Γερμανική δίωξη για Nord Stream: κατηγορία εγκλήματος πολέμου

Στις 1 Ιουλίου 2026 η ομοσπονδιακή εισαγγελία της Γερμανίας άσκησε την πρώτη επίσημη δίωξη για τη μεγαλύτερη δολιοφθορά του πολέμου: τις εκρήξεις που κατέστρεψαν τρεις από τους τέσσερις αγωγούς Nord Stream τον Σεπτέμβριο του 2022. Κατηγορούμενος είναι ένας Ουκρανός βετεράνος, ο Serhii K., που φέρεται ως ο συντονιστής της επταμελούς ομάδας. Η δίωξη ενός Ουκρανού από το Βερολίνο, τη στιγμή που η Γερμανία εξοπλίζει το Κίεβο, μετατρέπει μια ποινική υπόθεση σε στρατηγικό παράδοξο, με βαρύτερη από όλες τις κατηγορίες το έγκλημα πολέμου.

Για τρία χρόνια η υπόθεση ζούσε στη σφαίρα των διαρροών και των υπηρεσιών. Η δίωξη τη μεταφέρει σε αίθουσα δικαστηρίου, στο ανώτερο περιφερειακό δικαστήριο του Αμβούργου που δικάζει υποθέσεις εθνικής ασφάλειας. Ο δρόμος ξεκίνησε με τη σύλληψη του Serhii K. στην Ιταλία στις 21 Αυγούστου 2025 και την έκδοσή του στη Γερμανία τον Νοέμβριο (GBA, DW).

Πώς δέθηκε η υπόθεση γύρω από το «Andromeda»

Η δημόσια αλυσίδα στοιχείων περνά από ένα ιστιοφόρο αναψυχής, το Andromeda, ένα σκάφος τύπου Bavaria Cruiser 50 που μισθώθηκε μέσω μεσαζόντων με πλαστά έγγραφα. Πάνω σε αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, μια ομάδα από συντονιστή, καπετάνιο, ειδικό εκρηκτικών και τέσσερις δύτες μετέφερε τα εκρηκτικά κοντά στο δανέζικο νησί Bornholm. Το τεχνικό αποδεικτικό πακέτο συνδυάζει ίχνη στρατιωτικών εκρηκτικών, του RDX και του HMX (δύο ισχυρές εκρηκτικές ύλες στρατιωτικής χρήσης), με βιολογικά δείγματα DNA και αποτυπωμάτων (ZEIT, Tagesschau). Το πλήρες κατηγορητήριο δεν έχει δημοσιευθεί, οπότε η εικόνα που βλέπουμε είναι περίληψη του φακέλου, όχι ο ίδιος ο φάκελος.

Το νομικά κρίσιμο σημείο είναι η κατηγορία περί εγκλήματος πολέμου. Το γερμανικό δικαστήριο έχει ήδη αποδυναμώσει την προφανή γραμμή υπεράσπισης: ότι οι αγωγοί ήταν νόμιμος στρατιωτικός στόχος επειδή χρηματοδοτούσαν τη ρωσική πολεμική μηχανή. Ο Άρειος Πάγος της Γερμανίας (BGH) έκρινε ότι οι Nord Stream ήταν πολιτική υποδομή. Ο ισχυρισμός περί εσόδων δεν αρκεί για να τους μετατρέψει σε στρατιωτικό αντικείμενο, ενώ μια συγκαλυμμένη επίθεση δεν καλύπτεται από την ασυλία που προστατεύει τους νόμιμους μαχητές (HRR/BGH, ICRC).

Η γραμμή που κρατά όρθια τη σχέση Βερολίνου-Κιέβου

Πάνω σε μία διάκριση ισορροπεί όλη η υπόθεση: το «Ουκρανοί το έκαναν» δεν σημαίνει «η Ουκρανία το έκανε». Η γερμανική έρευνα δείχνει ισχυρά προς έναν ουκρανικό επιχειρησιακό πυρήνα, ίσως με στρατιωτικό υπόβαθρο. Δεν έχει καταθέσει όμως δημόσια αποδεδειγμένη αλυσίδα εντολής προς την ουκρανική ηγεσία, και το Κίεβο αρνείται κάθε κρατική ανάμειξη (Ukrainska Pravda, BBC). Όσο η δίωξη μένει σε πρόσωπα, το Βερολίνο προστατεύει την έννομη τάξη του χωρίς να καταρρέει η στρατιωτική στήριξη προς το Κίεβο. Αποδεδειγμένη κρατική εντολή θα ήταν άλλης τάξης πράγμα: ρήγμα εμπιστοσύνης στον πυρήνα της σχέσης. Η Μόσχα αξιοποιεί ήδη τη δίωξη επικοινωνιακά, υποστηρίζοντας ότι «ακόμη και η δυτική έρευνα δείχνει ουκρανικό ίχνος» (Vedomosti).

Το προηγούμενο που δημιουργείται ξεπερνά τη Βαλτική. Ένα ευρωπαϊκό κράτος διώκει δολιοφθορά σε κρίσιμη υποδομή ακόμη κι όταν ο ύποπτος έρχεται από την πλευρά που η Δύση στηρίζει, εφαρμόζοντας τη λογική της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2022/2557 για την ανθεκτικότητα κρίσιμων υποδομών (EUR-Lex). Αφορά κάθε χώρα με εκτεθειμένα δίκτυα στον βυθό, από τα καλώδια της Βαλτικής που παρακολουθούσαν ρωσικά υποβρύχια (To Brief) ως τις ενεργειακές διασυνδέσεις της Μεσογείου. Για την Αθήνα, που δεν μπορεί να θωρακίσει μόνη της το περιβάλλον της, η αρχή που κατοχυρώνεται εδώ έχει αξία: η ασφάλεια υποδομών δεν προστατεύεται μόνο με πολεμικά πλοία και δηλώσεις αποτροπής, αλλά και με νομική συνέπεια όταν η ζημιά έχει ήδη γίνει.

Το φόντο που κάνει την υπόθεση πολιτικά εύφλεκτη είναι το κόστος που πλήρωσαν οι Γερμανοί. Το πρώτο εξάμηνο του 2025 τα νοικοκυριά πλήρωναν φυσικό αέριο 77,6% ακριβότερα από πριν την ενεργειακή ανατροπή. Την περίοδο 2020-2024 η οικιακή ενέργεια αυξήθηκε 50,3% και το αέριο 89,9% (Destatis). Το 2024, 5,3 εκατομμύρια άνθρωποι δήλωναν ότι δεν μπορούσαν να ζεστάνουν επαρκώς το σπίτι τους (Destatis). Σήμερα δεν υπάρχει δημοσκοπική ένδειξη ότι η δίωξη έχει μεταβάλει τη γερμανική στάση απέναντι στην Ουκρανία. Ο κίνδυνος είναι μελλοντικός: μια δίκη που θα παγίωνε την εικόνα ουκρανικής επιχείρησης κατά γερμανικής υποδομής θα συναντούσε μια κοινωνία ήδη κουρασμένη οικονομικά. Το ερώτημα που θα κρίνει το βάρος της υπόθεσης παραμένει ένα: ποιος έδωσε την εντολή.