτικές αξιολογήσεις, όχι για δικαστική κρίση. Η διάσπαση έφτασε ως την κάλπη: αίτημα να χωριστεί η ψηφοφορία απορρίφθηκε με 257 υπέρ και 313 κατά (Bundestag).

Δώδεκα νομικοί και δεκατρείς μήνες

Η Επιτροπή Εσωτερικών, που διαμόρφωσε το τελικό κείμενο, ενίσχυσε πρώτα τον προληπτικό έλεγχο. Τις βαριές ψηφιακές και ενεργές επιχειρήσεις στο εσωτερικό θα τις εξετάζει το Ανεξάρτητο Ελεγκτικό Συμβούλιο (UKRat), του οποίου το δικαστικό τμήμα διπλασιάζεται από έξι σε δώδεκα μέλη, όλα με προσόντα δικαστικού λειτουργού και τουλάχιστον οκτώ πρώην δικαστές (έκθεση επιτροπής). Η κοινοβουλευτική επιτροπή ελέγχου (PKGr) ενημερώνεται, αλλά δεν εγκρίνει εκ των προτέρων κάθε επιχείρηση. Αμέσως μετά τον νόμο, CDU/CSU, SPD και Πράσινοι ψήφισαν ψήφισμα με το οποίο η Bundestag δηλώνει ότι θα καταθέσει του χρόνου δικό της νομοσχέδιο για να ενισχύσει την επιτροπή (Bundestag).

Σε ένα σημείο το κείμενο χαλάρωσε. Η πρόταση του Αυγούστου επέτρεπε στην BND να κρατά έως 12 μήνες τα μεταδεδομένα της στρατηγικής παρακολούθησης, δηλαδή ποιος μίλησε με ποιον και πότε, χωρίς το περιεχόμενο (ομοσπονδιακή κυβέρνηση). Η επιτροπή ανέβασε το όριο σε 13 μήνες, επειδή ετήσια γεγονότα όπως οι στρατιωτικές ασκήσεις δεν πέφτουν πάντα την ίδια ημερομηνία και η σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά χρειάζεται έναν μήνα ακόμη (έκθεση επιτροπής).

Η σημερινή ψήφος δεν βάζει ακόμη τις εξουσίες σε εφαρμογή. Ο νόμος πέρασε με 308 υπέρ, 190 κατά και 71 αποχές, με CDU/CSU και SPD υπέρ, AfD και Αριστερά κατά και τους Πράσινους να απέχουν (Bundestag). Πρέπει τώρα να περάσει από το Bundesrat, το σώμα των ομόσπονδων κρατιδίων, να υπογραφεί από τον ομοσπονδιακό πρόεδρο και να δημοσιευθεί (Σύνταγμα, άρθρο 77). Το κείμενο ορίζει ως κύρια έναρξη ισχύος τις 31 Δεκεμβρίου 2026 (έκθεση επιτροπής).

Αν τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα, η Γερμανία μπαίνει στο 2027 με υπηρεσίες πληροφοριών που μπορούν να αχρηστεύουν διακομιστές και να κόβουν ροές δεδομένων. Τις βαρύτερες επιχειρήσεις στο εσωτερικό θα τις εγκρίνει ένα συμβούλιο δώδεκα νομικών με δικαστικά προσόντα. Οι βουλευτές που τις ψήφισαν θα ενημερώνονται χωρίς να εγκρίνουν, και έχουν ήδη δεσμευτεί να διεκδικήσουν περισσότερα του χρόνου.