Το φιάσκο της «παύσης» Τραμπ και τα χτυπήματα σε τέσσερα ελληνικά τάνκερ

Ενώ τα φώτα της δημοσιότητας έπεφταν στη Φλόριντα και το Αμπού Ντάμπι για τις ειρηνευτικές συνομιλίες, η Ουκρανία βυθιζόταν στο σκοτάδι. Στις 31 Ιανουαρίου, μια μαζική διακοπή ρεύματος άφησε εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς θέρμανση σε πολικό ψύχος. Για την Ελλάδα, αυτό δεν είναι απλώς μια ανθρωπιστική είδηση· είναι προάγγελος μιας νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας όπου η ενεργειακή ασφάλεια και η ναυτιλία μας βρίσκονται στην πρώτη γραμμή κινδύνου.

Η πολυδιαφημισμένη «εβδομαδιαία παύση» βομβαρδισμών που ζήτησε ο Τραμπ από τον Πούτιν αποδείχθηκε διπλωματικό πυροτέχνημα. Στην πράξη, το Κρεμλίνο συμφώνησε σε παύση μόλις 48 ωρών και μόνο για το Κίεβο, ενώ την ίδια στιγμή σφυροκοπούσε τη Χερσώνα και τη Ζαπορίζια. Η Μόσχα χρησιμοποιεί την «παύση» ως εργαλείο διαπραγμάτευσης, όχι ως βήμα ειρήνης, αγοράζοντας χρόνο πριν τον επόμενο γύρο συνομιλιών.

Πίσω από τις κλειστές πόρτες, το παζάρι είναι σκληρό και κυνικό. Η Ρωσία πιέζει για την πλήρη παράδοση του Ντονμπάς (την λεγόμενη «φόρμουλα Anchorage»), ακόμη και εδαφών που δεν ελέγχει στρατιωτικά. Οι ΗΠΑ φαίνονται διατεθειμένες να ανταλλάξουν ουκρανικά εδάφη με δυτικές εγγυήσεις ασφαλείας, παρακάμπτοντας ουσιαστικά την Ευρώπη.

Γιατί αυτό καίει την Ελλάδα;

Πρώτον, η ενεργειακή εξίσωση. Η κατάρρευση του ουκρανικού δικτύου (έχει απομείνει μόλις το 40% της παραγωγικής ικανότητας) καθιστά τον Κάθετο Διάδρομο (Vertical Corridor) φυσικού αερίου, που ξεκινά από την Ελλάδα, κρίσιμη αρτηρία επιβίωσης για το Κίεβο. Η Ελλάδα αναβαθμίζεται γεωπολιτικά, αλλά γίνεται και στόχος.

Δεύτερον, η ναυτιλία. Η συνέχιση του πολέμου στη Μαύρη Θάλασσα έχει άμεσο κόστος. Τον Ιανουάριο, τέσσερα ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια χτυπήθηκαν από drones κοντά στο Νοβοροσίσκ. Όσο η Ρωσία πιέζει ενεργειακά, ο ελληνικός εμπορικός στόλος —που μεταφέρει μεγάλο μέρος του ρωσικού πετρελαίου— βρίσκεται μεταξύ σφύρας (κυρώσεων ΕΕ) και ακμένος (πολεμικών επιθέσεων).

Τρίτον, το προηγούμενο. Αν οι ΗΠΑ επιβάλλουν μια λύση όπου τα σύνορα αλλάζουν με τη βία και οι εγγυήσεις ασφαλείας είναι ρευστές, το μήνυμα για την Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο είναι ανησυχητικό. Η Ελλάδα βασίζεται στο Διεθνές Δίκαιο και τις συμμαχίες. Όταν αυτά υποχωρούν μπροστά στη «realpolitik» των Μεγάλων Δυνάμεων, η ασφάλεια των μικρότερων παικτών γίνεται πιο ευάλωτη.

Η «παύση» του Τραμπ δεν έφερε την άνοιξη. Αντίθετα, αποκάλυψε ότι η αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης ξαναγράφεται στην Ουάσιγκτον και τη Μόσχα, με την Ευρώπη —και την Ελλάδα— να παρακολουθούν αμήχανες.