Το ευρωπαϊκό αέριο ξεπέρασε τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα

Η χονδρική τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη πέρασε χθες, 28 Οκτωβρίου, τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Είναι η πρώτη φορά από το 2022 (Reuters μέσω Euronext), και συμβαίνει λίγες ημέρες πριν ανακοινωθούν τα ελληνικά τιμολόγια ρεύματος του Νοεμβρίου (Athina984). Η τιμή αυτή είναι το TTF, ένα ολλανδικό συμβόλαιο για παράδοση αερίου τον επόμενο μήνα, που χρησιμεύει ως σημείο αναφοράς για όλη την ευρωπαϊκή χονδρική αγορά.

Μέσα στη συνεδρίαση η τιμή έφτασε δύο φορές στα 100 ευρώ. Η πρώτη ήταν γύρω στις 13:35 ώρα Γκρίνουιτς· σαράντα πέντε λεπτά αργότερα είχε υποχωρήσει στα 99,725 (Reuters μέσω Boursorama). Στις 15:00 διαπραγματευόταν στα 100,37 ευρώ, με άνοδο άνω του 4% μέσα στην ημέρα (Euronews). Η ICE είναι το χρηματιστήριο όπου διαπραγματεύεται το συμβόλαιο. Από το επίσημο αρχείο της δεν έχει επαληθευτεί ακόμη η τιμή κλεισίματος (ICE).

Το πιο συγκεκριμένο νέο της ημέρας ήρθε από την Ιταλία. Η εταιρεία ενέργειας Edison ανακοίνωσε ότι η QatarEnergy, η κρατική εταιρεία του Κατάρ, παρέτεινε ως το τέλος Δεκεμβρίου την αδυναμία παράδοσης LNG. Η παράταση επηρεάζει άλλα τρία φορτία της Edison. Από τον Απρίλιο έχουν επηρεαστεί συνολικά 38, και η Edison έχει αντικαταστήσει τα 27 (Edison). Το Reuters συνέδεσε την άνοδο ευρύτερα με τις διαταραχές στο LNG και την έναρξη της περιόδου θέρμανσης (Euronext). Στην αγορά κυκλοφορούσαν επίσης αναφορές για πιθανή νέα αμερικανική δράση κατά του Ιράν, για την οποία δεν είχε ληφθεί τελική απόφαση (Associated Press).

Λιγότερα αποθέματα, περισσότερα φορτία προς αγορά

Η ACER είναι ο ευρωπαϊκός οργανισμός των ρυθμιστών ενέργειας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της, στις 21 Οκτωβρίου οι ευρωπαϊκές αποθήκες αερίου ήταν γεμάτες κατά περίπου 75% (ACER). Πέρσι την ίδια ημέρα η πληρότητα ήταν περίπου 83% (Engie EnergyScan). Ο κανόνας της ΕΕ ζητά πληρότητα 90% κάποια στιγμή από την 1η Οκτωβρίου έως την 1η Δεκεμβρίου, με ευελιξίες για δύσκολες συνθήκες (Συμβούλιο της ΕΕ).

Το κενό δημιουργήθηκε το καλοκαίρι. Η Ευρώπη εισάγει μεγάλο μέρος του αερίου της ως LNG, δηλαδή υγροποιημένο, με πλοία. Οι συνολικές εισαγωγές LNG έπεσαν 14% και οι εισαγωγές από το Κατάρ ήταν 5 δισ. κυβικά μέτρα λιγότερες από πέρσι. Ακόμη και οι ΗΠΑ, που κάλυψαν τα δύο τρίτα, έστειλαν περίπου 9% λιγότερο (ACER).

Η Κομισιόν επιμένει ότι το σύστημα είναι προετοιμασμένο. Στηρίζεται στην ENTSOG, τον φορέα των ευρωπαίων διαχειριστών δικτύων αερίου. Σύμφωνα με την εκτίμησή της, στο βασικό σενάριο η ζήτηση καλύπτεται και τα ευρωπαϊκά τερματικά μπορούν να παραλάβουν πολύ περισσότερο LNG από όσο σήμερα (Κομισιόν, ENTSOG).

