Εύθραυστη η εκεχειρία στη Γάζα εν μέσω ισραηλινών επιθέσεων και διπλωματικού αδιεξόδου

Η κατάπαυση του πυρός (δηλαδή η συμφωνημένη παύση στρατιωτικών επιχειρήσεων) στη Λωρίδα της Γάζας, που τέθηκε σε ισχύ τον Οκτώβριο 2025 ως «πρώτη φάση» ενός μεγαλύτερου σχεδίου, λειτουργεί σήμερα περισσότερο σαν παύση για ανάσα παρά σαν σταθερός δρόμος προς ειρήνη. Η συνέχιση ισραηλινών πληγμάτων, οι αμοιβαίες κατηγορίες για παραβιάσεις και το πολιτικό αδιέξοδο για το τι έπεται («φάση 2») κρατούν το σύστημα στο όριο της επανέκρηξης. Η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 παραμένει το σημείο μηδέν αυτής της αλυσίδας: έβαλε τους ομήρους στο κέντρο της στρατηγικής και έκανε τη Γάζα μόνιμο πεδίο υψηλού ρίσκου για την περιφερειακή σταθερότητα. (https://apnews.com/article/c5cbf81d48dd1ee82b1fcd2706e7bc7a)

Από ρεαλιστική σκοπιά (realism: σχολή σκέψης που βλέπει τις διεθνείς σχέσεις ως ανταγωνισμό ισχύος, όχι ως ηθική αρένα), το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι «ποιος έχει δίκιο», αλλά: ποιος αποκτά μόχλευση (leverage) από μια εύθραυστη εκεχειρία και ποιος χάνει. Και για την Ελλάδα, το «γιατί μας νοιάζει» δεν είναι θεωρητικό: μεταφράζεται σε κόστος ναυτιλίας, τιμές, ενεργειακή αβεβαιότητα, διπλωματικά διλήμματα στην Ανατολική Μεσόγειο.

---

Τι είναι αυτή η «εκεχειρία του Οκτωβρίου» (από το μηδέν)

Η συμφωνία του Οκτωβρίου 2025 παρουσιάστηκε ως «φάση 1»: μια αρχική, περιορισμένη συμφωνία που θα δημιουργούσε χρόνο και μηχανισμό για τα δύσκολα. Ανακοινώθηκε στις 9/10 και συνδέθηκε με «γραμμή αναδίπλωσης» (συχνά αναφέρεται ως Yellow Line—μια πρακτική γραμμή στο έδαφος που καθορίζει πού επιτρέπεται να βρίσκονται δυνάμεις/πού απαγορεύεται να προωθούνται). (https://www.theguardian.com/world/2025/oct/09/first-phase-of-ceasefire-deal-to-end-war-in-gaza-agreed-by-israel-and-hamas)

Η εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ στις 10/10, με αναφορές σε σταδιακές αποχωρήσεις και σύνδεση με την ανθρωπιστική ροή. (https://www.military.com/daily-news/2025/10/10/israeli-military-says-ceasefire-agreement-gaza-started-noon-local-time.html)

Τι υποτίθεται ότι «κλειδώνει» η φάση 1:

• Ανταλλαγές ομήρων/κρατουμένων (hostages/prisoners exchange): οι όμηροι είναι το κύριο «σκληρό νόμισμα» της Χαμάς και το κύριο πολιτικό/ηθικό βάρος για το Ισραήλ.
• Ανθρωπιστική πρόσβαση (humanitarian access): πόσα φορτηγά, ποια περάσματα, τι υλικά (καύσιμα, σκηνές, τρόφιμα).
• Περιορισμός στρατιωτικών ενεργειών ώστε να μην καταρρεύσει η συμφωνία.

Το πρόβλημα είναι ότι ακόμη και μια «παύση πυρός» δεν σημαίνει αυτόματα «μηδενική βία». Σε πολλές εκεχειρίες, τα μέρη κρατούν το δικαίωμα «αυτοάμυνας» ή «στοχευμένων επιχειρήσεων». Αυτό δημιουργεί γκρίζα ζώνη: κάθε πλήγμα μπορεί να βαφτίζεται «αναγκαίο», αλλά πολιτικά λειτουργεί διαβρωτικά για τη συμφωνία.

