ΟΠΕΚΕΠΕ: Το «μαύρο κουτί» των επιδοτήσεων και ο πόλεμος για την αγροτική ψήφο

Ενώ στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής τα φώτα πέφτουν στις αλληλοκατηγορίες και στην ένταση κατά την κατάθεση της πρώην υπουργού Κατερίνας Μπατζελή, η πραγματική ιστορία γράφεται μακριά από τους διαδρόμους του Κοινοβουλίου. Η «μαύρη τρύπα» του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι απλώς ένα διοικητικό πρόβλημα· είναι ο μηχανισμός που απειλεί να τινάξει στον αέρα την αγροτική οικονομία και, κατ' επέκταση, την πολιτική κυριαρχία στην ύπαιθρο.

Το διακύβευμα της εξεταστικής ξεπερνά την αναζήτηση ευθυνών για το παρελθόν. Αφορά το αν το ελληνικό κράτος είναι ικανό να διαχειριστεί τα εκατομμύρια της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) χωρίς να στέλνει τους παραγωγούς στα γκισέ των τραπεζών για δάνεια επιβίωσης.

Η παγίδα της «διαχρονικότητας»

Η κατάθεση Μπατζελή ανέδειξε τον όρο-κλειδί που χρησιμοποιεί το πολιτικό σύστημα για να διαχέει τις ευθύνες: «διαχρονικές παθογένειες».

Πίσω από αυτή τη φράση κρύβεται μια άβολη αλήθεια για όλους. Η κυβέρνηση τη χρησιμοποιεί ως ασπίδα, υποστηρίζοντας πως παρέλαβε χάος, ενώ ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ βρίσκονται στη δύσκολη θέση να καταγγέλλουν δυσλειτουργίες που δεν κατάφεραν να εξαλείψουν ούτε οι ίδιοι όταν κρατούσαν τα ηνία. Το αποτέλεσμα είναι ένα blame game όπου η μπάλα χάνεται ανάμεσα σε γραφειοκρατικές καθυστερήσεις, ελλιπείς ελέγχους και ένα προβληματικό πληροφοριακό σύστημα που συχνά μοιάζει να λειτουργεί με τεχνολογία δεκαετίας.

Ο λογαριασμός στον αγρότη

Για τον παραγωγό, η εξεταστική είναι αδιάφορη. Αυτό που μετράει είναι η ρευστότητα. Όταν ο ΟΠΕΚΕΠΕ «κολλάει», δεν είναι απλά μια καθυστέρηση στο excel ενός υπουργείου.

• Σημαίνει αδυναμία αγοράς καυσίμων και λιπασμάτων.
• Σημαίνει αναγκαστικό δανεισμό με υψηλά επιτόκια.
• Σημαίνει απώλεια εισοδήματος λόγω πληθωρισμού.

Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα εκρηκτικό πολιτικό μείγμα. Η ύπαιθρος, παραδοσιακά προπύργιο της συντηρητικής παράταξης, δείχνει σημάδια κόπωσης. Το αφήγημα του «επιτελικού κράτους» και της ψηφιοποίησης καταρρέει όταν ο αγρότης δεν μπορεί να δει πότε και αν θα πληρωθεί.

Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί δεν είναι ποιος φταίει περισσότερο για το χθες, αλλά αν η σημερινή διοίκηση μπορεί να πείσει τις Βρυξέλλες (που παρακολουθούν στενά) και τους αγρότες ότι υπάρχει σχέδιο για το αύριο. Αν η στρόφιγγα της ΕΕ κλείσει λόγω κακοδιαχείρισης, το πολιτικό κόστος δεν θα μετρηθεί σε δημοσκοπικές μονάδες, αλλά σε κοινωνική έκρηξη.