Το Ευρωκοινοβούλιο εγκρίνει κέντρα κράτησης μεταναστών εκτός ΕΕ με στήριξη ακροδεξιών

Η Αυστραλία ξόδεψε 12,1 δισεκατομμύρια δολάρια από το 2012 για να κρατά μετανάστες σε κέντρα στο Ναουρού και τη Μάνους. Κόστος ανά κρατούμενο το 2025: 5,6 εκατομμύρια δολάρια τον χρόνο, δηλαδή 1.411 φορές ακριβότερα από τη φιλοξενία σε κοινότητα (HRW). Αποτρεπτικό αποτέλεσμα στις αφίξεις: μηδενικό, σύμφωνα με ακαδημαϊκές μελέτες (Refugee Council of Australia). Αυτό ακριβώς το μοντέλο υιοθέτησαν χθες οι Βρυξέλλες.

Στις 26 Μαρτίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε με 389-206 τον Κανονισμό Επιστροφών, που επιτρέπει στα κράτη-μέλη να στέλνουν απορριφθέντες αιτούντες άσυλο σε «κόμβους επιστροφής» εκτός ΕΕ (Euronews). Κράτηση έως 24 μήνες, αόριστες απαγορεύσεις εισόδου, ακόμα και συνεργασία με κυβερνήσεις όπως οι Ταλιμπάν για επιστροφή Αφγανών.

Η νέα συμμαχία που πέρασε τον νόμο

Η ψηφοφορία αποκάλυψε μια ωμή πολιτική μετατόπιση. Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) εγκατέλειψε τον κεντρώο συμβιβασμό με Σοσιαλιστές και Πράσινους, και διαπραγματεύτηκε απευθείας με την ακροδεξιά: ECR, Patriots for Europe (η ομάδα Λεπέν-Όρμπαν) και ESN (η ομάδα της AfD) (eunews.it). Σύμφωνα με τον Πράσινο ευρωβουλευτή Erik Marquardt, 38 διατάξεις τροποποιήθηκαν ειδικά για να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις της ακροδεξιάς ομάδας ESN. Κατά ψήφισαν Σοσιαλιστές, Πράσινοι και Αριστερά.

Η Αθήνα τρέχει μπροστά

Ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης ανάρτησε αμέσως μετά την ψηφοφορία: «Προχωράει ο Κανονισμός!!! Διατάξεις του ήδη έχουμε εισάγει στο δίκαιό μας» (protothema.gr). Η Ελλάδα, μαζί με Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία και Δανία, ήδη διαπραγματεύεται με αφρικανικές χώρες για τη φιλοξενία κόμβων (liberal.gr). Την ώρα που η κυβέρνηση αναζητά πρόθυμες χώρες στο εξωτερικό, «καθαρίζει» το τοπίο στο εσωτερικό: οι ανακλήσεις ασύλου εκτοξεύθηκαν από 19 συνολικά μεταξύ 2013-2020 σε στόχο 1.000+ μέχρι τον Ιούνιο 2026, αύξηση πάνω από 1.000% (Greek City Times).

Τα δικαστήρια ως τελευταίο εμπόδιο

Το πρόβλημα είναι ότι αυτό το μοντέλο δεν λειτουργεί πουθενά. Στην Ιταλία, 18 μήνες μετά τη συμφωνία με την Αλβανία, τα κέντρα του Γκιαντέρ παραμένουν σχεδόν άδεια: μόλις 80 άτομα μεταφέρθηκαν, οι περισσότεροι επέστρεψαν στην Ιταλία μετά από δικαστικές αποφάσεις (himara.gr). Στη Βρετανία, το σχέδιο Ρουάντα κόστισε 700 εκατομμύρια λίρες για 4 εθελοντικές μεταφορές πριν ακυρωθεί (LA Times). Τον Αύγουστο 2025, το Δικαστήριο της ΕΕ (CJEU) αποφάνθηκε ότι η κράτηση στην Αλβανία παραβιάζει ευρωπαϊκές οδηγίες για το άσυλο (Global Detention Project). Η Amnesty International χαρακτήρισε την ψηφοφορία «πολύ σκοτεινή μέρα για τα ανθρώπινα δικαιώματα» (Amnesty).

Η ΕΕ θεσμοθετεί κέντρα κράτησης σε τρίτες χώρες χωρίς να απαντά στο βασικό ερώτημα: ποιος ελέγχει τι συμβαίνει μέσα σε αυτά και ποιος λογοδοτεί αν κάτι πάει στραβά. Το Δικαστήριο της ΕΕ έχει ήδη τραβήξει μια κόκκινη γραμμή. Ο κανονισμός φαίνεται να την αγνοεί.