---

Η πραγματικότητα στο πεδίο: γιατί θεωρείται εύθραυστη

Δύο δείκτες δείχνουν την ευθραυστότητα:

1. Συνεχιζόμενα πλήγματα και απώλειες. Ρεπορτάζ αποδίδουν ότι οι νεκροί Παλαιστίνιοι «από την έναρξη της εκεχειρίας» έχουν φτάσει περίπου τους 400—αριθμός που εμφανίζεται ως καταγραφή υγειονομικών/τοπικών αρχών και αναμεταδίδεται διεθνώς (με την κλασική υποσημείωση ότι οι μετρήσεις σε εμπόλεμη ζώνη έχουν χρονικές αποκλίσεις). (https://www.daily-sun.com/world-print/847244?utm_source=openai)

2. Συμβολικά γεγονότα υψηλής έντασης, όπως πλήγμα σε σχολείο που λειτουργούσε ως καταφύγιο εκτοπισμένων. Τέτοια επεισόδια είναι «πολλαπλασιαστές κλιμάκωσης»: δεν αυξάνουν μόνο τη βία, αλλά και την πολιτική πίεση στα εμπλεκόμενα καθεστώτα. (https://www.theguardian.com/world/2025/dec/20/israeli-troops-kill-palestinians-sheltering-in-gaza-school-hospital-chiefs)

Παράλληλα, η ανθρωπιστική εικόνα παραμένει κρίσιμη. Η «ροή βοήθειας» συχνά μεταφράζεται σε αριθμούς φορτηγών/ημέρα και μηχανισμούς ελέγχου στα περάσματα. Σε προηγούμενες αποτυπώσεις της συζήτησης, ο στόχος αναφερόταν συχνά ως εκατοντάδες φορτηγά ημερησίως και υπήρξαν αποκλίσεις ανάμεσα σε στόχο και εφαρμογή, που τροφοδοτούν αμοιβαίες κατηγορίες. (https://apnews.com/article/7e6ea6dd3ef32928f791af0f690b7d88?utm_source=openai)
Και στο έδαφος του χειμώνα, οργανώσεις περιγράφουν θανάτους/κρίσιμα περιστατικά παιδιών από κρύο, κάτι που (ανεξαρτήτως πολιτικής ανάγνωσης) λειτουργεί ως πίεση πάνω στην εκεχειρία, γιατί κάνει το «ανθρωπιστικό σκέλος» μέρος της ίδιας της ασφάλειας. (https://www.msf.org/msf-denounces-more-bloodshed-gaza?utm_source=openai)

---

Ανάλυση με τα 7 γεωπολιτικά πλαίσια

1) Ανταγωνισμός Μεγάλων Δυνάμεων (Η σκακιέρα: ΗΠΑ–Κίνα–Ρωσία)

Στη Γάζα δεν βλέπουμε απλώς έναν τοπικό πόλεμο, αλλά ένα τεστ διαχείρισης κρίσης για τις ΗΠΑ. Η Ουάσιγκτον θέλει δύο πράγματα ταυτόχρονα:

• να αποτρέψει περιφερειακή ανάφλεξη που θα τραβήξει πόρους (στρατιωτικούς και διπλωματικούς),
• να διατηρήσει την αξιοπιστία της απέναντι σε συμμάχους και αντιπάλους.

Γιατί αυτό συνδέεται με τον ανταγωνισμό με την Κίνα; Επειδή κάθε «μεγάλο μέτωπο» που αποσπά την προσοχή των ΗΠΑ μειώνει τη συγκέντρωση στην Ασία (τεχνολογία, θαλάσσιοι διάδρομοι, αποτροπή στον Ειρηνικό).

Η Ρωσία—με καθαρά ρεαλιστικό πρίσμα—κερδίζει όταν η Δύση είναι διαιρεμένη και πολιτικά απορροφημένη. Η Κίνα κερδίζει όταν η εικόνα της «Δύσης που μιλά για κανόνες αλλά δεν μπορεί να επιβάλει σταθερότητα» γίνεται κυρίαρχη αφήγηση στον Παγκόσμιο Νότο. Αυτό δεν απαιτεί η Κίνα να «κάνει» πολλά: αρκεί να εκμεταλλεύεται επικοινωνιακά και να κρατά ρόλο «εναλλακτικού» εταίρου.

