Φονική έκρηξη στη Βιολάντα: καταγγελίες για απολύσεις μαρτύρων

Μήνες πριν από την έκρηξη που σκότωσε πέντε εργαζόμενες στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα, οι συνάδελφοί τους μύριζαν αέριο και το έλεγαν στους προϊσταμένους. Αυτό κατέγραφε το πόρισμα της Πυροσβεστικής, σύμφωνα με απόσπασμα που δημοσιεύθηκε στις 18 Φεβρουαρίου (Οικονομικός Ταχυδρόμος, in.gr). Οικογένειες θυμάτων καταγγέλλουν τώρα ότι εργαζόμενοι που κατέθεσαν για την οσμή έχασαν τη δουλειά τους. Η εταιρεία το διαψεύδει, και οι ημερομηνίες που θα έκριναν ποιος λέει την αλήθεια δεν έχουν δημοσιευθεί.

Κατά το απόσπασμα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, οι περισσότεροι εργαζόμενοι σε μία πτέρυγα αντιλαμβάνονταν κατά διαστήματα οσμή ήδη πριν από τα Χριστούγεννα ή και μήνες νωρίτερα. Την είχαν αναφέρει σε υπευθύνους βάρδιας, και είχαν ενημερωθεί προϊστάμενοι. Το κείμενο όμως δεν κατονομάζει ούτε τους εργαζομένους ούτε τους αποδέκτες και δεν δίνει ημερομηνίες. Χωρίς ονόματα και ημερομηνίες, καμία συγκεκριμένη μαρτυρία δεν μπορεί να συνδεθεί με συγκεκριμένη απόλυση.

Ο ιδιοκτήτης Κωνσταντίνος Τζιωρτζιώτης, προφυλακισμένος από τον Φεβρουάριο, αποφυλακίστηκε την 1η Σεπτεμβρίου. Με το βούλευμα 460/2026, το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Τρικάλων τον άφησε ελεύθερο με απαγόρευση εξόδου από τη χώρα και μηνιαία εμφάνιση στην αστυνομία (Καθημερινή, Newsit). Κατά τα αποσπάσματα που δημοσιεύθηκαν, το συμβούλιο δέχθηκε ότι υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ενοχής, έκρινε όμως ότι η κράτηση δεν χρειάζεται. Η εισαγγελική πρόταση ζητούσε το αντίθετο. Η αποφυλάκιση δεν είναι απαλλαγή, όπως δεν ήταν και για τον γενικό διευθυντή τον Μάιο (To Brief). Οι συγγενείς ζήτησαν στις 2 και στις 17 Σεπτεμβρίου από τον Εισαγγελέα Εφετών Λάρισας να ασκήσει έφεση (Ταχυδρόμος), και δεν έχει τεκμηριωθεί ότι εκείνος την άσκησε.

Η καταγγελία και η διάψευση

Στις 27 Σεπτεμβρίου δημοσιεύθηκε υπόμνημα που αποδίδεται σε οικογένεια θύματος. Το υπόμνημα καταγγέλλει τουλάχιστον δύο απομακρύνσεις εργαζομένων που είχαν παραπονεθεί για την οσμή και είχαν καταθέσει στις Αρχές (Newsit). Δεν δίνει ονόματα ούτε ημερομηνίες και χρησιμοποιεί εναλλάξ το «απολύθηκαν» και το «απομακρύνθηκαν». Οι περισσότερες αναδημοσιεύσεις αντλούν από το ίδιο αρχικό ρεπορτάζ της Real News.

Η πιο συγκεκριμένη περίπτωση αφορά ανώνυμη εργαζόμενη με 25 χρόνια υπηρεσίας. Σύμφωνα με την καταγγελία, είχε καταθέσει και απολύθηκε «πριν από λίγες ημέρες» (News247). Ούτε η κατάθεσή της ούτε τα έγγραφα της απόλυσης έχουν δημοσιευθεί.

