Φαρμακεία ΕΟΠΥΥ: οθόνη και ράφι δεν συμφωνούν

Όποιος παίρνει αντικαρκινικό ή φάρμακο για σκλήρυνση κατά πλάκας από φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ στηρίζεται σε κάτι που δεν βλέπει: ότι ο υπολογιστής πίσω από τον πάγκο ξέρει τι υπάρχει στο ράφι. Το Ελεγκτικό Συνέδριο έλεγξε 14 από τα 39 φαρμακεία του δικτύου και βρήκε ότι αυτό δεν ήταν δεδομένο. Το ηλεκτρονικό απόθεμα μπορούσε να διαφέρει από το πραγματικό και οι λήξεις δεν παρακολουθούνταν αυτόματα (Έκθεση 1/2026). Κλοπή δεν βρήκε. Βρήκε έναν μηχανισμό που δεν ήξερε πάντα τι κρατούσε.

Τα φαρμακεία αυτά δεν είναι τα φαρμακεία της γειτονιάς. Από εκεί περνούν τα λεγόμενα φάρμακα υψηλού κόστους (ΦΥΚ), ακριβές θεραπείες που ο ΕΟΠΥΥ διαθέτει μέσα από το δικό του δίκτυο, αξίας 2,3 δισ. ευρώ το 2024 και 2,6 δισ. το 2025 (Euro2day). Τα ποσά μοιάζουν με λογαριασμό ζημιάς. Στην πραγματικότητα δείχνουν την αξία όσων πέρασαν από τα ράφια.

Πώς το ράφι ξεφεύγει από την οθόνη

Φανταστείτε ένα μαγαζί όπου το ηλεκτρονικό βιβλίο γράφει πέντε κουτιά, ενώ στο ράφι υπάρχουν τρία. Στο φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ το φάρμακο περνά από τέσσερις σταθμούς: παραλαβή, καταχώριση, αποθήκευση και χορήγηση με συνταγή. Η οθόνη μένει σωστή μόνο αν κάθε σταθμός καταγράφεται τη στιγμή που συμβαίνει. Η έκθεση βρήκε ότι κάποιες χορηγήσεις καταχωρίζονταν καθυστερημένα, οπότε για ένα διάστημα το σύστημα «έβλεπε» κουτιά που είχαν ήδη φύγει με τον ασθενή (Έκθεση 1/2026). Μια δεύτερη αιτία ήταν παλιές εκκρεμότητες που δεν είχαν ξεκαθαριστεί. Πόσα τεμάχια ή πόσα ευρώ αφορούν οι αποκλίσεις δεν αναφέρεται στα δημόσια αποσπάσματα.

Το δεύτερο κενό αφορά τον χρόνο. Το σύστημα εκείνης της περιόδου δεν παρακολουθούσε αυτόματα λήξεις, ρυθμό κατανάλωσης ή αποθέματα άλλων φαρμακείων. Για να μάθει λοιπόν ο φαρμακοποιός αν έχει κατάλληλη παρτίδα ή αν πρέπει να ζητήσει αναπλήρωση, μπορεί να χρειαζόταν να ψάξει με το χέρι. Έτσι ανοίγει ένας δρόμος για καθυστέρηση στη θεραπεία, αν και δεν έχει δημοσιευθεί περιστατικό ασθενούς που να αποδίδεται σε αυτές τις αστοχίες.

Ο ασθενής πάντως δεν εξαρτάται από ένα μόνο ράφι, αν και οι εναλλακτικές δεν είναι ισοδύναμες. Από τον Φεβρουάριο 2026 επιλεγμένα αντικαρκινικά και φάρμακα για σκλήρυνση κατά πλάκας δίνονται και από ιδιωτικά φαρμακεία, όχι όμως όλα τα ΦΥΚ (iefimerida). Όπου δεν υπάρχει φαρμακείο ΕΟΠΥΥ, η συνταγή παραδίδεται σε σημείο αποστολής και ο Οργανισμός υπολογίζει 10 με 15 ημέρες ως την παραλαβή. Για τα δικά του φαρμακεία λειτουργεί ηλεκτρονικό εισιτήριο (ΕΟΠΥΥ, e-ticket).

