Η FIFA αποσύρει το σχέδιο ιδιωτικοποίησης του Μουντιάλ

Η FIFA (η παγκόσμια ομοσπονδία ποδοσφαίρου) εγκατέλειψε το σχέδιο να βάλει ιδιώτες επενδυτές μέσα στα έσοδα του Παγκοσμίου Κυπέλλου, μετά από τέσσερις μέρες ανοιχτής εξέγερσης των ηπειρωτικών συνομοσπονδιών. Στην καρδιά του βρίσκεται ο έλεγχος της πιο κερδοφόρας διοργάνωσης του πλανήτη, και η κατάρρευσή του μετατράπηκε σε δημόσια αμφισβήτηση του ίδιου του προέδρου της FIFA, του Τζάνι Ινφαντίνο.

Τι ακριβώς πήγε να πουλήσει

Στις 28 Ιουλίου η FIFA παρουσίασε το FIFA Forward Enterprise, μια νέα εμπορική θυγατρική στην οποία θα συγκέντρωνε τα δικαιώματα που παράγουν τα λεφτά: τηλεοπτικά και streaming, χορηγίες, εισιτήρια, hospitality και licensing όλων των διοργανώσεών της, από το ανδρικό και γυναικείο Μουντιάλ μέχρι το Club World Cup (USA Today, DW). Δεν πουλούσε τους κανόνες ή την ίδια την ομοσπονδία, αλλά τη μελλοντική εμπορική υπεραξία της.

Το μέγεθος του διακυβεύματος φαίνεται από τα ίδια τα νούμερα της FIFA: στόχος 13 δισ. δολάρια εσόδων για τον κύκλο 2023-2026, με σχεδόν 9 δισ. μόνο για το 2026 (FIFA Annual Report 2024). Πάνω σε αυτή τη μηχανή, η αποτίμηση της νέας εταιρείας τοποθετούνταν περίπου στα 20 δισ. δολάρια, με πώληση μειοψηφικού μεριδίου για να σηκωθούν έως 4,2 δισ. άμεσα (Reuters via WHTC). Η απόκλιση στα δημοσιεύματα ανάμεσα σε 20% και 21% εξηγείται αριθμητικά: 4,2 δισ. πάνω σε αποτίμηση 20 δισ. δίνει μερίδιο 21%, ενώ το 20% είναι στρογγυλοποίηση (The Athletic). Ως lead investor αναφερόταν η Thrive Eternal του Joshua Kushner, με σύμβουλο την JPMorgan.

Το πολιτικό δέλεαρ πήγαινε στις 211 εθνικές ομοσπονδίες: 20 εκατ. δολάρια εφάπαξ και αύξηση της τακτικής χρηματοδότησης 2027-2030 στα 20 εκατ., δηλαδή 40 εκατ. ανά ομοσπονδία στην πρώτη τετραετία (ESPN). Για μια μικρή ομοσπονδία με ελάχιστη εγχώρια εμπορική αγορά, ήταν βέβαιο χρήμα τώρα με αντάλλαγμα ένα κομμάτι του μελλοντικού upside.

Πώς μπλοκαρίστηκε

Η δύναμη που ανέτρεψε το σχέδιο ήταν η αριθμητική. Οι αποφάσεις κρίνονται στο FIFA Congress, όπου κάθε μία από τις 211 ομοσπονδίες έχει μία ψήφο. Η UEFA συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση των 55 μελών της και κατέληξε ομόφωνα σε απειλή μποϊκοτάζ, με το σύνθημα «The World Cup is not for sale»: καμία ευρωπαϊκή εθνική ομάδα δεν θα συμμετείχε σε διοργάνωση της FIFA όσο το σχέδιο έμενε ζωντανό (CNBC). Την ίδια μέρα η CONCACAF, με τις 41 ομοσπονδίες της, απέρριψε την πρόταση επικαλούμενη έλλειψη διαφάνειας (Forbes).

Το κρίσιμο συνέβη όταν προστέθηκε και η Ασία. Η είσοδος της AFC μετέτρεψε την αντίδραση από ευρωπαϊκή γκρίνια σε διαπεριφερειακό μέτωπο. Το BBC υπολόγισε ότι μόνο UEFA και CONCACAF έφταναν τις 96 πιθανές αρνητικές ψήφους, ενώ μετά την AFC οι αντίθετες ομοσπονδίες έφταναν έως και 143 (BBC, ESPN). Πρόκειται για εκτιμήσεις: το ακριβές καταστατικό όριο που απαιτούσε αυτή η συναλλαγή δεν δημοσιοποιήθηκε ρητά. Το μπλοκ, όμως, ήταν αρκετά μεγάλο ώστε η έγκριση να είναι πρακτικά αδύνατη (Euronews).

Από εμπορικό σχέδιο σε κρίση ηγεσίας

Το σημείο που άλλαξε τη φύση της υπόθεσης ήρθε από μέσα. Στις 31 Ιουλίου παραιτήθηκε ο Carlos Cordeiro, σύμβουλος του Ινφαντίνο και εκπρόσωπος της FIFA στο White House Task Force για το Μουντιάλ, δηλώνοντας ότι δεν είχε καμία εμπλοκή και ότι το σχέδιο ήταν «bad deal for football» (AP). Λίγο αργότερα ο COO της FIFA Kevin Lamour είπε στο AP ότι τα στελέχη «were deceived» και ότι το FFE ήταν «the project of one person» (The Guardian). Όταν άνθρωποι του στενού κύκλου του προέδρου περιγράφουν εξαπάτηση, το ερώτημα παύει να είναι αν η ιδιωτική χρηματοδότηση ήταν καλή ιδέα και γίνεται αν ο πρόεδρος επιχείρησε να μετασχηματίσει το βασικό asset της FIFA χωρίς εσωτερική συναίνεση.

Στην αρχή η FIFA αμύνθηκε («Nobody is selling football», φταίνε τα «incorrect media reports»), όμως την 1η Αυγούστου ο Ινφαντίνο ανακοίνωσε ότι η πρόταση «will not proceed» (DW). Η UEFA δεν σταμάτησε εκεί: δήλωσε ότι η ηγεσία της FIFA «has not only lost UEFA's confidence but also that of many other members of the football family» και ζήτησε να εντοπιστούν οι υπεύθυνοι για τα «secret schemes» (USA Today).

Ο Ινφαντίνο κράτησε τη θέση του, αλλά έχασε κάτι που δεν επιστρέφεται εύκολα: την τεκμηρίωση ότι ελέγχει τη συναίνεση στο σπίτι του. Πέρασε δέκα χρόνια χτίζοντας πλειοψηφία στις 211 ομοσπονδίες με χρήμα από τη Ζυρίχη. Αυτή τη φορά η ίδια αριθμητική στράφηκε εναντίον του.