Φιάσκο στον βαλκανικό αγωγό αερίου ενώ ο ενεργειακός όμιλος Metlen κλείνει mega-deal

Η Metlen κλείνει συμφωνία με τη Shell για 0,5-1 δισεκατομμύριο κυβικά μέτρα LNG ετησίως (2027-2031) μέσω των τερματικών Ρεβυθούσας και Αλεξανδρούπολης (Capital.gr). Την ίδια ώρα, στις δημοπρασίες χωρητικότητας του Κάθετου Διαδρόμου (του δικτύου αγωγών που θα μεταφέρει αέριο από Ελλάδα προς Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία), μόνο μία προσφορά 48 MWh κατατέθηκε σε σύνολο 72.000 (Greek Reporter). Οι θεσμικοί μηχανισμοί αγνοήθηκαν. Τα διμερή συμβόλαια προχωρούν κανονικά.

Γιατί η Metlen βρίσκει αέριο ενώ οι επίσημοι πλειστηριασμοί πατώνουν; Διότι η εμπορική λογική δεν ταυτίζεται με τη γεωπολιτική. Η Metlen (έσοδα €5,68 δισ., EBITDA €1,08 δισ. το 2024) χρειάζεται αέριο για τη βιομηχανία αλουμινίου και τις ενεργειακές δραστηριότητές της (Metlen). Κλείνει bilateral deals γιατί αυτά βγαίνουν οικονομικά. Ο Κάθετος Διάδρομος, αντίθετα, σωρεύει τέλη διέλευσης σε κάθε χώρα που περνάει ο αγωγός (τα λεγόμενα pancaking tariffs), κάνοντας το αέριο απαγορευτικά ακριβό για τον τελικό αγοραστή (To Brief).

Ποιος πληρώνει τη μετάβαση

Πάνω από 80% των ελληνικών εισαγωγών LNG προέρχονται πλέον από τις ΗΠΑ (Reuters). Το αμερικανικό LNG υγροποιείται, φορτώνεται σε δεξαμενόπλοια, αεριοποιείται ξανά στα ελληνικά τερματικά: κάθε βήμα κοστίζει. Αυτό το κόστος διαδρομής φτάνει στον τελικό λογαριασμό. Και 19% των ελληνικών νοικοκυριών δηλώνει ήδη αδυναμία επαρκούς θέρμανσης, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ μαζί με τη Βουλγαρία (Eurostat).

Η ανάλυση της Green Tank εκτιμά ότι χρειάζονται €11,9-15,5 δισ. για ουσιαστική αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας. Το ευρωπαϊκό Social Climate Fund δίνει €4,78 δισ., το εθνικό «Εξοικονομώ» προσθέτει €2 δισ. Μένει ένα χάσμα τουλάχιστον €5,1 δισ. (Green Tank). Από το 2027, το νέο σύστημα εμπορίας ρύπων (ETS2) θα προσθέσει κόστος άνθρακα στη θέρμανση κτιρίων (ΕΕ). Τα νοικοκυριά που δεν μπορούν να επενδύσουν σε μόνωση θα πληρώσουν και αυτόν τον λογαριασμό.