Φυλακή στην Κρήτη, πόρισμα 115.000 ευρώ στην Αθήνα

Στο Ηράκλειο, ο ένας από τους δύο αδελφούς λογιστές από το Ρέθυμνο, που η δικογραφία τοποθετεί στην κορυφή του κρητικού κυκλώματος επιδοτήσεων, οδηγήθηκε σήμερα στη φυλακή. Οι άλλοι 21 συγκατηγορούμενοι αφέθηκαν ελεύθεροι με όρους και εγγυήσεις 5.000 έως 10.000 ευρώ (News247, LiFO). Την ίδια ώρα, στην Αθήνα, ένα ολιγοσέλιδο πόρισμα κυκλοφορεί από χέρι σε χέρι μέσα στη ΝΔ ως απόδειξη ότι το πολιτικό σκέλος της υπόθεσης «ξεφουσκώνει». Είναι το ίδιο σκάνδαλο, αλλά παράγει δύο τελείως διαφορετικές αφηγήσεις.

Στην Κρήτη, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία περιγράφει έναν μηχανισμό που δούλευε από το 2019. Οι κατηγορούμενοι φέρονται να εντόπιζαν αδήλωτα αγροτεμάχια και βοσκοτόπια, να συνέθεταν εικονικά μισθωτήρια και ψευδείς δηλώσεις κατοχής, και μέσα από τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ, τα πιστοποιημένα γραφεία που υποβάλλουν τις αιτήσεις για λογαριασμό των παραγωγών) τα περνούσαν στο σύστημα του ΟΠΕΚΕΠΕ ώστε να πληρωθούν επιδοτήσεις σε ανθρώπους που ποτέ δεν καλλιέργησαν τη γη (iefimerida, HuffPost). Το εκτιμώμενο όφελος μόνο για το κρητικό σκέλος αγγίζει τα 3 εκατομμύρια ευρώ, με 46 επιπλέον περιπτώσεις μέσω ΚΥΔ να προσθέτουν άλλο 1,26 εκατομμύριο (Protothema). Οι κατηγορίες είναι κακουργηματικές: διεύθυνση ή ένταξη σε εγκληματική οργάνωση, απάτη κατά των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ, νομιμοποίηση εσόδων.

Η έκθεση που «αλλάζει άρδην τα δεδομένα»

Στο πολιτικό σκέλος, ο τόνος είναι αντίστροφος. Το πόρισμα της Παρασκευής Τυχεροπούλου, εσωτερικής ελέγκτριας με βαθιά γνώση του ΟΠΕΚΕΠΕ, παραδόθηκε στις 18 Μαΐου στην εντεταλμένη Ευρωπαία εισαγγελέα Πόπη Παπανδρέου. Σύμφωνα με τις διαρροές, εξετάζει 23 περιπτώσεις παραγωγών και παρεμβάσεις που αποδίδονται σε 13 βουλευτές της ΝΔ, και περιορίζει την αποδείξιμη ζημιά από περίπου 1,2 εκατομμύρια ευρώ σε περίπου 115.000 (News247, Capital, Zougla). Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης μίλησε για δεδομένα που «αλλάζουν άρδην» (To Vima). Από τη Χαριλάου Τρικούπη, ο Χρήστος Κακλαμάνης απάντησε ότι, αν το πόρισμα ήταν στη Βουλή πριν την ψηφοφορία, δεν θα κατέθεταν καν αίτημα προανακριτικής (Protothema, iefimerida).

Το ότι δεν προκύπτει οικονομική ζημιά, δεν σημαίνει ότι η παρέμβαση δεν έγινε. Δείχνει ότι κάποιες αιτήσεις μπλοκαρίστηκαν ή ότι το ποσό που τελικά πληρώθηκε ήταν μικρότερο, όχι ότι το τηλέφωνο δεν χτύπησε. Το ίδιο το πόρισμα, εξάλλου, δεν έχει δημοσιοποιηθεί πλήρως: κρίνεται μέσα από διαρροές, με την κυβέρνηση να επιλέγει ποιες ερμηνείες μπαίνουν στον δημόσιο διάλογο (To Vima).

Δύο ταχύτητες, ένας θεσμός

Αυτή η δικαιοσύνη δύο ταχυτήτων πηγάζει απευθείας από το Σύνταγμα. Για τον λογιστή στο Ρέθυμνο, ο δρόμος είναι ευθύς: η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ερευνά, η ελληνική Δικαιοσύνη εκτελεί (EPPO). Για τους 13 βουλευτές παρεμβάλλεται η ασυλία του άρθρου 62 του Συντάγματος, που απαιτεί άδεια της Βουλής για κάθε δίωξη. Για πρώην υπουργούς ισχύει το ακόμη πιο σφιχτό άρθρο 86 (Hellenic Parliament). Η Ολομέλεια απέρριψε ήδη πρόσφατα την προανακριτική για Λιβανό και Αραμπατζή (To Brief), ενώ η επικεφαλής της EPPO, Λάουρα Κοβέσι, έχει εκφράσει δημόσια ανησυχίες για ελληνικές νομοθετικές ρυθμίσεις που υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα των ερευνών της (Brussels Times).

Στη μέση βρίσκεται ένα σύστημα που η Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού (CONT) του Ευρωκοινοβουλίου χαρακτήρισε «με σοβαρές διαρθρωτικές αδυναμίες» την περασμένη εβδομάδα (Euronews). Την ίδια ώρα, η ΑΑΔΕ συνεχίζει να ζητά πίσω 16,3 εκατομμύρια ευρώ από 27.193 παραγωγούς (To Brief).

Το ερώτημα που δεν απαντούν ούτε ο ένας ούτε ο άλλος πόλος της αντιπαράθεσης είναι ποιος ακριβώς ενέκρινε τις 23 παρεμβάσεις στο εσωτερικό του ΟΠΕΚΕΠΕ. Όχι ποιος βουλευτής τηλεφώνησε, αλλά ποιο στέλεχος υπέγραψε την πληρωμή στην άλλη άκρη της γραμμής. Όσο αυτό το όνομα μένει εκτός δικογραφίας, οι 115.000 ευρώ της έκθεσης Τυχεροπούλου θα συνεχίσουν να ηχούν πιο δυνατά από τα 3 εκατομμύρια της Κρήτης.