Φυσικό αέριο στην Κρήτη: Παραγωγή το 2032, ασαφή έσοδα και περιβαλλοντικό ρίσκο

Την ώρα που οι Έλληνες πληρώνουν τη βενζίνη €1,87 το λίτρο και το ενεργειακό κόστος σπάει ρεκόρ (To Brief), η Βουλή κύρωσε τις συμβάσεις με τη Chevron για γεωτρήσεις νότια της Κρήτης (To Brief). Η υπόσχεση είναι εγχώριο φυσικό αέριο. Η πραγματικότητα μετριέται σε χρόνο.

Η Ελλάδα εισάγει το 99% του φυσικού αερίου που καταναλώνει και πληρώνει €53/MWh για αμερικανικό LNG (υγροποιημένο φυσικό αέριο), όταν ο μέσος ευρωπαϊκός όρος είναι €34/MWh (IEEFA). Η πρώτη πιθανή παραγωγή από τα οικόπεδα της Chevron δεν αναμένεται πριν το 2032-2035 (CNN). Στο μεσοδιάστημα, κανείς δεν θα δει μείωση στον λογαριασμό ρεύματος από αυτή τη συμφωνία.

Το εμβληματικό «40% στο δημόσιο» χρειάζεται αποσαφήνιση. Αφορά τα καθαρά κέρδη, όχι τα ακαθάριστα έσοδα. Η Greenpeace το αποτυπώνει πιο συγκεκριμένα: σε ένα βαρέλι αξίας 100 ευρώ με περιθώριο κέρδους 10%, το κράτος εισπράττει 2 ευρώ (Press Project). Και αυτό μόνο αν τελικά βρεθεί εμπορικό κοίτασμα. Από το 2014 έχουν δαπανηθεί πάνω από €176 εκατ. σε σεισμικές έρευνες χωρίς αποτέλεσμα (Protothema).

Η κοινοπραξία (Chevron 70%, Helleniq Energy 30%) αναλαμβάνει τον οικονομικό κίνδυνο, το δημόσιο δεν βάζει κεφάλαια. Αναλαμβάνει όμως τον περιβαλλοντικό. Οι γεωτρήσεις θα γίνουν σε βάθη που ξεπερνούν τα 3.000 μέτρα, σε οικολογικά ευαίσθητα ύδατα της Μεσογείου (Brief Glance). Σε αυτά τα βάθη, ένα ατύχημα είναι πρακτικά ανεξέλεγκτο, η ελληνική ακτοφυλακή δεν διαθέτει εξοπλισμό αντιμετώπισης για deepwater spill, και ο τουρισμός της Κρήτης θα ήταν ο πρώτος που θα πλήρωνε τις συνέπειες.

Αν βρεθεί αέριο, η παραγωγή θα ξεκινήσει σε μια εποχή που η Ευρώπη δεσμεύεται να χρησιμοποιεί λιγότερο. Αν δεν βρεθεί, η Ελλάδα θα εξακολουθεί να πληρώνει premium, με ρωσικό αέριο στο 38,6% του μίγματος (Energymag) και απαγόρευση εισαγωγών από τον Οκτώβριο 2027 (Liberal). Και στα δύο σενάρια, ο λογαριασμός παραμένει στον καταναλωτή.