2) Συμμαχίες (ποιος είναι με ποιον — και πόσο αντέχει)

Η εκεχειρία είναι προϊόν «πολυ-μεσολάβησης»: ΗΠΑ, Αίγυπτος, Κατάρ, Τουρκία εμφανίζονται ως βασικοί παίκτες στη διαχείριση της μετάβασης προς φάση 2, με συναντήσεις υψηλού επιπέδου (όπως αυτή στο Μαϊάμι). (https://www.hurriyetdailynews.com/turkiye-us-qatar-egypt-to-hold-gaza-talks-in-miami-on-friday-216969)

Αυτή η διάταξη αποκαλύπτει κάτι κεντρικό: δεν υπάρχει μία συμμαχία που “λύνει” το ζήτημα. Υπάρχει ένα ad hoc σχήμα (συγκυριακός συνασπισμός) που λειτουργεί όσο τα συμφέροντα ευθυγραμμίζονται.

• Η Αίγυπτος έχει γεωγραφικό «κλειδί» (σύνορα/Ράφα), άρα πραγματική υλική επιρροή.
• Το Κατάρ έχει πρόσβαση/δίκτυα με τη Χαμάς και οικονομικά εργαλεία.
• Η Τουρκία επιδιώκει ρόλο «προστάτη/διαμεσολαβητή» που μεταφράζεται σε επιρροή στην Ανατολική Μεσόγειο.
• Οι ΗΠΑ έχουν τη μεγαλύτερη ισχύ πίεσης προς το Ισραήλ, αλλά αυτή η ισχύς δεν είναι απόλυτη: είναι πολιτικά «ακριβή» εσωτερικά.

Το Ισραήλ, από την πλευρά του, δεν μετρά μόνο τις διεθνείς ισορροπίες αλλά και την εσωτερική πολιτική επιβίωση. Αυτό σημαίνει ότι το «βάθος» της συμμόρφωσης σε μια συμφωνία εξαρτάται από το πόσο η κυβέρνηση μπορεί να την πουλήσει ως νίκη ασφάλειας.

3) Οικονομικός Πόλεμος (κυρώσεις/έλεγχος πόρων/ανοικοδόμηση ως όπλο)

Ο οικονομικός πόλεμος εδώ δεν είναι μόνο κυρώσεις. Είναι έλεγχος πρόσβασης:

• πρόσβαση σε καύσιμα,
• πρόσβαση σε υλικά ανοικοδόμησης,
• πρόσβαση σε χρηματοδότηση.

Η «ανοικοδόμηση» είναι γεωπολιτικό συμβόλαιο ισχύος: ποιος θα διαχειριστεί τα χρήματα, ποιος θα πάρει έργα, ποιος θα ελέγξει τα logistics. Αν δεν υπάρχει συμφωνία για διακυβέρνηση της Γάζας την επόμενη μέρα, η ανοικοδόμηση γίνεται είτε ανενεργή είτε εργαλείο επιβολής πολιτικής.

Στο ανθρωπιστικό σκέλος, οι διαφωνίες για τα φορτηγά/ημέρα και τους μηχανισμούς ελέγχου είναι στην πράξη διαφωνίες για το ποιος ελέγχει την πραγματικότητα. (https://apnews.com/article/7e6ea6dd3ef32928f791af0f690b7d88?utm_source=openai)

Και μια κρίσιμη υποσημείωση: όταν η πείνα/η έλλειψη υποδομών εμφανίζονται να βελτιώνονται οριακά, αυτό είναι εύθραυστο επίτευγμα που μπορεί να αναστραφεί αμέσως αν καταρρεύσει η εκεχειρία. (https://www.reuters.com/world/middle-east/gaza-no-longer-has-famine-says-global-hunger-monitor-2025-12-19/)

4) Ενεργειακή Γεωπολιτική (το αίμα του συστήματος)

Η Γάζα δεν είναι πετρελαιοπαραγωγός. Αλλά η κρίση της Γάζας συνδέθηκε άμεσα με την ασφάλεια θαλάσσιων οδών—και εκεί βρίσκεται η ενεργειακή/εμπορική σημασία.

Οι επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα (και η γενικότερη αβεβαιότητα) έχουν οδηγήσει σε μείωση της διέλευσης και αναδρομολόγηση πλοίων γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, με αύξηση χρόνων/κόστους. (https://www.spglobal.com/energy/en/news-research/latest-news/shipping/011224-us-uk-launch-strikes-on-houthi-in-yemen-in-response-to-red-sea-attacks-white-house?utm_source=openai)

Αυτό μεταφράζεται σε:

• υψηλότερους ναύλους,
• υψηλότερα ασφάλιστρα,
• καθυστερήσεις σε εμπορεύματα,
• και, τελικά, πίεση στις τιμές (ειδικά όπου οι αλυσίδες είναι «σφιχτές»).

