Γάζα: Η «Φάση 2» της εκεχειρίας, οι απειλές για το Αιγαίο και τα €3 δισ. της ελληνικής αεράμυνας

Στις 26 Ιανουαρίου 2026, ένα κεφάλαιο έκλεισε και ένα πολύ πιο επικίνδυνο μόλις άνοιξε. Ο ισραηλινός στρατός επέστρεψε τη σορό του Ran Gvili, του τελευταίου ομήρου στη Γάζα, σηματοδοτώντας το τυπικό τέλος της «Φάσης 1» της εκεχειρίας που διαμεσολάβησε ο Αμερικανός πρόεδρος Trump (CBS News). Η ρητορική μιλάει για ειρήνη, αλλά η πραγματικότητα στο πεδίο μυρίζει μπαρούτι και αφορά άμεσα την ελληνική τσέπη και ασφάλεια.

Το τέλος της ομηρίας δεν φέρνει αποκλιμάκωση, αλλά μεταφέρει την πίεση σε ένα νέο, εκρηκτικό δίλημμα: τον αφοπλισμό. Και ενώ τα βλέμματα είναι στη Γάζα, η Αθήνα «κλειδώνει» τη θέση της σε μια συμμαχία που αλλάζει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, με κόστος που μετριέται σε δισεκατομμύρια.

Η ελληνική εμπλοκή: Όπλα και μηνύματα στην Τουρκία

Για την Ελλάδα, η «νέα μέρα» στη Γάζα δεν είναι ανθρωπιστικό ζήτημα, είναι ζήτημα σκληρής ισχύος. Ενώ η εκεχειρία βρισκόταν σε εξέλιξη, ο Έλληνας υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας συναντούσε τον Ισραηλινό ομόλογό του, Israel Katz. Το αποτέλεσμα δεν ήταν ευχολόγια, αλλά η επιτάχυνση της προμήθειας του συστήματος αεράμυνας «Achilles Shield», ύψους €3 δισ., και 36 συστημάτων πυραυλικής πυροβολίας PULS (Greek parliament approval).

Η σύνδεση είναι άμεση: Το Ισραήλ βλέπει την Ελλάδα και την Κύπρο ως το στρατηγικό του βάθος, τώρα που η σχέση του με την Τουρκία έχει παγώσει. Ο Katz δεν μάσησε τα λόγια του, στέλνοντας προειδοποίηση στην Άγκυρα: «Δεν θα επιτρέψουμε σε φορείς... να αποκτήσουν στήριγμα μέσω τρομοκρατίας στη Συρία, στη Γάζα, στο Αιγαίο» (Times of Israel).

Αυτό είναι το κλειδί: Η Ελλάδα γίνεται ο αναγκαίος εταίρος του Ισραήλ για την ασφάλεια των ενεργειακών δρόμων (EastMed, EuroAsia Interconnector). Όσο η Γάζα παραμένει ασταθής, τόσο η αξία της Κρήτης και της Κύπρου ανεβαίνει στο χρηματιστήριο της γεωπολιτικής.

Η παγίδα της «Φάσης 2»: Αφοπλισμός ή χάος

Η επόμενη φάση της συμφωνίας Trump είναι ναρκοθετημένη. Προβλέπει το άνοιγμα του περάσματος της Rafah και την ανοικοδόμηση, αλλά το Ισραήλ θέτει έναν αδιαπραγμάτευτο όρο: τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς εντός δύο μηνών (Channel 12 Israel).

Εδώ συγκρούονται δύο κόσμοι. Ο Netanyahu δηλώνει ξεκάθαρα: «Η επόμενη φάση δεν είναι η ανοικοδόμηση. Είναι η αποστρατιωτικοποίηση» (Times of Israel). Η Χαμάς, από την πλευρά της, θεωρεί τα όπλα «εθνικό δικαίωμα» και αρνείται να παραδοθεί (Hamas position).

Το σενάριο που φοβούνται οι αναλυτές είναι ότι η Χαμάς θα προσποιηθεί συμμόρφωση κρύβοντας οπλοστάσια, οδηγώντας σε έναν νέο γύρο συγκρούσεων μόλις στερέψει η διεθνής προσοχή.

Το παράδοξο του «Board of Peace»

Ο παράγοντας που περιπλέκει τα πάντα είναι το λεγόμενο Board of Peace που ίδρυσε ο Trump. Σε αυτό συμμετέχουν χώρες όπως η Τουρκία και το Κατάρ, τις οποίες το Ισραήλ θεωρεί υποστηρικτές της Χαμάς, ενώ οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις (Γαλλία, Βρετανία) αρνήθηκαν να συμμετάσχουν (FDD report).

Το παράδοξο είναι εξόφθαλμο: Το Ισραήλ καλείται να συνεργαστεί για την ασφάλειά του με την Τουρκία, την ίδια στιγμή που προμηθεύει την Ελλάδα με όπλα για να την αντιμετωπίσει στο Αιγαίο.

Στο μεταξύ, το ανθρωπιστικό κόστος λειτουργεί ως μοχλός πίεσης. Με 484 νεκρούς κατά τη διάρκεια της ίδιας της εκεχειρίας και 100.000 παιδιά σε οξύ υποσιτισμό (UNICEF), η πιθανότητα μαζικής εξόδου προς την Αίγυπτο —και τελικά προς την Ευρώπη— παραμένει ένας εφιάλτης που κανείς δεν συζητά ανοιχτά.

Η επιστροφή του νεκρού ομήρου δεν έφερε την ειρήνη. Έφερε απλώς την αλλαγή πίστας σε ένα παιχνίδι όπου η Ελλάδα έχει πλέον ποντάρει βαριά, τόσο διπλωματικά όσο και οικονομικά.