Γαλλία: 15χρονος έχασε το χέρι του σε κινητοποίηση

Ένας 15χρονος μαθητής έχασε το χέρι του τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου. Η χειροβομβίδα εξερράγη την ώρα που η αστυνομία επενέβαινε σε μαθητική συγκέντρωση έξω από το επαγγελματικό λύκειο Auguste-Béhal στη Λανς, στη βόρεια Γαλλία. Ο έφηβος διακομίστηκε στη Λιλ και η ζωή του δεν κινδυνεύει, ενώ ο εισαγγελέας ανέθεσε έρευνα στην IGPN, την υπηρεσία εσωτερικών υποθέσεων της γαλλικής αστυνομίας (Franceinfo). Ο τραυματισμός συνέβη μέσα σε ένα κίνημα που εδώ και μέρες αναστατώνει εκατοντάδες λύκεια για ελλείψεις προσωπικού και φθαρμένα κτίρια (To Brief).

Για το τι προηγήθηκε υπάρχει μόνο η εκδοχή των αρχών, που δόθηκε σε συνέντευξη Τύπου. Ο νομάρχης του Πα-ντε-Καλαί François-Xavier Lauch είπε ότι μαθητές είχαν συγκεντρωθεί στην οδό Paul-Éluard. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αστυνομικοί δέχθηκαν ρίψεις αντικειμένων και αναπτύχθηκαν οι CRS, οι μονάδες δημόσιας τάξης (La Voix du Nord). Γραπτό δελτίο της νομαρχίας ή της εισαγγελίας δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Δύο εκδοχές για μία κίνηση

Για την κρίσιμη στιγμή κυκλοφορούν δύο αντικρουόμενες περιγραφές. Η 16χρονη Chloé έτρεχε πίσω από τον 15χρονο. Λέει ότι ένα αντικείμενο έφτασε στο χέρι του και εξερράγη, και επιμένει ότι εκείνος δεν το σήκωσε (La Voix du Nord). Ανώνυμες αστυνομικές πηγές υποστηρίζουν το αντίθετο: η χειροβομβίδα έπεσε στο έδαφος και ο μαθητής την πήρε για να την πετάξει πίσω. Οι ίδιες πηγές κάνουν λόγο για «χειροβομβίδα απώθησης πλήθους» (BFMTV). Ο εισαγγελέας της Μπετούν Étienne Thieffry δήλωσε ότι δεν μπορεί ακόμη να πει ποια αλληλουχία συνέβη. Ούτε ο τύπος της χειροβομβίδας έχει προσδιοριστεί επίσημα (Ouest-France). Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι υπάρχει βίντεο, όμως επαληθευμένη ανάλυση που να δείχνει την κίνηση του χεριού δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Το νομικό πλαίσιο ορίζει τι θα εξεταστεί. Ο γαλλικός Κώδικας Εσωτερικής Ασφάλειας προβλέπει κατά κανόνα δύο προειδοποιήσεις πριν από τη χρήση βίας για τη διάλυση συγκέντρωσης. Εξαιρούνται οι περιπτώσεις όπου οι δυνάμεις δέχονται βία ή δεν μπορούν αλλιώς να υπερασπιστούν τη θέση τους. Σε κάθε περίπτωση, η βία πρέπει να είναι απολύτως αναγκαία και ανάλογη (Légifrance). Η περιγραφή του νομάρχη για ρίψεις αντικειμένων παραπέμπει σε αυτή την εξαίρεση. Από τον τραυματισμό μόνο, όμως, δεν προκύπτει αν τηρήθηκαν οι κανόνες.