Ενδεικτικά, τα war-risk premiums (ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου) αναφέρονται να φτάνουν περίπου 0,75%–1% της αξίας του πλοίου σε συγκεκριμένες συνθήκες/διαδρομές. (https://www.manifoldtimes.com/news/engine-war-risk-premium-soars-to-0-75-1-as-the-red-sea-attacks-enter-third-month/?utm_source=openai)

Για την Ελλάδα, αυτό είναι άμεσο: η ελληνόκτητη ναυτιλία «ζυγίζει» δυσανάλογα πολύ στο παγκόσμιο εμπόριο. Άρα, η κρίση δεν είναι «μακριά».

5) Περιφερειακές Δυνάμεις (οι «ταραξίες» και οι μεσολαβητές)

Στη Μέση Ανατολή, οι περιφερειακές δυνάμεις δεν είναι κομπάρσοι. Είναι ρυθμιστές.

• Η Τουρκία κερδίζει όταν εμφανίζεται ως απαραίτητος συνομιλητής. Οι επαφές/συναντήσεις της μεσολαβητικής ομάδας δείχνουν προσπάθεια να κατοχυρώσει ρόλο στη φάση 2. (https://www.hurriyetdailynews.com/turkiye-us-qatar-egypt-to-hold-gaza-talks-in-miami-on-friday-216969)
• Η Αίγυπτος θέλει έλεγχο ασφάλειας στα σύνορα και αποφυγή μαζικών μετακινήσεων που θα την αποσταθεροποιήσουν.
• Το Κατάρ θέλει να διατηρήσει το brand του διαμεσολαβητή που «παράγει αποτελέσματα».
• Το Ιράν, έστω κι αν δεν εμφανίζεται στο τραπέζι, έχει τη λογική του proxy (έμμεσης ισχύος μέσω συμμάχων/ομάδων): όσο το περιβάλλον μένει ασταθές, τόσο διατηρεί εργαλεία πίεσης.

Το Ισραήλ, ως περιφερειακή στρατιωτική υπερδύναμη με τεχνολογικό πλεονέκτημα, θέλει να μη βρεθεί σε σχήμα που «κλειδώνει» τη Χαμάς ως διαρκή πολιτικο-στρατιωτική οντότητα.

6) Διεθνείς Θεσμοί (ΟΗΕ/εντολές/νομιμοποίηση)

Εδώ υπάρχει ένα ενδιαφέρον σημείο: επανέρχεται η συζήτηση για Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης στη Γάζα (International Stabilization Force – ISF). Σε επίπεδο πλαισίου, αυτό συνδέεται με εντολή/απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (UNSC: το όργανο που μπορεί να δώσει διεθνή νομιμοποίηση για ανάπτυξη δυνάμεων). (https://www.un.org/unispal/document/security-council-meeting-coverage-17nov25/?utm_source=openai)

Από το μηδέν:

• Εντολή ΟΗΕ σημαίνει ότι τα κράτη μπορούν να στείλουν στρατεύματα/προσωπικό με διεθνή κάλυψη.
• Οι κανόνες εμπλοκής (ROE – Rules of Engagement) είναι οι πρακτικοί κανόνες: πότε μια δύναμη επιτρέπεται να χρησιμοποιήσει βία, για αυτοάμυνα, για προστασία αμάχων κ.λπ. Χωρίς σαφείς ROE, μια δύναμη γίνεται είτε ανίσχυρη είτε επικίνδυνα εκτεθειμένη. (https://www.securitycouncilreport.org/research-reports/lookup-c-glkwlemtisg-b-4202671.php?utm_source=openai)

Το πιο κοντινό ιστορικό «μοντέλο» στην περιοχή είναι η UNIFIL (η ειρηνευτική δύναμη στον Λίβανο). Δεν είναι τέλεια, αλλά δείχνει το βασικό δίλημμα: μια διεθνής δύναμη μπορεί να παγώσει μια σύγκρουση, όχι απαραίτητα να την «λύσει», αν δεν υπάρχει πολιτική συμφωνία που να αφαιρεί τα κίνητρα της βίας. (https://press.un.org/en/2006/sc8808.doc.htm?utm_source=openai)

Άρα, η ISF (αν και εφόσον υλοποιηθεί) είναι εργαλείο: όχι μαγική λύση.

