Γαλλικά λύκεια: το Παρίσι υπόσχεται, οι περιφέρειες αποφασίζουν

Την Τρίτη 6 Οκτωβρίου βγήκαν στους δρόμους της Γαλλίας από 266.000 έως 450.000 διαδηλωτές, ανάλογα με το αν μετράει το υπουργείο Εσωτερικών ή οι διοργανωτές (Le Monde). Ο θυμός τους έχει μετρήσιμη βάση. Πέρυσι δεν έγινε το 9,8% των προβλεπόμενων ωρών μαθήματος στα δημόσια γυμνάσια και λύκεια, κυρίως επειδή καθηγητές απουσίασαν χωρίς να αντικατασταθούν (Franceinfo). Η κυβέρνηση απάντησε με ημερομηνίες. Τα χρήματα πρέπει να βρεθούν σε δύο ταμεία: του κράτους για τους καθηγητές και των περιφερειών για τα κτίρια.

Τι μετράει ο καθένας

Η Τρίτη ήταν η τρίτη και μεγαλύτερη ως τώρα ημέρα του κινήματος. Το πρωί αποκλείστηκαν λύκεια και ακολούθησαν πορείες σε πολλές πόλεις. Στο Παρίσι η πορεία ξεκίνησε από την πλατεία République και κατέληξε στη Nation. Το υπουργείο Παιδείας κατέγραψε 891 λύκεια με ολική ή μερική αναστολή μαθημάτων (Le Monde). Η μαθητική ένωση USL μίλησε για 1.800 λύκεια «σε ακινησία» (RTL). Οι δύο αριθμοί δεν συγκρούονται, γιατί η USL μετρά και σχολεία με αποκλεισμό ή διαδήλωση όπου τα μαθήματα δεν σταμάτησαν επίσημα.

Οι πορείες ήταν κατά βάση ειρηνικές, με συγκρούσεις κυρίως στο τέλος τους. Το υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε 488 προσαγωγές, που δεν ισοδυναμούν με διώξεις. Μία ημέρα νωρίτερα, στη Λανς, ένας 15χρονος είχε χάσει το χέρι του από αστυνομική χειροβομβίδα, και η υπόθεση ερευνάται (France 24). Την ίδια Τρίτη ένας αστυνομικός τέθηκε υπό δικαστική διερεύνηση και απομακρύνθηκε από τα καθήκοντά του για τον σοβαρό τραυματισμό ενός 14χρονου στο Σεντ-Ουάν-λομόν (La Croix).

Τι υποσχέθηκε η κυβέρνηση και πότε

Η κυβέρνηση απάντησε με μια επιστολή του πρωθυπουργού Σεμπαστιέν Λεκορνί, με ημερομηνία 4 Οκτωβρίου. Η επιστολή ορίζει πέντε πεδία: αναπληρώσεις καθηγητών, κτίρια και προσαρμογή στους καύσωνες, σχολικό ωράριο, Parcoursup (την πλατφόρμα εισαγωγής στα πανεπιστήμια) και μαθητική εκπροσώπηση. Συντονιστής είναι ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ. Ο πρώτος απολογισμός για τις αναπληρώσεις ορίζεται για τις 16 Οκτωβρίου και οι πρώτες αποφάσεις, με κόστος και πηγή χρηματοδότησης, για το τέλος του μήνα (Υπουργείο Παιδείας).

Ο Ζεφρέ δεσμεύτηκε για καθημερινή καταγραφή των κενών και για απάντηση στις σοβαρότερες περιπτώσεις μέσα σε οκτώ ημέρες. Ξεκαθάρισε ωστόσο ότι δεν εγγυάται αναπληρωτή για κάθε κενό (Franceinfo). Από σήμερα κάθε λύκειο διαθέτει μισή ημέρα για διάλογο, όπως ανακοίνωσε ο Λεκορνί στην Εθνοσυνέλευση (LCP). Η επιστολή δεν δίνει νέο ποσό για κανένα από τα πέντε πεδία. Για τη βραδινή σύσκεψη του Μακρόν στο Ελιζέ δεν έχει δημοσιοποιηθεί κάποια πρόσθετη απόφαση.

Ο προϋπολογισμός που βρίσκεται ήδη στη Βουλή δείχνει πόσο δύσκολο είναι να κλείσουν τα κενά. Η κυβέρνηση προβάλλει αύξηση στη «Σχολική εκπαίδευση», από περίπου 64,4 σε 65,5 δισ. ευρώ (κυβερνητική παρουσίαση). Το ίδιο σχέδιο καταργεί 1.588 θέσεις μόνιμων εκπαιδευτικών (Le Monde). Η κυβέρνηση αντιτάσσει 3.041 θέσεις εκπαιδευόμενων καθηγητών και τη μείωση του μαθητικού πληθυσμού. Ένας εκπαιδευόμενος καθηγητής, πάντως, δεν καλύπτει αυτομάτως μια τάξη όπου λείπει ο διδάσκων.

Ποιος επισκευάζει τη στέγη

Για τα κτίρια ο έλεγχος δεν βρίσκεται στο Παρίσι. Το άρθρο L.214-6 του γαλλικού Κώδικα Εκπαίδευσης αναθέτει στις περιφέρειες την κατασκευή, τις μεγάλες επισκευές, τον εξοπλισμό και τη λειτουργία των λυκείων (νομική ανάλυση). Τις σχετικές πιστώσεις τις ψηφίζουν τα περιφερειακά συμβούλια. Το 2025 οι περιφέρειες δαπάνησαν 6,8 δισ. ευρώ στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, από τα οποία 2,5 δισ. σε επενδύσεις (Public Sénat). Η αύξηση στον κρατικό προϋπολογισμό Παιδείας δεν φτάνει από μόνη της ως τις επισκευές των σχολείων.

Γι' αυτό ο Λεκορνί κάλεσε τους προέδρους των περιφερειών σε τηλεδιάσκεψη σήμερα, από τις 15:30 ως τις 17:00 ώρα Γαλλίας (TF1). Η επιστολή του ζητά συμφωνία για προτεραιότητες και χρηματοδότηση ως το τέλος Οκτωβρίου, ώστε τα εφικτά έργα να γίνουν πριν από το καλοκαίρι του 2027. Στο λύκειο Charles-de-Gaulle στη Vannes οι εργασίες μόνωσης και θέρμανσης έχουν ήδη ξεκινήσει. Η στέγη εξακολουθεί να στάζει, και η συνολική ανακαίνιση είναι προγραμματισμένη για την περίοδο 2026 έως 2028 (Le Télégramme).

Στην Εθνοσυνέλευση η κινητοποίηση έχει ήδη γίνει αντικείμενο αντιπαράθεσης. Ο Λεκορνί κατηγόρησε την Ανυπότακτη Γαλλία ότι επιδιώκει «χάος» πριν από τις εκλογές του 2027, και η Ματίλντ Πανό, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος, απάντησε κατηγορώντας την κυβέρνηση για καταστολή (LCP).

Για τους αναπληρωτές ο Λεκορνί μπορεί να αποφασίσει μόνος του, και η πρώτη δοκιμασία έρχεται στις 16 Οκτωβρίου. Για τις αίθουσες που βράζουν τον Ιούνιο και τις στέγες που στάζουν, η προθεσμία του τέλους Οκτωβρίου είναι προθεσμία μιας διαπραγμάτευσης με όσους κρατούν το ταμείο των κτιρίων, όχι μιας απόφασης που μπορεί να πάρει μόνος του.