Οι ελεγκτές ακολούθησαν δειγματοληπτικά 20 κωδικούς φαρμάκων σε κάθε μονάδα, για το διάστημα από το 2024 έως τις 30 Απριλίου 2025 (Ελεγκτικό Συνέδριο). Ελέγχθηκαν, μεταξύ άλλων, τα φαρμακεία των Αμπελοκήπων, του Ευόσμου, του Πειραιά και της Τούμπας (inewsgr).

Γιατί τα λάθη έμεναν αδιόρθωτα

Πάρτε ξανά το μαγαζί με τα πέντε κουτιά στο βιβλίο και τα τρία στο ράφι. Αν κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα ποιος είναι υπεύθυνος για το μέτρημα, και ο ελεγκτής που θα έπρεπε να περνά κάθε τόσο δεν έρχεται ποτέ, η διαφορά μένει στα βιβλία για μήνες. Αυτή την εικόνα περιγράφει το πόρισμα. Ο ΕΟΠΥΥ δεν έχει ολοκληρωμένο Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας, δηλαδή τον κανονισμό που ορίζει ποιος κάνει τι σε κάθε μονάδα, και μεγάλο μέρος των αναγκών καλύπτεται από συμβασιούχους (Ναυτεμπορική). Η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, ο εσωτερικός ελεγκτής του Οργανισμού, δεν είχε εντάξει τα φαρμακεία στον έλεγχό της. Στα περισσότερα από τα 14 δεν έγιναν ούτε συστηματικοί έλεγχοι από τη διοίκηση (Iatropedia).

Τι άλλαξε από τότε

Στην απάντησή του, ο ΕΟΠΥΥ παρουσιάζει ως ήδη λειτουργικό ένα νέο διαχειριστικό πρόγραμμα σε 30 φαρμακεία, που καταγράφει αριθμό παρτίδας και ημερομηνία λήξης (ΕΟΠΥΥ). Ρεπορτάζ το ονομάζει «Διοσκουρίδης» και γράφει ότι ξεκίνησε πιλοτικά στις 21 Νοεμβρίου 2025. Κατά το ίδιο ρεπορτάζ, το κουτί σαρώνεται με δισδιάστατο κωδικό κατά την παραλαβή, ώστε να καταγράφεται τη στιγμή που μπαίνει στο φαρμακείο (BusinessVoice). Είναι η ίδια λογική ψηφιακού ίχνους που ο Οργανισμός άρχισε τον Σεπτέμβριο να ζητά από τους παρόχους διαγνωστικών εξετάσεων (To Brief), αυτή τη φορά στραμμένη στο δικό του ράφι.

Τα υπόλοιπα είναι ακόμη σχέδια. Το σχέδιο προεδρικού διατάγματος για την οργάνωση εγκρίθηκε από το διοικητικό συμβούλιο, χωρίς να έχει τεκμηριωθεί ότι ισχύει. Οι προσλήψεις, οι τακτικοί έλεγχοι και οι κτιριακές παρεμβάσεις εμφανίζονται ως εργασίες σε εξέλιξη (Euro2day). Δεν έχουν δημοσιευθεί ούτε ο κατάλογος των 30 μονάδων ούτε κάποια μέτρηση που να δείχνει ότι η οθόνη συμφωνεί πλέον με το ράφι.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο έδειξε πού σπάει η αλυσίδα. Το αν διορθώθηκε θα το δείξουν μετρήσεις που ακόμη δεν υπάρχουν: πόσο συμφωνεί το ράφι με την οθόνη για κάθε παρτίδα, πόσα κουτιά έληξαν, πόσες μέρες έλειψε ένα φάρμακο και πόσος χρόνος χρειάστηκε για να εκτελεστεί μια συνταγή. Ως τότε, ο ΕΟΠΥΥ έχει αποδείξει ότι άλλαξε λογισμικό, όχι ότι ξέρει πια τι έχει στο ράφι.