Η Βιολάντα απάντησε την ίδια ημέρα με δύο διακριτούς ισχυρισμούς: ότι κανείς δεν απολύθηκε εξαιτίας κατάθεσης, και ότι από την αποφυλάκιση του ιδιοκτήτη ως τις 27 Σεπτεμβρίου δεν έγινε καμία απόλυση (News247). Ο δεύτερος ισχυρισμός συγκρούεται ευθέως με την καταγγελία της εργαζόμενης. Οι δύο εκδοχές δεν μπορούν να ισχύουν ταυτόχρονα, εκτός αν διαφωνούν για το πότε ή πώς έληξε η σύμβαση.

Μια ανυπόγραφη ανακοίνωση που αποδίδεται σε εργαζομένους απορρίπτει την εικόνα «κύματος απολύσεων» (Newsit). Δεν δηλώνει όμως ότι δεν απολύθηκε κανείς και δεν απαντά στις επιμέρους περιπτώσεις. Καμία πλευρά δεν έχει δείξει έγγραφα.

Σε άλλη, βίαιη εξέλιξη, τη νύχτα της 26ης Σεπτεμβρίου μέλη του Ρουβίκωνα έσπασαν με βαριοπούλες τζαμαρίες σε εγκατάσταση της εταιρείας έξω από τη Λάρισα, συνδέοντας δημόσια την πράξη με την αποφυλάκιση και τις καταγγελίες (OnLarissa, CNN Greece). Η επίθεση τεκμηριώνει τη δική τους πράξη· για το αν έγιναν απολύσεις δεν αποδεικνύει τίποτα.

Τι θα κρίνει την καταγγελία

Στις δημόσιες πηγές δεν εντοπίζεται ούτε επώνυμη καταγγελία ούτε απάντηση της Επιθεώρησης Εργασίας για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις. Η Επιθεώρηση είναι η αρμόδια αρχή και δέχεται καταγγελίες, ακόμη και ανώνυμες (gov.gr). Την ακυρότητα μιας απόλυσης την κρίνουν μόνο τα δικαστήρια.

Για κάθε εργαζόμενο, τρία στοιχεία δείχνουν τη σειρά των γεγονότων: η ημερομηνία και το περιεχόμενο της προειδοποίησης ή της κατάθεσης, η δήλωση λύσης της σύμβασης στην ΕΡΓΑΝΗ (το ψηφιακό σύστημα όπου ο εργοδότης δηλώνει προσλήψεις και αποχωρήσεις) και ο λόγος που επικαλείται ο εργοδότης. Η σειρά από μόνη της δεν αποδεικνύει αντίποινα.

Εδώ βρίσκεται η ανισορροπία της υπόθεσης. Το ρίσκο της κατάθεσης το σηκώνει ο μισθωτός, ενώ τα έγγραφα που θα τον δικαίωναν βρίσκονται στον εργοδότη. Γι' αυτό η ευρωπαϊκή Οδηγία 2019/1937, που προστατεύει όσους αναφέρουν παραβάσεις, προβλέπει τεκμήριο αντιποίνων: αν ο εργαζόμενος αποδείξει νόμιμη αναφορά και δυσμενές μέτρο, ο εργοδότης οφείλει να αποδείξει ότι είχε δικαιολογημένους λόγους (EUR-Lex). Η ιδιότητα του μάρτυρα σε ποινική ανάκριση δεν ενεργοποιεί αυτόματα την προστασία, και δεν έχει κριθεί αν οι συγκεκριμένες αναφορές πληρούν τις προϋποθέσεις.

Το αν μια απόλυση ήταν τιμωρία για μια κατάθεση είναι δύσκολο ερώτημα και θα το κρίνει δικαστήριο. Το αν η Βιολάντα έλυσε συμβάσεις μετά την 1η Σεπτεμβρίου είναι απλό, γιατί η απάντηση βρίσκεται καταγεγραμμένη με ημερομηνία στην ΕΡΓΑΝΗ. Αυτή την απάντηση τη χρωστά η Επιθεώρηση Εργασίας στις οικογένειες των πέντε νεκρών εργαζομένων.