Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι έως 800W: τι κρύβει το «χωρίς έγχυση»

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έβαλε στις 10 Ιουλίου 2026 σε δημόσια διαβούλευση ένα νέο μέτρο που για πρώτη φορά επιτρέπει μικρά φωτοβολταϊκά έως 800 Watt στο μπαλκόνι μιας κατοικίας, μαζί με αυτόνομες μπαταρίες (ΥΠΕΝ). Το υπουργείο μιλά για «ενεργειακή δημοκρατία» και φθηνότερο ρεύμα. Μία φράση όμως στο ίδιο κείμενο αλλάζει τα οικονομικά: τα συστήματα λειτουργούν «αποκλειστικά για την κάλυψη ιδίων αναγκών, χωρίς έγχυση ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο». Τα σχόλια της διαβούλευσης μένουν ανοιχτά έως τις 20 Ιουλίου.

Αυτή η φράση είναι όλη η ιστορία. Ένα μικρό φωτοβολταϊκό στο μπαλκόνι μπορεί σε καλές συνθήκες να παράγει γύρω στις 1.100-1.300 κιλοβατώρες τον χρόνο, αν κλιμακώσεις τα στοιχεία για μεγαλύτερα συστήματα (Dropfix). Σε αστικό μπαλκόνι με σκιάσεις και κακό προσανατολισμό, το νούμερο πέφτει προς τις 700-1.100. Αλλά ο κρίσιμος αριθμός δεν είναι η παραγωγή. Είναι πόση απ' αυτή την παραγωγή καταναλώνει το σπίτι τη στιγμή ακριβώς που παράγεται.

Γιατί το μεσημέρι είναι το πρόβλημα

Το πάνελ παράγει το μεσημέρι, όταν ο ήλιος είναι ψηλά. Ένα νοικοκυριό που δουλεύει έξω, όμως, το μεσημέρι έχει ανοιχτό μόνο το ψυγείο, το router και λίγες συσκευές σε αναμονή. Χωρίς μπαταρία να αποθηκεύσει το πλεόνασμα, ο μετατροπέας (inverter) απλώς κόβει την παραγωγή, γιατί ο κανόνας απαγορεύει να τη «σπρώξεις» στο δίκτυο. Για ένα άδειο το μεσημέρι σπίτι, τεχνικός υπολογισμός τάξης μεγέθους δίνει ένα εύρος αξιοποίησης της τάξης του 20% έως 40% της ετήσιας παραγωγής. Πρακτικά, από τις 700-1.100 κιλοβατώρες, χρήσιμες μένουν ίσως 140-440. Το αφήγημα «σχεδόν δωρεάν ρεύμα» δύσκολα στέκει σε αυτό το προφίλ.

Από το net billing όμως στο zero feed-in υπάρχει μια κρίσιμη διαφορά: στο μπαλκόνι δεν πουλάς τίποτα. Στο net billing (το νέο καθεστώς αυτοκατανάλωσης) η ενέργεια που καις επιτόπου σου γλιτώνει ρεύμα σε τιμή λιανικής, ενώ την περίσσεια που φεύγει στο δίκτυο την πουλάς φθηνά, σε τιμή χονδρικής, όχι μία προς μία όπως στο παλιό net metering (Selectra, Aenergy). Στο zero feed-in των μπαλκονιών δεν υπάρχει καν αυτή η πώληση: ό,τι δεν καταναλωθεί ή δεν αποθηκευτεί, χάνεται. Γι' αυτό το σχέδιο απαιτεί αισθητήρα κατεύθυνσης και τηλεμέτρηση, για να διασφαλίζει ότι τίποτα δεν φεύγει προς τα έξω (Newsit).

Το γερμανικό αντιπαράδειγμα

Η χώρα που έχει λύσει το μπαλκόνι είναι η Γερμανία, με πάνω από 1 εκατομμύριο καταγεγραμμένα συστήματα έως τον Ιούλιο του 2025, μετά από δεκαπλασιασμό σε τρία χρόνια (Renewable Energy Institute). Το μάθημα δεν ήταν η αυστηρότητα. Ήταν η απλότητα: όριο 800 βατ στην έξοδο του inverter, μια απλή καταχώριση σε μητρώο, καμία αδειοδότηση για κάθε μπαλκόνι (pv magazine). Και, κρίσιμο: η αντίστροφη ροή προς το δίκτυο συνήθως επιτρέπεται, απλώς δεν πληρώνεται. Ακόμα κι εκεί, μελέτη του HTW Berlin βρήκε απόσβεση 4 έως 7 χρόνια, όχι το υπεραισιόδοξο ενάμιση (DW).

Η ελληνική επιλογή κινείται αντίστροφα: περισσότερος έλεγχος, αισθητήρες, νέα Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη κάθε δύο χρόνια. Δεν είναι μικρό πράγμα ότι φεύγει το τέλος σύνδεσης και η σύμβαση με τον ΔΕΔΔΗΕ, γιατί ακριβώς αυτή η γραφειοκρατία κράτησε παγωμένη την αγορά. Η αυτοκατανάλωση έπεσε 30% το 2025, στα 265 μεγαβάτ από 373, και ο ΣΕΦ ζήτησε από τον πρωθυπουργό να ξεμπλοκάρει το net billing (energygame). Έρχεται, δηλαδή, μετά από μια μακρά περίοδο που το ίδιο το κράτος είχε στρέψει τους περιορισμούς και αλλού, όπως στο νέο χωροταξικό για τις ΑΠΕ (To Brief).

Και εδώ κλείνει η παγίδα. Η μπαταρία λύνει τεχνικά το πρόβλημα, μεταφέροντας τη μεσημεριανή παραγωγή στο βράδυ. Οικονομικά όμως συχνά τη χειροτερεύει, γιατί προσθέτει μεγάλο κόστος πάνω σε ένα πολύ μικρό σύστημα των 550 ευρώ (Powergame). Και το ίδιο το πλαίσιο αφήνει ασαφές αν και με ποιους όρους θα επιτρέπεται πρακτικά μπαταρία στο μπαλκόνι, σύμφωνα με ρεπορτάζ της αγοράς (World Energy News).

Το μέτρο ανοίγει, όντως, μια πόρτα που ήταν κλειστή για τους ενοικιαστές και τα διαμερίσματα. Αλλά όποιος περιμένει «δωρεάν ρεύμα» θα διαπιστώσει ότι το πραγματικό όφελος το καρπώνεται μόνο όποιος βρίσκεται σπίτι το μεσημέρι, ή πληρώνει ακριβή μπαταρία για να μη λείπει η ενέργεια όταν λείπει ο ίδιος.