Η φερόμενη απειλή Γκίλφοϊλ στον Παπασταύρου

Η Wall Street Journal γράφει ότι σε δείπνο στην Αθήνα τον Μάρτιο η πρέσβειρα των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκίλφοϊλ σχολίασε τις πολιτικές εξελίξεις στη Ρουμανία (WSJ). Κατά την εφημερίδα, είπε στον υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου ότι οι ΗΠΑ μπορούν να προκαλέσουν ανάλογες εξελίξεις «και εδώ». Σήμερα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης απάντησε ότι «δεν τέθηκε ποτέ ζήτημα απειλής της ελληνικής κυβέρνησης» και απέρριψε κάθε «πολιτικό εκβιασμό» για το αμερικανικό LNG (ΣΚΑΪ).

Τι ερεύνησε η WSJ

Στην ίδια αφήγηση, ο Παπασταύρου απάντησε στην πρέσβειρα ότι την ελληνική κυβέρνηση την εκλέγουν οι πολίτες. Όπως μεταφέρει η ΕΡΤ, η εφημερίδα στηρίζεται σε έναν από τους παρόντες και σε άλλους που ενημερώθηκαν αργότερα, ενώ ο δικηγόρος της Γκίλφοϊλ αμφισβητεί την περιγραφή και ούτε η ημερομηνία ούτε ο κατάλογος των καλεσμένων έχουν επαληθευτεί ανεξάρτητα.

Το δείπνο είναι ένα κομμάτι ενός ευρύτερου ρεπορτάζ: πώς η αμερικανική πρεσβεία στήριξε στα Βαλκάνια τα σχέδια της AKTOR για αμερικανικό LNG. Όπως το αναμεταδίδει το EUalive, το ρεπορτάζ αποδίδει στην πρέσβειρα προτροπές προς βαλκανικές κυβερνήσεις να συνεργαστούν με την εταιρεία και περιγράφει τον λομπίστα Χρήστο Μαραφάτσο σε διπλωματικές συναντήσεις, με τρόπο που μπέρδευε τους συνομιλητές για την ιδιότητά του. Η AKTOR απαντά ότι η δραστηριότητά της προηγήθηκε της γνωριμίας με την πρέσβειρα, και ο δικηγόρος της Γκίλφοϊλ ότι οι συναντήσεις κανονίστηκαν από επίσημους διαύλους.

Ο Μαραφάτσος εκπροσωπεί την AKTOR στις ΗΠΑ μέσω της Catalyst Strategies από τις 5 Νοεμβρίου 2025. Δημοσιεύματα που συνοψίζουν τις αμερικανικές καταχωρίσεις λόμπινγκ καταγράφουν αμοιβές 160.000 δολαρίων έως τον Ιούνιο, με στόχο επαφές με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ (Helleniscope, Raw Story). Μια τέτοια καταχώριση δηλώνει πελάτη και ζητήματα. Δεν καταγράφει τι ειπώθηκε σε ένα τραπέζι και δεν υποδηλώνει παρανομία.

Το εμπορικό συμφέρον πίσω από τη διαμάχη

Η AKTOR ελέγχει το 60% της Atlantic-SEE LNG Trade, με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας στο υπόλοιπο 40%. Η κοινοπραξία έχει συμφωνήσει με την αμερικανική Venture Global 20ετή προμήθεια τουλάχιστον μισού εκατομμυρίου τόνων LNG τον χρόνο από το 2030 (Το Ποντίκι). Τον Φεβρουάριο ανακοίνωσε συμφωνίες με αντισυμβαλλομένους σε Αλβανία, Βουλγαρία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη και Ουκρανία, και τον Απρίλιο χωριστή 20ετή σύμβαση με την Αλβανία ονομαστικής αξίας περίπου 6 δισ. δολαρίων, που αφορά πολυετείς παραδόσεις και όχι εισπραγμένα έσοδα (OT, OT).

Ο διευθύνων σύμβουλος Αλέξανδρος Εξάρχου ανέφερε για το πρώτο εξάμηνο του 2026 την πρώτη πώληση αμερικανικού LNG προς την Ουκρανία μέσω Ρεβυθούσας: έσοδα 31 εκατ. ευρώ και λειτουργικό αποτέλεσμα (EBITDA) περίπου μείον 3 εκατ. (Investing.com). Η πρώτη παράδοση, δηλαδή, έγινε με ζημιά. Και ο Κάθετος Διάδρομος, το σύστημα αγωγών που φέρνει το αέριο από την Ελλάδα ως την Ουκρανία, δυσκολεύεται να βρει πελάτες: στη δημοπρασία του Δεκεμβρίου 2025 δεν κατατέθηκε καμία προσφορά, παρά τις εκπτώσεις στα τέλη (Capital).

Για ένα έργο που ψάχνει ζήτηση, η στήριξη μιας υπερδύναμης έχει προφανή αξία. Αυτό όμως εξηγεί κίνητρο, όχι πράξη. Δεν έχει τεκμηριωθεί καμία ελληνική ενεργειακή απόφαση που να άλλαξε εξαιτίας της πρεσβείας ή του λομπίστα.

Η αντιπολίτευση ζήτησε εξηγήσεις στις 27 Σεπτεμβρίου. Το ΠΑΣΟΚ ζήτησε από τα αρμόδια υπουργεία να πουν αν το δημοσίευμα ευσταθεί, ο ΣΥΡΙΖΑ ρώτησε αν έγινε η παρέμβαση και πώς αντέδρασε η ελληνική πλευρά, ενώ το ΚΚΕ διάβασε τη σιωπή της κυβέρνησης ως ένδειξη αμερικανικής πίεσης (ΣΚΑΪ). Σήμερα ο Μαρινάκης ρωτήθηκε τι του μετέφερε ο Παπασταύρου για το δείπνο. Επανέλαβε την κυβερνητική θέση και είπε ότι είχε κάνει τις αναγκαίες επικοινωνίες (ΕΡΤ). Ο πρώην πρέσβης Τζέφρι Πάιατ σχολίασε ότι το ρεπορτάζ «μιλάει από μόνο του» και υπερασπίστηκε την ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας-ΗΠΑ, χωρίς να πει λέξη για τη στιχομυθία (Mononews).

Η κυβέρνηση διέψευσε μέσω του εκπροσώπου της, όχι μέσω του υπουργού που φέρεται να άκουσε τη φράση. Ο Σταύρος Παπασταύρου είναι ο μόνος Έλληνας αξιωματούχος που κατονομάζεται ως παρών, και ως σήμερα δεν έχει δημοσιοποιηθεί αυτούσια μαρτυρία του για το δείπνο. Όσο δεν μιλά ο ίδιος, η κυβέρνηση αρνείται ότι υπήρξε απειλή χωρίς να έχει πει τι ειπώθηκε στο τραπέζι.