7) Κλιμάκωση Συγκρούσεων (πώς πάμε από «παύση» σε νέο πόλεμο)

Η κλιμάκωση συνήθως δεν έρχεται από «μια ανακοίνωση». Έρχεται από αλληλουχία επεισοδίων που κάνουν το κόστος της αυτοσυγκράτησης μεγαλύτερο από το κόστος της επίθεσης.

Στη Γάζα, τα βασικά red flags (κόκκινες σημαίες) είναι:

1. Κατάρρευση του φακέλου των ομήρων. Όταν παραμένει ακόμη και «ο τελευταίος όμηρος» ως ανοιχτή πληγή, η εσωτερική πίεση στο Ισραήλ αυξάνει εκθετικά και η «υπομονή» της πολιτικής ηγεσίας μειώνεται. (https://www.washingtonpost.com/world/2025/12/04/israel-palestinians-hamas-war-netanyahu-ran-gvili/0ff8b11e-d132-11f0-92cb-561ee4e6a771_story.html)

2. Επεισόδια με πολλά θύματα σε “ευαίσθητους” χώρους (καταφύγια, σχολεία). Αυτά ροκανίζουν τη διεθνή ανοχή και αυξάνουν την οργή/στράτευση στην άλλη πλευρά. (https://www.theguardian.com/world/2025/dec/20/israeli-troops-kill-palestinians-sheltering-in-gaza-school-hospital-chiefs)

3. Ατυχήματα/αστοχίες/πυρά κοντά σε γραμμές ελέγχου (τύπου Yellow Line), που μπορούν να μετατραπούν σε «αφορμή» για κλιμάκωση. (https://apnews.com/article/ecf4517d0f51dc118cf97bb72a9d326d)

4. Η ανθρωπιστική διάσταση του χειμώνα: όταν καταιγίδες/καταστροφές πλήττουν καταυλισμούς και υποδομές, η πολιτική πίεση και η αστάθεια μεγαλώνουν—και η «ασφάλεια» γίνεται αλληλένδετη με την επιβίωση. (https://www.msf.org/msf-denounces-more-bloodshed-gaza?utm_source=openai)

---

Cui bono: ποιος κερδίζει ισχύ από την ασάφεια και ποιος χάνει

Σε τέτοιες συγκρούσεις, συχνά κερδίζουν όσοι ευνοούνται από το θολό status quo (ούτε ειρήνη ούτε πόλεμος).

Κερδίζουν (σε ισχύ/μόχλευση)

• Οι “διαμεσολαβητές” που γίνονται αναντικατάστατοι: όταν η φάση 2 είναι δύσκολη, όποιος έχει πρόσβαση σε κανάλια και μπορεί να «ξεμπλοκάρει» συμφωνίες, αποκτά διπλωματικό κεφάλαιο (Αίγυπτος, Κατάρ, Τουρκία). (https://www.hurriyetdailynews.com/turkiye-us-qatar-egypt-to-hold-gaza-talks-in-miami-on-friday-216969)
• Η κυβέρνηση του Ισραήλ (βραχυπρόθεσμα) μπορεί να διατηρεί την πρωτοβουλία κινήσεων και να εμφανίζει συνέχιση επιχειρησιακής πίεσης ως «αναγκαία ασφάλεια», ειδικά όσο εκκρεμούν όμηροι. (https://www.washingtonpost.com/world/2025/12/04/israel-palestinians-hamas-war-netanyahu-ran-gvili/0ff8b11e-d132-11f0-92cb-561ee4e6a771_story.html)
• Η Χαμάς (βραχυπρόθεσμα) κερδίζει αν επιβιώνει πολιτικά και οργανωτικά: ακόμη και μια εκεχειρία που δεν τη διαλύει πλήρως σημαίνει ότι διατηρεί ρόλο/διαπραγματευτικό βάρος, ιδιαίτερα μέσω του ομηρικού χαρτιού.

