ΕΥΔΑΠ: Αυξήσεις έως 34% στα μικρά νοικοκυριά για το πλάνο των 2,5 δισ.

Η εποχή του φθηνού νερού στην Αττική τελείωσε οριστικά την 1η Ιανουαρίου 2026. Με τα αποθέματα στους ταμιευτήρες να έχουν κατρακυλήσει κατά 40% μέσα σε μια διετία (από 900+ σε 560 εκατ. κυβικά), η ΕΥΔΑΠ ενεργοποιεί ένα γιγαντιαίο επενδυτικό πρόγραμμα €2,5 δισ. για να σώσει την υδροδότηση του λεκανοπεδίου. Το ερώτημα όμως δεν είναι αν τα έργα είναι αναγκαία, αλλά ποιος καλείται να πληρώσει το λογαριασμό της δεκαετούς αδράνειας.

Η δομή των νέων τιμολογίων αποκαλύπτει μια σκληρή, αντίστροφη προοδευτικότητα (regressive pricing). Ενώ η χρέωση κατανάλωσης παραμένει σταθερή, ο διπλασιασμός του παγίου ύδρευσης (από €1 σε €2) και η εισαγωγή νέου παγίου αποχέτευσης (€1) επιβαρύνουν δυσανάλογα τα χαμηλά εισοδήματα.

Ποιος πληρώνει το «μάρμαρο»;

Η αριθμητική είναι αμείλικτη. Για ένα μικρό νοικοκυριό ή έναν φοιτητή με χαμηλή κατανάλωση, η αύξηση στον λογαριασμό αγγίζει το 34,1% (Epohi.gr). Αντίθετα, για έναν μεγάλο καταναλωτή –παράδοξα– η επιβάρυνση είναι μόλις 4-6%. Το σύστημα, δηλαδή, τιμωρεί τη λιτότητα και «χαϊδεύει» τη σπατάλη, ακυρώνοντας στην πράξη το αφήγημα περί κινήτρων εξοικονόμησης.

Το σοκ μεταφέρεται και στους Δήμους. Η αύξηση 32% στα δημοτικά τιμολόγια (MyOTA) δημιουργεί δημοσιονομική ασφυξία. Ο Δήμος Αθηναίων, για παράδειγμα, καλείται να βρει μισό εκατομμύριο ευρώ επιπλέον ετησίως – κόστος που νομοτελειακά θα μετακυλιστεί στους δημότες μέσω δημοτικών τελών ή υποβάθμισης υπηρεσιών (πράσινο, καθαριότητα).

Η αλήθεια για τις διαρροές και τα μερίσματα

Γιατί φτάσαμε εδώ; Η τεχνική αλήθεια είναι ότι η ΕΥΔΑΠ χάνει το 23% του νερού της πριν αυτό φτάσει στη βρύση μας (Non-Revenue Water), με το 15% να είναι καθαρές διαρροές από σπασμένους αγωγούς (Energodromio). Χάνουμε δηλαδή 60 εκατ. κυβικά ετησίως, ποσότητα που θα κάλυπτε τις ανάγκες της Αττικής για 4,5 μήνες.

Εδώ εντοπίζεται η πολιτική ευθύνη. Επί 17 χρόνια, με τα τιμολόγια παγωμένα, η εταιρεία επέλεγε να διανέμει το 50%+ των κερδών της ως μερίσματα (κυρίως στο Δημόσιο), αντί να επενδύει στην αντικατάσταση του γερασμένου δικτύου. Τώρα, οι καταναλωτές καλούνται να χρηματοδοτήσουν μέσω τιμολογίων (~78% της χρηματοδότησης του προγράμματος) έργα που έπρεπε να είχαν γίνει χθες.

Τι λείπει από το κάδρο

Το επενδυτικό πλάνο εστιάζει στη μείωση των διαρροών και την ψηφιοποίηση (smart meters), αλλά αφήνει εκτός τη «βαριά» λύση της αφαλάτωσης, που χρησιμοποιούν κατά κόρον πόλεις όπως η Βαρκελώνη. Η ΕΥΔΑΠ ποντάρει στην εξοικονόμηση και την ανακύκλωση λυμάτων (Energyin), μια στρατηγική χαμηλότερου κόστους αλλά υψηλότερου ρίσκου αν η ξηρασία επιμείνει.

Το διακύβευμα είναι σαφές: Η Αττική προσπαθεί να καλύψει το χαμένο έδαφος δεκαετιών μέσα σε λίγα χρόνια, με το χέρι στην τσέπη των νοικοκυριών. Αν οι βροχές του 2026 δεν συνεχιστούν, το «ακριβό νερό» θα είναι το μικρότερο από τα προβλήματά μας.