Η έρευνα αφορά βία που προκάλεσε ακρωτηριασμό ή μόνιμη αναπηρία. Ο χαρακτηρισμός αυτός περιγράφει τα γεγονότα και δεν καταλογίζει ακόμη ευθύνη σε συγκεκριμένο αστυνομικό (Franceinfo). Η IGPN συλλέγει στοιχεία υπό δικαστική εποπτεία· δεν αποφασίζει για ενοχή. Δημόσια δεν έχει κατονομαστεί ποιος διοικούσε στο σημείο ή ποιος έδωσε την εντολή. Η υπόθεση της Λανς είναι χωριστή από τρεις έρευνες για τραυματισμούς μαθητών σε Sevran, Saint-Ouen-l'Aumône και Tours, που ανακοινώθηκαν στις 30 Σεπτεμβρίου (TF1 Info). Χωριστή είναι και η έρευνα για το Argenteuil, που ξεκίνησε στις 2 Οκτωβρίου (Le Figaro).

Το κίνημα γύρω από τη Λανς

Το υπουργείο Παιδείας μετρούσε αργά το πρωί της Δευτέρας 413 λύκεια με δράσεις ή διαταραχές από την αρχή της ημέρας. Την Κυριακή, ο υπουργός Édouard Geffray είχε εκτιμήσει σε 400 έως 500 τα λύκεια με πλήρη ή μερική αναστολή μαθημάτων (Le Monde). Οι δύο αριθμοί μετρούν διαφορετικά πράγματα σε διαφορετική στιγμή και δεν αθροίζονται. Δείχνουν πάντως κίνημα εθνικής κλίμακας, όχι τοπικό.

Οι μαθητικές οργανώσεις ζητούν κάλυψη των απουσιών των καθηγητών, περισσότερο προσωπικό και πόρους, καθώς και καλύτερα κτίρια. Άλλα αιτήματα αφορούν τον ρυθμό των μαθημάτων και το Parcoursup, την πλατφόρμα εισαγωγής στα πανεπιστήμια. Ο Geffray υποσχέθηκε σχέδιο για ταχύτερες αναπληρώσεις, με προτεραιότητα στις τάξεις που δίνουν εξετάσεις. Ο πρωθυπουργός Sébastien Lecornu ανακοίνωσε οδικό χάρτη με αποτελέσματα μέσα στον Οκτώβριο. Οι μαθητικές οργανώσεις λένε ότι συγκεκριμένα μέτρα δεν έχουν δει ακόμη (Le Monde).

Η Union syndicale lycéenne και η Union étudiante καλούν σε πανεθνική κινητοποίηση την Τρίτη 6 Οκτωβρίου, με τη στήριξη εκπαιδευτικών συνδικάτων. Στο Παρίσι η συγκέντρωση ορίστηκε για τις 14:00 στην Place de la République (TF1 Info). Ο Geffray χαρακτήρισε δραματικό τον τραυματισμό και είπε ότι η διαδήλωση είναι δημοκρατική ελευθερία που πρέπει να προστατευθεί. Ο υπουργός Εσωτερικών Laurent Nuñez είχε δηλώσει ότι δεν έδωσε εντολή να μη χρησιμοποιούνται τα διαθέσιμα αστυνομικά μέσα (Ouest-France). Η επικεφαλής των Οικολόγων Marine Tondelier ζήτησε αλλαγή στην πρακτική της αστυνόμευσης. Αστυνομικό συνδικάτο υπερασπίστηκε τους αστυνομικούς και περιέγραψε τη βία ως έσχατο μέσο (BFMTV). Ως το βράδυ της Δευτέρας δεν είχε ανακοινωθεί καμία αλλαγή στις αστυνομικές οδηγίες.

Το ερώτημα που κρίνει την υπόθεση είναι αν η χειροβομβίδα έφτασε στο χέρι του 15χρονου ή αν την έπιασε ο ίδιος. Την απάντηση χρωστούν πλέον ο εισαγγελέας Thieffry και η IGPN. Η κινητοποίηση της Τρίτης θα γίνει πριν δοθεί αυτή η απάντηση, και κάθε πλευρά θα βγει στον δρόμο με τη δική της εκδοχή για τη Λανς.