Γαλλία: αναστέλλεται η χειροβομβίδα μετά τον ακρωτηριασμό στη Λανς

Στις 5 Οκτωβρίου, έξω από το λύκειο Auguste-Béhal στη Λανς, ένας 15χρονος έχασε το χέρι του όταν εξερράγη αστυνομική χειροβομβίδα (BFMTV). Την επομένη, η Εθνική Αστυνομία πάγωσε με εσωτερικό τηλεγράφημα ένα συγκεκριμένο μέσο, την εκτοξευόμενη ηχητική χειροβομβίδα ASSD, και μόνο στις μαθητικές κινητοποιήσεις. Το έκανε πριν ο υπουργός Εσωτερικών ανακοινώσει δημόσια το μέτρο (Le Parisien). Δεν έχει ακόμη εξακριβωθεί αν αυτή ήταν η χειροβομβίδα που ακρωτηρίασε τον μαθητή.

Ο εισαγγελέας της Μπετούν, Étienne Thieffry, είπε στις 6 Οκτωβρίου ότι, κατά τα πρώτα στοιχεία, οι αστυνομικοί έριξαν διαδοχικά δακρυγόνα και τουλάχιστον μία ηχητική χειροβομβίδα, αφού είχαν προειδοποιήσει (La Libre/AFP). Τα στοιχεία αυτά περιγράφουν την επιχείρηση στο σύνολό της και δεν λένε ποιο τεμάχιο χτύπησε το παιδί. Στο κρίσιμο σημείο οι εκδοχές συγκρούονται. Μια μαθήτρια που ήταν παρούσα λέει ότι το αντικείμενο έφτασε στο χέρι του, ενώ αστυνομικές πηγές λένε ότι το σήκωσε από το έδαφος (Franceinfo). Η μητέρα του αρνήθηκε δημόσια ότι ο γιος της σήκωσε τη χειροβομβίδα και ανακοίνωσε ότι η οικογένεια θα καταθέσει μήνυση (Le Dauphiné).

Τι πάγωσε, ποιος το ανέλαβε

Το κείμενο της εντολής δεν έχει δημοσιευθεί ολόκληρο. Η εφημερίδα Le Parisien και η Libération λένε ότι το είδαν. Κατά τις δύο εφημερίδες, το τηλεγράφημα αναστέλλει προληπτικά την «grenade ASSD … projetée par lanceur» της εταιρείας Alsetex, φέρει ημερομηνία 6 Οκτωβρίου και δεν ορίζει πότε λήγει το μέτρο (Le Parisien, Libération). Η εντολή αποδίδεται στη Γενική Διεύθυνση της Εθνικής Αστυνομίας και στον διευθυντή της, Louis Laugier. Όσο δεν δημοσιεύεται αντίγραφο, δεν μπορεί να επαληθευτεί ποιος την υπέγραψε.

Τη δημόσια ευθύνη την πήρε ο υπουργός. Ο Λοράν Νιούνες ανακοίνωσε την απόφαση στο RTL στις 7 Οκτωβρίου, μιλώντας γενικά για ηχητικές χειροβομβίδες, με διατύπωση ευρύτερη από αυτήν της εντολής (RTL). Το Franceinfo, επικαλούμενο ανώνυμες πηγές, γράφει ότι το αίτημα το είχε διατυπώσει ο ίδιος ο Εμανουέλ Μακρόν σε σύσκεψη της 6ης Οκτωβρίου (Franceinfo).