Χάνουν

• Οι διεθνείς θεσμοί, αν δεν καταφέρουν να επιβάλουν λειτουργικό σχήμα εφαρμογής/σταθεροποίησης: κάθε αποτυχία ενισχύει την αίσθηση ότι «οι κανόνες δεν δουλεύουν». (https://www.un.org/unispal/document/security-council-meeting-coverage-17nov25/?utm_source=openai)
• Η ανθρωπιστική σταθερότητα (και άρα η κοινωνική συνοχή στη Γάζα): όταν ο χειμώνας, οι ελλείψεις και οι επιδρομές συνεχίζονται, η κοινωνία γίνεται πιο εύφλεκτη και πιο εύκολα στρατεύσιμη σε νέους κύκλους βίας. (https://www.msf.org/msf-denounces-more-bloodshed-gaza?utm_source=openai)
• Η ευρωπαϊκή περιφέρεια (και η Ελλάδα μέσα σε αυτή), γιατί πληρώνει το κόστος των ασταθών θαλάσσιων οδών και του ακριβότερου εμπορίου/ενέργειας. (https://www.spglobal.com/energy/en/news-research/latest-news/shipping/011224-us-uk-launch-strikes-on-houthi-in-yemen-in-response-to-red-sea-attacks-white-house?utm_source=openai)

---

Η ελληνική διάσταση: γιατί «μας καίει» πρακτικά

1) Ναυτιλία και κόστος εμπορίου: ο άμεσος μηχανισμός μετάδοσης

Η Ελλάδα είναι ναυτιλιακή δύναμη. Όταν η Ερυθρά Θάλασσα γίνεται ζώνη υψηλού ρίσκου, το κόστος αυξάνει με μετρήσιμους όρους:

• λιγότερες διελεύσεις/περισσότερα reroutings, (https://www.spglobal.com/energy/en/news-research/latest-news/shipping/011224-us-uk-launch-strikes-on-houthi-in-yemen-in-response-to-red-sea-attacks-white-house?utm_source=openai)
• υψηλότερα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, (https://www.manifoldtimes.com/news/engine-war-risk-premium-soars-to-0-75-1-as-the-red-sea-attacks-enter-third-month/?utm_source=openai)
• καθυστερήσεις που «γράφουν» στην τιμή μεταφοράς.

Αυτό περνάει σταδιακά σε τιμές προϊόντων και σε κόστος για εταιρείες που εισάγουν/εξάγουν.

2) Ενέργεια: όχι επειδή η Γάζα έχει πετρέλαιο, αλλά επειδή η κρίση κλείνει “διαδρόμους”

Η Ελλάδα (όπως κάθε ευρωπαϊκή οικονομία) είναι ευαίσθητη στην αστάθεια που επηρεάζει θαλάσσιες οδούς. Η ενέργεια είναι «πακέτο» logistics, ασφάλειας και τιμολόγησης. Άρα, ακόμη κι αν το πετρέλαιο δεν «λείψει», γίνεται ακριβότερο/πιο ασταθές ως προϊόν.

3) Διπλωματία στην Ανατολική Μεσόγειο: ισορροπία σχέσεων

Η Ελλάδα έχει λόγους να κρατά:

• λειτουργική σχέση με το Ισραήλ (άμυνα, τεχνολογία, περιφερειακή ασφάλεια),
• και παράλληλα αξιοπιστία με αραβικούς εταίρους/Αίγυπτο, που είναι κρίσιμοι για την Ανατολική Μεσόγειο.

Αυτό δεν λύνεται με «ωραίες δηλώσεις», αλλά με στάθμιση κινδύνου: πόσο εκτίθεται η Αθήνα σε κάθε επιλογή.

4) Συμμετοχή σε Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF): τι θα σήμαινε

Αν προχωρήσει ένα σχήμα ISF υπό ΟΗΕ, η Ελλάδα θεωρητικά έχει επιλογές κλιμακούμενου ρίσκου:

• χαμηλού ρίσκου: logistics, λιμάνια, κόμβοι ανεφοδιασμού, ιατρική υποστήριξη,
• μεσαίου ρίσκου: επιτηρητές, μηχανικοί, εκπαίδευση,
• υψηλού ρίσκου: αποστολή δυνάμεων σε περιβάλλον όπου υπάρχουν ένοπλοι θύλακες και πολιτική εχθρότητα.

