Η Γαλλία παραδέχεται ανάπτυξη 0,5% και έλλειμμα πάνω από 5%

Η Γαλλία, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης, παραδέχθηκε ότι φέτος σχεδόν δεν θα αναπτυχθεί. Και ότι το έλλειμμά της, το κενό ανάμεσα σε όσα ξοδεύει και όσα εισπράττει το κράτος μέσα στη χρονιά, θα ξεπεράσει το 5% του ΑΕΠ, τον στόχο που είχε βάλει η ίδια. Στις 11 Σεπτεμβρίου, ξεκινώντας την προετοιμασία του προϋπολογισμού του 2027, ο υπουργός Οικονομίας Ρολάν Λεσκίρ κατέβασε την πρόβλεψη ανάπτυξης του 2026 στο 0,5% (Le Monde, 11/9, Europe 1, 11/9). Νέο ακριβές ποσοστό ελλείμματος δεν ανακοίνωσε.

Για να καταλάβει κανείς τι άλλαξε, αξίζει να δει τη διαδοχή. Στη βάση του προϋπολογισμού η κυβέρνηση περίμενε ανάπτυξη 1%. Στα μέσα Απριλίου την κατέβασε στο 0,9%, στις 7 Ιουλίου στο 0,7%, και τώρα στο 0,5% (La Croix, 11/9). Μέσα σε έναν χρόνο, η πρόβλεψη υποχώρησε σταθερά, βήμα το βήμα. Η στατιστική υπηρεσία INSEE είναι ακόμη πιο απαισιόδοξη: την ίδια εβδομάδα κατέβασε τη δική της εκτίμηση στο 0,4%, με την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών να υποχωρεί κατά 0,4% και την ανεργία να ανεβαίνει προς το 8,6% στο τέλος του έτους (Boursorama, 10/9).

Δύο πιέσεις πάνω στον προϋπολογισμό

Απέναντι στη στάσιμη οικονομία στέκονται δύο ταυτόχρονες πιέσεις. Η πρώτη είναι το ίδιο το έλλειμμα. Η δεύτερη είναι το κόστος να το σέρνεις: ο Λεσκίρ τοποθέτησε την επιβάρυνση του κράτους από τόκους περίπου στα 65 δισ. ευρώ, κατά 4,5 δισ. πάνω από τον αρχικό σχεδιασμό (Reuters/BOL, 11/9 · Reuters/Yahoo).

Εδώ κρύβεται το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο. Στην εαρινή πρόβλεψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το γαλλικό έλλειμμα του 2026 ήταν 5,1% του ΑΕΠ και οι τόκοι 2,6%· αν τους αφαιρέσεις, μένει «πρωτογενές» έλλειμμα περίπου 2,5% (Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Με απλά λόγια, η Γαλλία ξοδεύει περισσότερα απ' όσα βγάζει ακόμη και πριν πληρώσει έναν τόκο.

Και αυτό το 2,5% είναι σχεδόν όσο η προβλεπόμενη ετήσια άνοδος του χρέους, από 115,6% σε 118,1% του ΑΕΠ. Το χρέος δεν φουσκώνει από τους τόκους· φουσκώνει επειδή το κράτος ξοδεύει διαρθρωτικά πάνω από τα έσοδά του, και οι τόκοι απλώς κάνουν την τρύπα δυσκολότερη να κλείσει. Κανονικά, μια οικονομία που μεγαλώνει σε αξία, μαζί με τις τιμές, ρίχνει το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ. Με πραγματική ανάπτυξη μόλις 0,5%, αυτό το φρένο δεν πιάνει.

Οι αγορές το είχαν ήδη μυριστεί. Στη δημοπρασία της 3ης Σεπτεμβρίου η Γαλλία άντλησε γύρω στα 13,5 δισ. ευρώ (Zonebourse). Το ομόλογο λήξης 2036 βγήκε με απόδοση 4,23%, από 3,90% τον Αύγουστο (Boursorama, στοιχεία AFT). Στις 11 Σεπτεμβρίου το γαλλικό δεκαετές πλήρωνε 4,45% έναντι 3,50% του γερμανικού, διαφορά κοντά στη μία ποσοστιαία μονάδα (Cercle de l'Épargne). Η πίεση φαινόταν ήδη τον Αύγουστο, όταν το γαλλικό 30ετές σκαρφάλωσε κοντά στο 4,80% (To Brief). Με μέση διάρκεια χρέους περίπου 8,5 έτη, τα ακριβότερα επιτόκια δεν χτυπούν όλο το χρέος μεμιάς· περνούν σταδιακά, καθώς λήγουν οι παλιοί τίτλοι και εκδίδονται νέοι.

Το δίλημμα του 2027 που δεν έχει κλείσει

Τι σημαίνει αυτό για τον επόμενο προϋπολογισμό; Η τελική επιλογή είναι πολιτική και ανήκει στον πρωθυπουργό Σεμπαστιέν Λεκορνί, με τον Λεσκίρ στο οικονομικό πλαίσιο και τον Νταβίντ Αμιέλ στους δημόσιους λογαριασμούς. Οι πληροφορίες μιλούν για εξοικονομήσεις 20–30 δισ. ευρώ, ποσό που συγκρατεί την αύξηση της δαπάνης χωρίς να την κόβει ισόποσα (Franceinfo, LCP). Τα σενάρια αγγίζουν τις αναρρωτικές άδειες, τις αποζημιώσεις ορισμένων φαρμάκων και τη μεταχείριση των υψηλότερων συντάξεων. Τίποτα δεν έχει ψηφιστεί ακόμη.

Ο ευρωπαϊκός περιορισμός είναι υπαρκτός αλλά όχι αυτόματος: το 5% ήταν εθνικός στόχος, όχι το ευρωπαϊκό όριο αναφοράς του 3%, και η Γαλλία βρίσκεται ήδη από το 2024 σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος που της ζητά διόρθωση έως το 2029 (EUR-Lex, Καν. 2024/1263).

Και η Ελλάδα; Ένα γαλλικό πρόβλημα δεν μένει πάντα εντός συνόρων. Αν οι αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων ανέβουν απότομα, η αναταραχή μπορεί να περάσει στις τράπεζες και στα επενδυτικά κεφάλαια που κρατούν τους τίτλους· η ΕΚΤ διαθέτει εργαλείο στήριξης, αλλά μόνο για «αδικαιολόγητες» κινήσεις της αγοράς (ΕΚΤ, όροι TPI). Προς το παρόν, καμία μετρημένη αύξηση του ελληνικού κόστους δανεισμού δεν αποδίδεται στη Γαλλία, και το ελληνικό χρέος, με μεγάλο επίσημο τμήμα και μακρές λήξεις, απορροφά αργά τους κραδασμούς της αγοράς.

Η γαλλική εικόνα δεν είναι επανάληψη της ελληνικής κρίσης: είναι μια πλούσια οικονομία που ξοδεύει διαρθρωτικά πάνω από τα έσοδά της και το πληρώνει σε επιτόκια. Το ερώτημα που χρωστά απάντηση ο Λεκορνί είναι ποιος θα σηκώσει τον λογαριασμό των 20–30 δισ., ώστε να μη τον σηκώσουν αργότερα, ακριβότερα, οι αγορές.