Τα ονόματα των χειροβομβίδων μπλέκονται, και εδώ βρίσκεται η πιο λεπτή ασυμφωνία της υπόθεσης. Οι πρώτες διαρροές από ανώνυμες αστυνομικές πηγές μιλούσαν για GM2L, ένα άλλο μέσο που συνδυάζει δακρυγόνο και κρότο. Αργότερα η εφημερίδα Le Monde, με βάση τεχνικά αστυνομικά έγγραφα, ταύτισε το μέσο της Λανς με το μοντέλο EF-SON. Η ονομασία αυτή δεν εμφανίζεται στα γνωστά αποσπάσματα της εντολής (Le Monde). Επειδή κανένα εισαγγελικό ή εργαστηριακό πόρισμα δεν έχει δημοσιευθεί, μόνο ένα πράγμα είναι βέβαιο: η αστυνομία ανέστειλε προληπτικά την εκτοξευόμενη ASSD, ενώ ο ακριβής τύπος της χειροβομβίδας που τραυμάτισε τον μαθητή ερευνάται ακόμη.

Την απάντηση αναζητά η IGPN, η εσωτερική επιθεώρηση της αστυνομίας. Εξετάζει βίντεο επιτήρησης και καμερών σώματος, αστυνομικές επικοινωνίες και καταθέσεις, για να μάθει πώς η χειροβομβίδα βρέθηκε στο χέρι του μαθητή, τι τύπου ήταν και αν η χρήση της ήταν νόμιμη (La Libre/AFP).

Η αναστολή δεν αλλάζει τον κανόνα της αστυνόμευσης. Οι εκτοξευτές ελαστικών βλημάτων παρέμειναν διαθέσιμοι (Libération). Κάθε χρήση βίας κρίνεται, όπως και πριν, με τον Κώδικα Εσωτερικής Ασφάλειας: πρέπει να είναι απολύτως αναγκαία και ανάλογη και να σταματά μόλις λήξει η διαταραχή (Légifrance). Η Ανυπότακτη Γαλλία (LFI) χαρακτήρισε την κίνηση καθυστερημένη και ζήτησε ευρύτερους περιορισμούς. Από την άλλη πλευρά, αστυνομικοί εκπρόσωποι που μίλησαν στο France Inter φοβούνται ότι θα δυσκολέψει ο χειρισμός βίαιων επεισοδίων (France Inter).

Ένα κίνημα που δεν έχει σβήσει

Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η κινητοποίηση για τις ελλείψεις εκπαιδευτικών και τα φθαρμένα σχολικά κτίρια συνεχίζεται (To Brief). Στις 7 Οκτωβρίου το υπουργείο Παιδείας μέτρησε 459 λύκεια με πλήρη ή μερική αναστολή μαθημάτων, έναντι 891 την προηγουμένη (Le Monde). Την ίδια μέρα ο Νιούνες ανέφερε 6.629 προσαγωγές από την αρχή του κινήματος ως το βράδυ της 6ης (RFI). Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιέν Λεκορνί υποσχέθηκε προτάσεις ως τα τέλη Οκτωβρίου και μισή ημέρα αφιερωμένη σε διάλογο στα λύκεια (The Straits Times).

Η Λανς είναι η βαρύτερη υπόθεση, όχι όμως η μόνη. Από την αρχή του μαθητικού κινήματος η IGPN έχει αναλάβει 18 υποθέσεις, που δεν αφορούν όλες τη Λανς ούτε το ίδιο όπλο (Public Sénat). Σε μία από αυτές, στο Saint-Ouen-l'Aumône, ένας αστυνομικός τέθηκε στις 6 Οκτωβρίου υπό mise en examen για τον σοβαρό τραυματισμό ενός 14χρονου. Πρόκειται για στάδιο ποινικής διερεύνησης, όχι για καταδίκη (BFMTV). Στις 7 Οκτωβρίου άνοιξε επίσης χωριστή εισαγγελική έρευνα, που ανατέθηκε κι αυτή στην IGPN, για τον τραυματισμό ενός 17χρονου στη Μασσαλία (TF1).

Η αναστολή απαντά σε ένα στενό ερώτημα: ποιο όπλο μένει στην αποθήκη όσο ερευνάται η Λανς. Οι 18 φάκελοι της IGPN θέτουν ένα πολύ μεγαλύτερο, πώς αστυνομεύτηκε ένα ολόκληρο κίνημα εφήβων (Public Sénat).