Τα φορτία όμως πρέπει πρώτα να βρεθούν. Η ACER υπολογίζει ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί τον χειμώνα περίπου 78 δισ. κυβικά μέτρα LNG. Είναι περισσότερα από όσα έφτασαν σε οποιονδήποτε από τους πέντε τελευταίους χειμώνες (ACER). Η ENTSOG εξέτασε και ένα δυσμενές σενάριο, με κρύο χειμώνα και στενή παγκόσμια προσφορά. Σε αυτό, έως 12% της ζήτησης θα έπρεπε να περιοριστεί ή θα έμενε ακάλυπτο (ENTSOG). Πρόκειται για δοκιμή αντοχής, όχι για πρόβλεψη περικοπών.

Την ίδια ημέρα η Κομισιόν συναντήθηκε για πρώτη φορά σε υψηλό επίπεδο με τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια, όπως γράψαμε χθες (To Brief). Μετά τη συνάντηση, ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν δήλωσε ότι «η Ευρώπη αντιμετωπίζει άλλη μία ενεργειακή κρίση». Η δήλωση αφορούσε κυρίως το ντίζελ. Για το αέριο είπε ότι οι υψηλές τιμές συγκρατούν τη ζήτηση και δεν ανακοίνωσε νέο δεσμευτικό μέτρο (Κομισιόν, οπτικοακουστικό αρχείο).

Πώς φτάνει η τιμή στον ελληνικό λογαριασμό

Η χονδρική τιμή δεν είναι ο λογαριασμός. Μία μεγαβατώρα είναι 1.000 κιλοβατώρες, οπότε τα 100 ευρώ αντιστοιχούν σε περίπου 10 λεπτά ανά κιλοβατώρα, πριν από δίκτυα, φόρους και το περιθώριο του παρόχου. Στα κυμαινόμενα τιμολόγια φυσικού αερίου, η αύξηση περνά στον καταναλωτή ανάλογα με τον δείκτη και την περίοδο υπολογισμού που ορίζει κάθε σύμβαση. Στο ρεύμα η διαδρομή είναι έμμεση. Το ακριβότερο αέριο ανεβάζει τη χονδρική τιμή τις ώρες που χρειάζονται οι μονάδες αερίου για να καλυφθεί η ζήτηση. Ο καιρός, οι ανανεώσιμες πηγές και οι διασυνδέσεις αλλάζουν το τελικό αποτέλεσμα.

Τα ελληνικά τιμολόγια είχαν ήδη ακριβύνει τον Οκτώβριο. Τα πράσινα τιμολόγια ρεύματος είναι κυμαινόμενα, με τιμή που ανακοινώνεται κάθε μήνα. Η μέση βασική τους χρέωση ανέβηκε στα 21,88 λεπτά ανά κιλοβατώρα τον Οκτώβριο, από 19,51 τον Σεπτέμβριο (Moneyreview). Στο φυσικό αέριο, ένας πάροχος χρέωνε τον Οκτώβριο τελική τιμή 11,42 λεπτά ανά κιλοβατώρα (Φυσικό Αέριο Ελλάδος). Και οι δύο τιμές ορίστηκαν πριν από τη χθεσινή άνοδο.

Στην ευρωζώνη, η ακριβή ενέργεια φαίνεται ήδη στον πληθωρισμό. Τον Σεπτέμβριο ο πληθωρισμός ήταν 3,8%, και στην ενέργεια 18,8% (ΕΚΤ). Γι' αυτό η ΕΚΤ έχει λιγότερο περιθώριο να μειώσει τα επιτόκια, όπως είχαμε εξηγήσει πριν από λίγες ημέρες (To Brief).

Δεν έχει μετρηθεί ακόμη πόσο από την άνοδο της Τετάρτης θα φτάσει στους ελληνικούς λογαριασμούς. Ως τις 29 Οκτωβρίου δεν είχαν ανακοινωθεί τα πράσινα τιμολόγια Νοεμβρίου (Athina984). Είναι όμως ήδη γνωστό ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί αυτόν τον χειμώνα περισσότερο LNG από κάθε χειμώνα της τελευταίας πενταετίας (ACER). Την ίδια στιγμή, η QatarEnergy έχει παρατείνει τις αδυναμίες παράδοσης ως τον Δεκέμβριο (Edison). Η τιμή στην οποία θα βρεθούν αυτά τα φορτία θα καθορίσει τους λογαριασμούς του χειμώνα.