Γεώτρηση στο Ιόνιο: Υπογραφές με την αμερικανική ExxonMobil, αλλά εκτός ελληνικής Βουλής

Χθες αναλύσαμε πώς ο αμερικανικός αποκλεισμός του Ορμούζ δημιούργησε δύο εντελώς διαφορετικές τιμές πετρελαίου (To Brief). Σήμερα, η Ελλάδα υπογράφει σύμβαση για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση υδρογονανθράκων μετά από 40 χρόνια, στο Block 2 του Ιονίου Πελάγους (Protothema). Στην τελετή παρίσταται η πρέσβης των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκιλφόιλ, που έχει χαρακτηρίσει την Ελλάδα «advanced outpost» (GCT). Η γεώτρηση εντάσσεται σε αμερικανικό ενεργειακό σχεδιασμό, όχι μόνο ελληνικό.

Η είσοδος της ExxonMobil στην κοινοπραξία (μαζί με Energean και HELLENiQ Energy) εγκρίθηκε με Υπουργική Απόφαση, χωρίς κοινοβουλευτική κύρωση. Οι αντίστοιχες συμβάσεις της Chevron πέρασαν από τη Βουλή. Εδώ, εθνικές δεσμεύσεις δεκαετιών υπογράφονται χωρίς κοινοβουλευτικό έλεγχο.

Ο στόχος, η δομή Asopos, έχει πιθανότητα επιτυχίας μόλις 15-18% (To Brief). Κι αν βρεθεί κάτι, η παραγωγή δεν θα ξεκινήσει πριν το 2040-2042, δηλαδή 8-10 χρόνια πριν τη δέσμευση της ΕΕ για κλιματική ουδετερότητα. Σύμφωνα με ανάλυση της Deloitte, η ζήτηση φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή στην Ευρώπη θα έχει πέσει κατά ~90% μέχρι το 2050 (Deloitte). Άρα η Ελλάδα ψάχνει αέριο για μια αγορά που συρρικνώνεται. Αυτό σημαίνει stranded assets (εγκλωβισμένα περιουσιακά στοιχεία): υποδομές που κατασκευάζονται σήμερα και απαξιώνονται πριν αποσβεστούν.

Τι παίρνει το δημόσιο

Στη φάση της έρευνας, το κράτος εισπράττει 3,5 εκατομμύρια ευρώ (We Sea You). Η κυβέρνηση υπόσχεται έσοδα 38-41% αν υπάρξει παραγωγή (thetoc.gr). Το ποσοστό αυτό υπολογίζεται επί κερδών, όχι επί παραγωγής. Αν η εταιρεία δηλώσει λογιστικές ζημιές, το 40% του τίποτα είναι τίποτα. Για σύγκριση, το Ισραήλ εισπράττει 12,5% royalties επί της παραγωγής, ανεξαρτήτως κερδοφορίας. Δεν υπάρχουν ρήτρες τοπικού περιεχομένου (local content) και η Ελλάδα δεν είναι μέλος του EITI (Πρωτοβουλία Διαφάνειας Εξορυκτικών Βιομηχανιών), άρα τα πλήρη συμβατικά κείμενα παραμένουν αδημοσίευτα.

Η σύμβαση υπογράφεται σήμερα για μια γεώτρηση που δεν έχει πάρει περιβαλλοντική έγκριση. Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων δεν έχει κατατεθεί, με στόχο το καλοκαίρι 2026 και έγκριση ως τον Νοέμβριο (Capital.gr). Η γεώτρηση προγραμματίζεται για τον Φεβρουάριο 2027.