Το κλειδί είναι η εντολή και οι ROE: χωρίς σαφές πλαίσιο, μια δύναμη μπορεί να γίνει «στόχος χωρίς δόντια». (https://www.securitycouncilreport.org/research-reports/lookup-c-glkwlemtisg-b-4202671.php?utm_source=openai)
Και η ίδια η ύπαρξη/νομιμοποίηση ενός τέτοιου σχήματος συνδέεται με όσα αποτυπώνονται σε επίπεδο ΟΗΕ. (https://www.un.org/unispal/document/security-council-meeting-coverage-17nov25/?utm_source=openai)

---

Τρία ρεαλιστικά σενάρια για το επόμενο εξάμηνο

Σενάριο 1: «Ελεγχόμενη μετάβαση» στη φάση 2 (χαμηλή πιθανότητα, υψηλή αξία)

Προϋποθέτει:

• πρόοδο στους ομήρους,
• σταθερή ανθρωπιστική ροή,
• συμφωνία για ασφάλεια/διοίκηση (ακόμη και μεταβατική).

Θα απαιτήσει ισχυρή μεσολάβηση και αποδοχή από το Ισραήλ ότι η απόλυτη στρατιωτική λύση δεν είναι άμεσα εφικτή, και από τη Χαμάς ότι θα δεχθεί ουσιαστικούς περιορισμούς.

Σενάριο 2: «Παγωμένη σύγκρουση» (το πιθανότερο)

Η εκεχειρία συνεχίζει τυπικά, αλλά με:

• περιοδικά πλήγματα,
• περιστασιακές κρίσεις,
• διαρκή διαπραγμάτευση στο παρά πέντε.

Σε αυτό το σενάριο, η ασάφεια είναι “λειτουργική”: κανείς δεν παίρνει το πλήρες πολιτικό κόστος μιας τελικής συμφωνίας, αλλά όλοι πληρώνουν διαρκές κόστος αστάθειας.

Σενάριο 3: Κατάρρευση της εκεχειρίας και επιστροφή σε γενικευμένο πόλεμο (μεσαία πιθανότητα, πολύ υψηλό κόστος)

Ενεργοποιείται αν συμπέσουν 2–3 «κόκκινες σημαίες»:

• μεγάλο επεισόδιο με μαζικά θύματα, (https://www.theguardian.com/world/2025/dec/20/israeli-troops-kill-palestinians-sheltering-in-gaza-school-hospital-chiefs)
• αδιέξοδο/ρήξη στον φάκελο ομήρων, (https://www.washingtonpost.com/world/2025/12/04/israel-palestinians-hamas-war-netanyahu-ran-gvili/0ff8b11e-d132-11f0-92cb-561ee4e6a771_story.html)
• περιστατικά/αστοχίες κοντά στις γραμμές ελέγχου, (https://apnews.com/article/ecf4517d0f51dc118cf97bb72a9d326d)
• και παράλληλη περιφερειακή ένταση που αυξάνει το κόστος εμπορίου/ναυτιλίας. (https://www.spglobal.com/energy/en/news-research/latest-news/shipping/011224-us-uk-launch-strikes-on-houthi-in-yemen-in-response-to-red-sea-attacks-white-house?utm_source=openai)

---

Συμπέρασμα: η «εκεχειρία» ως πεδίο μάχης ισχύος

Η εκεχειρία στη Γάζα δεν είναι σταθερή ειρήνη. Είναι ένας μηχανισμός προσωρινής διαχείρισης όπου κάθε πλευρά προσπαθεί να μετατρέψει χρόνο σε πλεονέκτημα:

• το Ισραήλ θέλει ασφάλεια/αποτροπή και πολιτικά διαχειρίσιμη έκβαση,
• η Χαμάς θέλει επιβίωση/ρόλο,
• οι μεσολαβητές θέλουν επιρροή,
• οι μεγάλες δυνάμεις θέλουν να μην ανοίξει νέο περιφερειακό μέτωπο.

Για την Ελλάδα, η υπόθεση δεν είναι «μακρινή»: είναι λογιστικό κόστος, ενεργειακή αβεβαιότητα, και διπλωματική ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο. Όσο η εκεχειρία παραμένει εύθραυστη, η χώρα καλείται να κινείται με ρεαλισμό: να προστατεύει ναυτιλία και οικονομία, να αποφεύγει διπλωματικές παγίδες, και να αξιολογεί ψυχρά αν και πώς θα εμπλακεί σε σχήματα σταθεροποίησης που μπορεί να φαίνονται «ανθρωπιστικά», αλλά είναι στην ουσία αποστολές σκληρής ασφάλειας. (https://www.un.org/unispal/document/security-council-meeting-coverage-17nov25/?utm_source=openai)