Εξοντώθηκε ο βαρόνος ναρκωτικών «Ελ Μέντσο»: Ένα καρτέλ παραλύει το μισό Μεξικό

Σαράντα άνθρωποι εξαφανίζονται κάθε μέρα στο Μεξικό. Συνολικά 133.000 από το 1952, σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία (Amnistía Internacional), και 72.100 σώματα παραμένουν χωρίς ταυτότητα σε ιατροδικαστικές υπηρεσίες σε όλη τη χώρα. Οικογένειες σκάβουν μόνες τους σε ομαδικούς τάφους, επειδή το κράτος δεν θέλει ή δεν μπορεί. Η εξόντωση του αρχηγού του ισχυρότερου καρτέλ, του «Ελ Μέντσο», στις 22 Φεβρουαρίου 2026, δεν πρόκειται να αλλάξει αυτή την πραγματικότητα. Η ιστορία δείχνει ότι θα τη χειροτερέψει.

Μεξικανικές Ειδικές Δυνάμεις, με αμερικανική πληροφοριακή υποστήριξη μέσω της νεοσύστατης στρατιωτικής μονάδας JIATF-CC, σκότωσαν τον Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες στην Tapalpa του Jalisco (El País). Μέσα σε ώρες, το καρτέλ CJNG (Jalisco Nueva Generación) έστησε 252 οδοφράγματα σε 20 πολιτείες και πυρπόλησε ό,τι βρήκε μπροστά του — λεωφορεία, τράπεζες, καταστήματα. Στο Puerto Vallarta ακυρώθηκαν πτήσεις και τουρίστες κατέκλυσαν πανικόβλητοι το αεροδρόμιο, ενώ σχολεία σε ολόκληρο το Jalisco παρέμειναν κλειστά (Data Urgente). Ένα καρτέλ παρέλυσε μισό κράτος σε μια μέρα. Αυτό λέει περισσότερα για τη μεξικανική πραγματικότητα από οποιαδήποτε επίσημη ανακοίνωση.

Η στρατηγική αποκεφαλισμού και τα παιδιά-στρατιώτες

Η αμερικανική «kingpin strategy» ακολουθεί το ίδιο μοτίβο εδώ και 20 χρόνια: αρχηγός πέφτει, καρτέλ κατακερματίζεται, βία εκτοξεύεται, η ροή ναρκωτικών συνεχίζεται. Μετά τον Εσκομπάρ, τον Ελ Τσάπο, τον Ελ Μάγιο, τώρα τον Ελ Μέντσο. Μετά τη σύλληψη του Ελ Μάγιο τον Ιούλιο 2024, ο εμφύλιος στο καρτέλ Sinaloa άφησε 2.000 νεκρούς σε έξι μήνες. Αναλυτές εκτιμούν ότι η κατάτμηση του CJNG θα διαρκέσει χρόνια (CNA).

Το κενό ισχύος από τη διάλυση των καρτέλ καλύπτεται πάντα με τον ίδιο τρόπο: στρατολόγηση ανηλίκων. Η Εθνική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Μεξικού καταγράφει 30.000 παιδιά ενεργά στρατολογημένα, με 250.000 σε κίνδυνο (Publimetro). Η στρατολόγηση γίνεται μέσω TikTok με υπόσχεση 15.000 πέσος την εβδομάδα, πολλαπλάσια του κατώτατου μισθού. Τον Ιανουάριο 2026, τρεις έφηβοι από το Jalisco βρέθηκαν σε στρατόπεδο εκπαίδευσης του CJNG στο Sinaloa. Δραπέτευσαν τυχαία, κατά τη διάρκεια συμπλοκής.

Η εφοδιαστική αλυσίδα της φενταλύνης, ωστόσο, ξεκινά πολύ μακρύτερα από το Jalisco. Κινεζικά χημικά εργοστάσια στις επαρχίες Guangdong και Fujian παράγουν τις πρόδρομες ουσίες: $9 εκατομμύρια αξίας προκύρσορων χημικών μετατρέπονται σε 4,5 τόνους καθαρής φενταλύνης ετησίως στα μεξικανικά εργαστήρια (Lowy Institute). Το Πεκίνο χαλαρώνει ή σφίγγει τους ελέγχους ανάλογα με τη φάση των αμερικανο-κινεζικών σχέσεων: μετά τη σύνοδο Trump-Xi στο Busan τον Οκτώβριο 2025, η Κίνα περιόρισε 13 πρόσθετα χημικά και ο Trump μείωσε τους δασμούς από 20% σε 10%. Πρόκειται για διαπραγμάτευση, όχι για πολιτική δημόσιας υγείας.

Ο πόλεμος αυτός έχει ήδη μεταφερθεί στα ευρωπαϊκά λιμάνια. Τον Ιανουάριο 2026, ελληνικές αρχές εξάρθρωσαν δίκτυο που είχε εισάγει 5 τόνους κοκαΐνης από τη Λατινική Αμερική μέσω Εκουαδόρ, με πληροφορίες της αμερικανικής HSI (To Brief). Ο αμερικανικός χαρακτηρισμός των καρτέλ ως τρομοκρατικών οργανώσεων (FTO) σημαίνει ότι οποιαδήποτε συναλλαγή συνδεδεμένη με αυτά φέρνει αμερικανικές ποινικές διώξεις — ανεξαρτήτως χώρας.

Σε μισό αιώνα «πολέμου κατά των ναρκωτικών», οι ΗΠΑ έχουν εξοντώσει δεκάδες αρχηγούς. Η ζήτηση φενταλύνης στην αμερικανική αγορά δεν έχει μειωθεί ούτε ένα τέταρτο. Η kingpin strategy τρέφει τον ίδιο κύκλο που υπόσχεται ότι θα σπάσει: κάθε αποκεφαλισμός γεννά δέκα μικρότερα, πιο βίαια franchises που χρησιμοποιούν drones αντί για μπλόκα. Η μηχανή δεν χαλάει. Απλώς αναβαθμίζεται.